Quyết định 03/2024/QĐST-HNGĐ — Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BÌNH LIÊU, TỈNH QUẢNG NINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trần Quốc Nam.

Thư ký phiên họp: Bà Vi Bảo Ngọc - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng ninh tham gia phiên họp: Ông Bùi Hoài Sơn - Kiểm sát viên.

Ngày 20 tháng 8 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 03/2024/TLST-DS ngày 17 tháng 7 năm 2024 về việc “Yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 03/2024/QĐST-DS ngày 08 tháng 8 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:

Chị Lỷ Sám M, sinh năm 1993; địa chỉ: thôn T, xã H, huyện B, tỉnh Quảng Ninh, vắng mặt nhưng có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

+) Anh Chìu Văn H, sinh năm 1993 và chị Quàng Thị T, sinh năm 2000; cùng địa chỉ: thôn N, xã L, huyện B, tỉnh Quảng Ninh, vắng mặt nhưng có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.

+) Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu; địa chỉ: thôn Lục Nà, xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Loan Thành Len - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn theo quyết đinh ủy quyền số: 68/QĐ-UBND ngày 31/7/2024, vắng mặt nhưng có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Tại đơn yêu cầu, bản tự khai và đơn đề nghị giải quyết vắng mặt, người yêu cầu giải quyết việc dân sự chị Lỷ Sám M, trình bày có nội dung:

Chị Lỷ Sám M và anh Chìu Văn H kết hôn trên cơ sở tự nguyện, đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Húc Động, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh từ năm 2013. Sau khi kết hôn, vợ chồng sinh sống cùng bố mẹ chồng tại thôn N, xã L, huyện B. Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng có 01 con là Chìu Thị Thanh H, sinh ngày 18/9/2014 nhưng cuộc sống vợ chồng không hạnh phúc, thường xuyên mâu thuẫn, do anh H chửi mắng, coi thường, không tôn trọng nhau. Vì mâu thuẫn vợ chồng căng thẳng, không hạnh phúc nên chị Lỷ Sám M đã bỏ đi làm xa từ năm 2015.

Ngày 16/5/2024, chị M trở về địa phương thì biết được đã bị Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu tuyên bố mất tích tại quyết định giải quyết việc dân sự số: 01/2022/QĐST-VDS ngày 28/9/2022. Sau đó, anh H kết hôn với chị Quàng Thị T được đăng ký kết hôn tại UBND xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh theo Giấy chứng nhận kết hôn số 36, ngày 08/12/2022.

Chị Lỷ Sám M có đơn yêu cầu hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích, ngày 18/6/2024 Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu đã ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích. Sau đó chi Lỷ Sám M đã đăng ký thường trú tại thôn Thông Châu, xã Húc Động, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh, chủ hộ là ông Lỷ Vằn Quay.

Chị Lỷ Sám M làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T.

Tại bản tự khai, anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T đều trình bày có nội dung:

Anh Chìu Văn H và chị Lỷ Sám M đăng ký kết hôn hợp pháp từ năm 2013 nhưng chung sống không hạnh phúc nên chị Lỷ Sám M đã bỏ nhà đi biệt tích. Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu đã quyết định tuyên bố chị M mất tích theo yêu cầu của anh Chìu Văn H. Sau đó, anh H và chị Quàng Thị T đã đăng ký kết hôn tại UBND xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh và được cấp Giấy chứng nhận kết hôn số 36, ngày 08/12/2022. Khi chị M trở về địa phương và yêu cầu Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích, ngày 18/6/2024 Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu đã ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích đối với chị M. Đồng thời, chị M đã có đơn yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T. Vì lý do anh H kết hôn với chị T khi chưa ly hôn với chị M nên anh H và chị Tuyết đồng ý với yêu cầu của chị M, cùng đề nghị Tòa án tuyên hủy việc kết hôn giữa anh H và chị T.

Trong quá trình chung sống, anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T có 01 con chung là Chìu Thị Kim N, sinh ngày 07 tháng 5 năm 2022. Anh H và chị T cùng thống nhất đề nghị, khi Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật thì chị T sẽ là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con chung, anh H không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Do bận công việc không thể tham dự các phiên làm việc, phiên họp theo giấy triệu tập của Tòa án nên cùng đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt.

