Quyết định 03/2023/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TOÀ ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ LẠNG SƠN, TỈNH LẠNG SƠN

- Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Bà Tạ Thị Nhàn.

Thư ký phiên họp: Bà Đoàn Ngọc Dung - Thư ký Toà án nhân dân thành

phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn

tham gia phiên họp: Ông Hoàng Kỳ Anh - Kiểm sát viên.

Ngày 08 tháng 8 năm 2023 tại trụ sở Toà án nhân dân thành phố Lạng Sơn,

tỉnh Lạng Sơn, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số

26/2023/TLST-VDS ngày 26-4-2023 về việc "Yêu cầu tuyên bố một người có

khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi" theo Quyết định mở phiên họp giải

quyết việc dân sự số 05/2023/QĐMPH-VDS ngày 31-7-2023, Quyết định thay

đổi Kiểm sát viên kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng dân

sự số 10/QĐ-VKS-DS ngày 01-8-2023, gồm những người tham gia tố tụng sau:

- Người yêu cầu: Chị ABC, sinh năm 2006; có mặt.

Người đại diện theo pháp luật của chị ABC: Bà XYZ, sinh năm 1972; có

mặt.

Cùng địa chỉ: 123..., tỉnh Lạng Sơn.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông DEF, sinh năm 1961. Địa chỉ: 456..., tỉnh Lạng Sơn; có mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông DEF: Bà PTT, Luật sư...;

có mặt.

2. Bà NTH; địa chỉ: CVA..., tỉnh Lạng Sơn; vắng mặt.

3. Bà HTN; địa chỉ: 45678..., tỉnh Lạng Sơn; có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm

chủ hành vi, bản tự khai và những lời khai tiếp theo, người yêu cầu, chị ABC

trình bày:

Ông DEF có bố đẻ là cụ NĐH, sinh năm 1920, chết ngày 06-01-2007, mẹ đẻ

là cụ NTN, sinh năm 1921, chết ngày 31-12-2005. Ông DEF có tên được hưởng thừa kế theo di chúc của cụ ông NĐH và cụ bà NTN lập ngày 29-01-2003, số công chứng 510 quyển số 02 TPCC-SCC-HĐGD ngày 13-02-2003 tại Phòng Công chứng 000. Di sản thừa kế là phần nhà đất tại thửa đất ở số 71, diện tích 97,7m2, tờ bản đồ số 48 bản đồ địa chính phường C, thành phố S, tỉnh Lạng Sơn, địa chỉ tại 456..., tỉnh Lạng Sơn. Ông DEF có dấu hiệu bị hạn chế năng lực trách nhiệm dân sự. Chị ABC là con đẻ của ông NĐT (ông NĐT là em trai ruột của ông DEF). Ông NĐT đã chết năm 2011, nay chị ABC đang khởi kiện yêu cầu Tòa án chia di sản thừa kế, trong đó ông DEF là bị đơn. Để có căn cứ xác định năng lực hành vi dân sự của ông DEF, chị ABC đề nghị Tòa án giải quyết tuyên bố ông DEF có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Về việc chỉ định người giám hộ và người giám sát việc giám hộ, chị ABC đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan các bà NTH, HTN, NTD trình bày:

Từ khi sinh ra ông DEF phát triển thể chất bình thường nhưng phát triển tâm thần chậm hơn so với người khác. Từ nhỏ, ông DEF bị tật nói ngọng, không đi học nên không biết đọc, biết viết. Ông DEF chưa kết hôn, đang được hưởng trợ cấp dành cho đối tượng khuyết tật tâm thần, mức độ khuyết tật nặng. Năm 2007, ông DEF đi khám chuyên khoa tại Bệnh viện X tỉnh Lạng Sơn, kết luận ông DEF chậm phát triển tâm thần nặng. Quá trình sinh sống, ông DEF hơi nóng tính, nói chậm nên khả năng giao tiếp xã hội bị hạn chế. Ông DEF sống một mình, tự chăm sóc bản thân, chịu thương, chịu khó, sinh hoạt bình thường, được hàng xóm quý mến. Trong quan hệ xã hội, ông DEF tham gia tổ quy có trách nhiệm thu tiền quỹ tổ, thường xuyên theo thầy đi làm việc thánh và hầu đồng, ở nhà thì thờ cúng, chăm sóc hương khói tổ tiên và thờ cúng Liệt sỹ NĐK (là anh trai). Ngoài ra, ông DEF còn là thành viên Hội Chữ thập đỏ của khối phố, được tặng nhiều giấy khen trong công tác của Hội. Tiền sử gia đình ông DEF, ông bà, bố mẹ, cô dì, chú bác, anh chị em nội ngoại ba đời không có ai bị mắc bệnh về tâm thần hoặc phải điều trị bệnh liên quan đến sọ não.

Tại bản Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số

169/KLGĐ ngày 28-7-2023 của Viện pháp y tâm thần trung ương, kết luận: "Tại thời điểm giám định đối tượng DEF bị bệnh chậm phát triển tâm thần vừa. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71. Đối tượng có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi".

Tại phiên họp, Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp phát biểu ý

kiến về việc tuân theo pháp luật và quan điểm giải quyết vụ án như sau: Trong quá trình từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm mở phiên họp, Thẩm phán, Thư ký đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự để giải quyết việc dân sự; các đương sự đã chấp hành đúng các quy định của pháp luật khi tham gia tố tụng. Về quan điểm giải quyết việc dân sự: Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và căn cứ Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 169/KLGĐ ngày 28-7-2023 của Viện pháp y tâm thần trung ương đã kết luận: "Tại thời điểm giám định đối tượng DEF bị bệnh chậm phát triển tâm thần vừa. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71. Đối tượng có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi"; căn cứ Điều 23 Bộ luật

Dân sự; các Điều 27; 370; 378 Bộ luật Tố tụng dân sự, đề nghị Tòa án chấp

nhận yêu cầu của chị ABC, tuyên bố ông DEF là người có khó khăn trong nhận

thức, làm chủ hành vi; căn cứ Điều 46, 47, 48, 49, 51, 53, khoản 4 Điều 54 Bộ

luật dân sự chỉ định bà NTH là người giám hộ cho ông DEF và bà HTN là người

giám sát việc giám hộ của bà NTH; về lệ phí: căn cứ Điều 149 Bộ luật Tố tụng

dân sự, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326 ngày 30/12/2016 của Ủy ban

Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án, buộc chị ABC phải chịu lệ phí

giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.