Quyết định 03/2023/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về quyền yêu cầu: Ông Nguyễn Đình T không có vợ con, bố mẹ đều đã chết, chỉ có 02 anh trai là ông Nguyễn Đình H và ông Nguyễn Đình T là người thân. Do đó, ông Nguyễn Đình H có quyền yêu cầu tuyên bố chết đối với ông Nguyễn Đình T theo quy định tại khoản 1 Điều 391 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự.

[2] Về thẩm quyền giải quyết: Ông Nguyễn Đình T có nơi đăng ký hộ khẩu thường trú và nơi cư trú cuối cùng tại địa chỉ Thôn M, xã Q (nay là Khu Đ, thị trấn Đ), huyện C, tỉnh Lạng Sơn từ đó xác định Tòa án nhân dân huyện C thụ lý giải quyết việc dân sự yêu cầu tuyên bố một người đã chết đối với ông Nguyễn Đình T là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm b khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung: Ông Nguyễn Đình T bỏ nhà đi từ năm 2010, từ năm 2010 - 2012 gia đình và người thân đã có nhiều biện pháp tìm kiếm nhưng không có kết quả đến nay không có tin tức xác thực về việc ông Nguyễn Đình T còn sống hay đã chết nên ông Nguyễn Đình H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Đình T đã chết. Sau khi thụ lý việc dân sự, Tòa án đã tiến hành xác minh tại Khu Đ, thị trấn Đ và Công an thị trấn Đ, huyện C là nơi cư trú cuối cùng của ông Nguyễn Đình T cũng như xác minh tại Phòng hồ sơ Công an tỉnh, Sở Tư pháp tỉnh Lạng Sơn, kết quả xác minh: Khoảng năm 2012 - 2013, ông Nguyễn Đình T bỏ đi khỏi địa phương, khi đi ông Nguyễn Đình T không khai báo với chính quyền địa phương, không liên lạc gì với gia đình, từ đó đến nay chưa trở về địa phương lần nào, hiện nay không ai biết ông Nguyễn Đình T đi đâu, làm gì và cũng không có bất kỳ tin tức gì về ông Nguyễn Đình T.

[4] Ngày 04/5/2023, Tòa án nhân dân huyện C đã ra quyết định số 02/2023/QĐ-TA về việc thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố chết đối với ông Nguyễn Đình T. Thông báo này đã được đăng trên Báo Công lý trong ba số liên tiếp vào các ngày 12, 17 và 19/5/2023; phát trên Đài tiếng nói Việt Nam vào các ngày 17, 18, 19/5/2023; đăng trên cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn ngày 05/5/2023; đăng trên cổng thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ngày 09/5/2023. Sau khi hết thời hạn 04 tháng thực hiện thông báo tìm kiếm, ngày 05/9/2023 Tòa án đã tiến hành xác minh tại Ủy ban nhân dân thị trấn Đ, huyện C nhưng vẫn không có tin tức gì về ông Nguyễn Đình T.

[5] Như vậy, có căn cứ xác định ông Nguyễn Đình T đã biệt tích từ năm 2012 - 2013 đến nay đã trên 05 năm không có tin tức xác thực về việc ông Nguyễn Đình T còn sống hoặc đã chết. Do đó, yêu cầu của ông Nguyễn Đình H về việc tuyên bố ông Nguyễn Đình T đã chết là có căn cứ, cần được chấp nhận.

[6] Về xác định thời điểm chết của ông Nguyễn Đình T: Ông Nguyễn Đình T đã bỏ nhà đi từ năm 2010, đến nay gia đình không có tin tức, chính quyền địa phương xác định từ khoảng thời gian năm 2012 - 2013 đến nay không ở địa phương, hệ thống dữ liệu dân cư quốc gia hiện nay thể hiện không có công dân Nguyễn Đình T. Căn cứ khoản 1 Điều 68, điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015 thì xác định kể từ ngày 01/01/2013, ông Nguyễn Đình T biệt tích và không có tin tức xác thực là còn sống cho đến nay, ngày chết của ông Nguyễn Đình T sẽ được tính là ngày 01/01/2018 (ngày ông Nguyễn Đình T biệt tích đủ 05 năm).

[7] Về hậu quả pháp lý của việc ông Nguyễn Đình T bị tuyên bố là đã chết: Khi quyết định của Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Đình T đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình, các quan hệ nhân thân khác và quan hệ về tài sản của ông Nguyễn Đình T được giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của ông Nguyễn Đình T được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.

[8] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Đình H là người yêu cầu nên phải nộp lệ phí dân sự sơ thẩm tuy nhiên ông Nguyễn Đình H là người cao tuổi, có đơn xin miễn lệ phí nên miễn toàn bộ lệ phí giải quyết việc dân sự cho ông Hùng.

[9] Về quyền kháng cáo: Đương sự có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.