- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "dân sự"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Phan Ngọc X.
- Căn cứ chính? Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 369 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ SA ĐÉC TỈNH ĐỒNG THÁP | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 03/2023/QĐST-VDS | Sa Đéc, ngày 18 tháng 7 năm 2023 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ SA ĐÉC, TỈNH ĐỒNG THÁP
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Phấn.
Thư ký phiên họp: Bà Phạm Bích Vân – Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Sa Đéc.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Sa Đéc tham gia phiên họp: Ông Lê Tiến Trung - Kiểm sát viên.
Ngày 18 tháng 7 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Sa Đéc mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 06/2023/TLST-VDS ngày 15 tháng 6 năm 2023 về “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 03/2023/QĐST-VDS ngày 05 tháng 7 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Phan Ngọc X, sinh năm 1977.
Địa chỉ: Số 16/1, ấp Q, xã K, thành phố S, tỉnh Đ.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Nguyễn Đông N, sinh năm 2000.
Địa chỉ: Số 16/1, ấp Q, xã K, thành phố S, tỉnh Đ.
Người yêu cầu bà X (có đơn xin vắng mặt), người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Đông N vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu ngày 08 tháng 6 năm 2023, quá trình giải quyết việc dân sự tại Tòa án, người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Phan Ngọc X trình bày:
Chị Nguyễn Đông N là con của bà X. Từ khi sinh ra đến khoảng 10 tháng tuổi, gia đình phát hiện chị N có biểu hiện chậm phát triển trí não, không tự chủ được hành vi của bản thân, không tự chủ được vệ sinh cá nhân, không nói được. Gia đình đã đưa chị N đi điều trị nhiều nơi như bệnh viện đa khoa Sa Đéc, bệnh viện đa khoa trung ương Cần Thơ, bệnh viện chấn thương chỉnh hình – phục hồi chức năng nhưng tình trạng của chị N vẫn không tiến triển.
Nay bà Phan Ngọc X yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Nguyễn Đông N mất năng lực hành vi dân sự, để bà X và gia đình làm thủ tục liên quan đến quyền sử dụng đất trong hộ gia đình.
Tại kết luận giám định pháp y tâm thần số 270/2023/KLGĐ ngày 04/7/2023 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây Nam Bộ đối với chị Nguyễn Đông N kết luận như sau:
- Về y học: Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD10) + Động kinh (G40- ICD10).
- Về năng lực: hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Ý kiến của vị đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ Điều 369, Điều 370 Bộ luật tố tụng dân sự và khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự. Chấp nhận yêu cầu của bà Phan Ngọc X yêu cầu Tòa án nhân dân thành phố Sa Đéc tuyên bố chị Nguyễn Đông N mất năng lực hành vi dân sự. Về lệ phí: đề nghị giải quyết theo quy định pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Sa Đéc nhận định:
Về quan hệ pháp luật, căn cứ đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ yêu cầu giải quyết việc dân sự thể hiện quan hệ pháp luật giải quyết là “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về thẩm quyền giải quyết: Chị Nguyễn Đông N có địa chỉ tại số 16/1, ấp Q, xã K, thành phố S, tỉnh Đ nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
Về nội dung yêu cầu: Bà Phan Ngọc X yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Nguyễn Đông N mất năng lực hành vi dân sự với mục đích thực hiện chuyển quyền sử dụng đất trong hộ gia đình. Nhận thấy, chị Nguyễn Đông N và bà Phan Ngọc X có mối quan hệ là mẹ con ruột. Từ khi chị N được 10 tháng tuổi đã có biểu hiện chậm phát triển trí não, không tự chủ được hành vi của bản thân, không tự chủ được vệ sinh cá nhân, không nói được. Gia đình đã đưa chị N đi điều trị nhiều nơi nhưng tình trạng của chị N vẫn không tiến triển.
Xét thấy, tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về mất năng lực hành vi dân sự như sau: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.”
- Mặt khác, tại kết luận giám định pháp y tâm thần số 270/2023/KLGĐ ngày 04/7/2023 Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây Nam Bộ đối với chị Nguyễn Đông N như sau: Về y học: Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD10) + Động kinh (G40- ICD10). Về năng lực: hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Từ những căn cứ nêu trên, xét đơn yêu cầu của bà Phan Ngọc X yêu cầu tuyên bố chị Nguyễn Đông N mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ và phù hợp với quy định pháp luật nên chấp nhận.
Đối với ý kiến của vị đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp đề nghị chấp nhận yêu cầu của bà Phan Ngọc X yêu cầu tuyên bố chị Nguyễn Đông N mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ chấp nhận.
Về lệ phí: Bà Phan Ngọc X phải nộp lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ các Điều 228, Điều 369, Điều 370, Điều 376, Điều 377, Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;
- Căn cứ Khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015.
- Căn cứ Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp và quản lý án phí và lệ phí Tòa án.
Chấp nhận yêu cầu của bà Phan Ngọc X.
Tuyên bố chị Nguyễn Đông N, sinh năm 2000; địa chỉ: số 16/1, ấp Q, xã K, thành phố S, tỉnh Đ mất năng lực hành vi dân sự.
Về chi phí giám định: Bà Phan Ngọc X phải chịu toàn bộ chi phí giám định số tiền là 4.333.750 đồng (Bà X đã nộp xong).
Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Phan Ngọc X phải nộp 300.000 đồng. Số tiền tạm ứng lệ phí bà X đã nộp 300.000 đồng theo biên lai số 0003011 ngày 15/6/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Sa Đéc được khấu trừ toàn bộ vào lệ phí phải nộp.
Người yêu cầu bà Phan Ngọc X, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát có quyền kháng nghị quyết định này theo quy định pháp luật.
- Quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án, thời hiệu yêu cầu thi hành án theo quy định của Luật Thi hành án dân sự đối với những quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 482 Bộ luật Tố tụng dân sự.
| Nơi nhận: - VKSND TP. Sa Đéc; - Người yêu cầu bà Phan Ngọc X; - Người có QL,NVLQ chị Nguyễn Đông N; - Chi cục THADS TP. Sa Đéc; - Lưu hồ sơ VDS. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Thị Phấn |