Tại bản tự khai, ông Loan Thành Len - người đại diện theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn trình bày có nội dung:

Anh Chìu Văn H và chị Lỷ Sám M đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Húc Động và được cấp Giấy chứng nhận kết hôn số 001/2013 ngày 04/01/2013. Do mâu thuẫn vợ chồng nên chị M đã bỏ nhà đi, sau thời gian dài không có tin tức thì anh H đã yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu tuyên bố chị M mất tích. Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu đã tuyên bố chị M mất tích tại quyết định giải quyết việc dân sự số: 01/2022/QĐST-VDS ngày 28/9/2022. Sau đó, anh H đã nộp quyết định trên cùng các giấy tờ khác cho Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn để đăng ký kết hôn với chị Quàng Thị T.

Ngày 08/12/2022 UBND xã Lục Hồn đã đăng ký kết hôn cho anh Chìu Văn H; địa chỉ thôn N, xã L, huyện B, tỉnh Quảng Ninh và chị Quàng Thị T; địa chỉ: bản C, xã P, thành phố Đ, tỉnh Điện Biên và cấp Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn số 36 ngày 08/12/2022.

Do sơ suất và không tìm hiểu kỹ, Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn đã thực hiện việc đăng ký kết hôn và cấp giấy chứng nhận kết hôn cho anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T, khi anh H chưa chấm dứt quan hệ hôn nhân với chị Lỷ Sám M bởi bản án, quyết định ly hôn của Tòa án nào. Nay chị Lỷ Sám M trở về địa phương và có yêu cầu Tòa án hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T.

Xét thấy đề nghị của chị M là có căn cứ nên Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn kính đề nghị Tòa án xem xét huỷ việc kết hôn trái pháp luật giữa anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T để các bên sớm ổn định cuộc sống.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Thẩm phán đã thực hiện đúng theo quy định tại Điều 366 Bộ luật Tố tụng dân sự; các đương sự đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung: chấp nhận yêu cầu của chị Lỷ Sám M về việc yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật theo điểm a khoản 2 Điều 10; Điều 11 và Điều 12 Luật Hôn nhân và gia đình.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh nhận định:

[1]. Về tố tụng:

Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh thụ lý giải quyết việc dân sự của người yêu cầu chị Lỷ Sám M; nơi cư trú: thôn T, xã H, huyện B, tỉnh Quảng Ninh về yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật theo thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 29; điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm g khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2]. Về nội dung yêu cầu:

Chị Lỷ Sám M và anh Chìu Văn H kết hôn trên cơ sở tự nguyện, đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Húc Động, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh ngày 04/01/2013 là hôn nhân hợp pháp nên được pháp luật bảo vệ. Chỉ vì mâu thuẫn vợ chồng nên chị M đã bỏ đi làm xa nhà, không có thông tin địa chỉ, không liên lạc với gia đình nên anh H đã yêu cầu Tòa án tuyên bố chị M mất tích nên Tòa án nhân dân huyện Bình Liêu đã tuyên bố chị M mất tích tại quyết định giải quyết việc dân sự số: 01/2022/QĐST-VDS ngày 28/9/2022 nhưng quan hệ hôn nhân giữa chị M và anh H vẫn tồn tại hợp pháp khi chưa có quyết định hoặc bản án cho ly hôn có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Cho nên, việc anh Chìu Văn H đăng ký kết hôn với chị Quàng Thị T theo Giấy chứng nhận kết hôn số: 36, đăng ký ngày 08/12/2022 của Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh trong khi đang tồn tại quan hệ hôn nhân với chị Lỷ Sám M là vi phạm quy định về bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình theo điểm c khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh thực hiện việc đăng ký kết hôn cho anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T là vi phạm quy định về điều kiện kết hôn theo điểm d khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình: “1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:

a) …

d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định tại các điểm … c … khoản 2 Điều 5 của Luật này”.

Cho nên, chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của chị Lỷ Sám M về “Yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật” giữa anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T. Anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T phải chấm dứt quan hệ như vợ chồng.

Trong thời kỳ chung sống anh Chìu Văn H và chị Quàng Thị T có 01 con chung và cùng có quan điểm đề nghị là giao con chung Chìu Thị Kim Ngân, sinh ngày 07/5/2022 cho chị Quàng Thị T trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi thành niên; anh Chìu Văn H không phải cấp dưỡng nuôi con chung nhưng có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở, đề nghị này là phù hợp được chấp nhận.

[3]. Về lệ phí sơ thẩm: chị Lỷ Sám M là người yêu cầu nên phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định.

[4]. Về quyền kháng cáo: các đương sự có quyền khàng cáo theo quy định tại các Điều 371 và Điều 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự.