Quyết định 03/2022/HC-GĐT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và lời khai trong quá trình tố tụng, bà Trần Thị Y trình bày: Năm 1995, gia đình bà Y từ Bắc vào Nam để làm ăn. Lúc đó gia đình quá khó khăn, không có nhà và đất để làm ăn, sinh sống. Năm 2000, gia đình bà Y chuyển đến thị trấn BN, CR (nay là tổ dân phố LP, phường CL, thành phố CR) và được ông Trần Xuân H cho ở nhờ trong căn nhà cấp 4 có diện tích khoảng 80 m2. Thời điểm đó, phía sau căn nhà bà Y ở nhờ là một hố rác để người dân xung quanh bỏ rác thải hàng ngày, không ai dọn dẹp. Thấy vậy, gia đình Y đã dọn dẹp, cải tạo hố rác mới mục đích là trồng rau, chăn nuôi heo, gà, vịt và làm nhà tạm để ở với diện tích khoảng 170 m2. Gia đình bà sử dụng ổn định không tranh chấp với ai, chính quyền địa phương cũng không có ý kiến gì. Năm 2013, bà Y có đơn xin mua lô đất này nhưng vẫn chưa được giải quyết. Năm 2016, bà Y tiếp tục có đơn đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố CR giải quyết việc mua đất nêu trên. Ủy ban nhân dân thành phố CR đã có Công văn số 3682/UBND-TNMT ngày 02/11/2017 và Công văn số 164/UBND-TNMT ngày 16/01/2018 trả lời là bà Y không thuộc các trường hợp không đấu giá quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo quy định tại khoản 2 Điều 118 Luật Đất đai năm 2013.

Ngày 15/11/2017, Ủy ban nhân dân phường CL lập biên bản vi phạm hành chính số 48/BB-VPHC đối với bà Y về hành vi lấn chiếm đất.

Ngày 20/11/2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL ban hành Quyết định số 284/QĐ-KPHQ áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc bà Y phải khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm.

Ngày 02/4/2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL ban hành Quyết định số 62/QĐ-CCKP cưỡng chế buộc bà Y tháo dỡ bếp tạm, chuồng nuôi heo, nuôi gà, hầm biogas.

Ủy ban nhân dân phường CL chưa tổ chức thi hành cưỡng chế thì bà Y có đơn khiếu nại đối với Quyết định số 284/QĐ-KPHQ và Quyết định số 62/QĐ-CCKP nêu trên.

Ngày 23/5/2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL ban hành Quyết định số 102/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại của bà Y, với nội dung: Giữ nguyên toàn bộ nội dung Quyết định số 284/QĐ-KPHQ và Quyết định số 62/QĐ-CCKP.

Không đồng ý việc giải quyết khiếu nại của Ủy ban nhân dân phường CL, bà Y tiếp tục có đơn khiếu nại đến Ủy ban nhân dân thành phố CR.

Ngày 19/12/2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR ban hành Quyết định số 2446/QĐ-UBND, có nội dung: Công nhận nội dung khiếu nại của bà Y vì Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL ban hành Quyết định số 284/QĐ-KPHQ ngày 20/11/2017 về áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là không đảm bảo quy định của pháp luật... nhưng việc Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL xác định hành vi của bà Y lấn, chiếm đất Nhà nước quản lý là đúng...

Ngày 25/02/2019, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL ban hành các Quyết định số 50/QĐ-HBKPHQ để hủy bỏ Quyết định số 284/QĐ-KPHQ về áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, Quyết định số 52/QĐ-HBCCKP để hủy bỏ Quyết định số 62/QĐ-CCKP về cưỡng chế và Quyết định số 51/HB-GQKN để hủy bỏ Quyết định số 102/QĐ-UBND về giải quyết khiếu nại (lần đầu) với lý do áp dụng nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai để xử lý đối với bà Y không đúng pháp luật.

Ngày 10/5/2019, Ủy ban nhân dân phường CL xác lập lại hồ sơ vi phạm đối với bà Y.

Ngày 10/5/2019, Ủy ban nhân dân phường CL lập Biên bản kiểm tra hiện trạng và Biên bản vi phạm hành chính số 19/BB-VPHC đối với bà Y về hành vi lấn chiếm đất nhà nước quản lý.

Ngày 13/5/2019, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL ban hành Quyết định số 98/QĐ-KPHQ áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc bà Y khôi phục tình trạng của đất trước khi vi phạm.

Ngày 06/6/2019, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL ban hành Quyết định số 115/QĐ-CCKP cưỡng chế buộc bà Y thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả tự di dời heo, gà và tháo dỡ hàng rào, trụ gỗ, vách ván bên trong có chuồng nuôi heo, gà, bếp tạm mái tôn ra khỏi phần diện tích đất bà Y đang chiếm dụng là 170 m2.

Không đồng ý với Quyết định số 98/QĐ-KPHQ và Quyết định số 115/QĐ-CCKP nêu trên, bà Y có đơn khiếu nại.

Ngày 12/8/2019, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL ban hành Quyết định số 145/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại (lần đầu) đối với bà Y, với nội dung: Giữ nguyên toàn bộ nội dung Quyết định số 98/QĐ-KPHQ và Quyết định số 115/QĐ-CCKP.

Không đồng ý việc giải quyết khiếu nại bà Y tiếp tục có đơn khiếu nại.

Ngày 21/01/2020, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR ban hành Quyết định số 79/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại (lần hai) đối với bà Y, với nội dung: Bác toàn bộ nội dung khiếu nại của bà Y.

Ngày 07/02/2020, bà Y có đơn khởi kiện và ngày 27/02/2020, bà Y có đơn khởi kiện bổ sung đề nghị Tòa án hủy các Quyết định số 98/QĐ-KPHQ ngày 13/5/2019, Quyết định số 115/QĐ-CCKP ngày 06/6/2019 của Ủy ban nhân dân thành phố CL, Quyết định số 145/QĐ-UBND ngày 12/8/2019 và Quyết định số 79/QĐ-UBND ngày 21/01/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR.

- Người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR trình bày: Lô đất mà bà Y trình bày theo đơn khiếu nại thuộc một phần diện tích thửa đất số 261, Tờ bản đồ số 08, diện tích 334,2 m2 tọa lạc tại Tổ dân phố LP, phường CL, thành phố CR. Nguồn gốc do Nhà nước quản lý sau 30/4/1975 và giao cho Đài Truyền thanh (cũ) trực tiếp quản lý, sử dụng. Năm 1996, thực hiện Quy hoạch phân lô theo Quyết định số 997/QĐ-UBND ngày 01/11/1996 của Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa, tại mặt bằng quy hoạch phân lô tỷ lệ 1/2000 (kèm theo Quyết định số 997/QĐ-UBND), tổng diện tích: 4.330 m2 gồm 04 nhóm đất: Đất lộ giới mở rộng giao thông; đất giao thông; đất công viên cây xanh và đất ở. Sau khi thực hiện phân lô đất nhà ở; đất giao thông theo quy hoạch được phê duyệt, phần diện tích đất còn lại là 334,2 m2 (hiện nay là thửa 261, Tờ bản đồ số 08, Bản đồ VN 2000) để quy hoạch làm công viên cây xanh. Hiện tại, Nhà nước chưa đầu tư xây dựng công viên cây xanh mà giao cho Ủy ban nhân dân phường CL quản lý. Năm 2005, bà Y tự ý cất bếp tạm khoảng 20 m2 trên thửa đất số 261, Tờ bản đồ số 8, diện tích 334,2 m2 do Ủy ban nhân dân phường CL quản lý. Năm 2012, bà Y tiếp tục lấn, chiếm đất và tiến hành rào, che chắn phần diện tích khoảng 170 m2 để chăn nuôi heo, gà, vịt và làm bếp nấu rượu cho đến nay. Tháng 11/2017, Ủy ban nhân dân phường CL kiểm tra hiện trạng phần diện tích thửa đất số 261 phát hiện bà Y rào, lấn, chiếm để sử dụng một phần diện tích đất khoảng 170 m2. Hiện trạng phần diện tích đất lấn chiếm đã xây dựng các công trình: Bếp tạm, chuồng heo, chuồng gà, xây hầm vệ sinh...

Tháng 11/2017, Ủy ban nhân dân phường CL đã lập biên bản vi phạm hành chính với bà Y về lĩnh vực đất đai và ban hành Quyết định số 284/QĐ-KPHQ ngày 20/11/2017, Quyết định số 62/QĐ-CCKP ngày 02/4/2018 áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà Y. Do bà Y có khiếu nại nên Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL đã giải quyết khiếu nại của bà Y bằng Quyết định số 102/QĐ-UBND và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR đã giải quyết bằng Quyết định số 2446/QĐ-UBND. Do các quyết định nêu trên áp dụng nghị định xử phạt vi phạm vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với bà Y không đúng, nên ngày 25/12/2019, Ủy ban nhân dân phường CL đã ban hành các quyết định số 50/QĐ-HBKPHQ, Quyết định số 52/QĐ-HBCCKP và Quyết định số 51/HB-GQKN để hủy các Quyết định số 284/QĐ-KPHQ, Quyết định số 62/QĐ-CCKP và Quyết định số 102/QĐ-UBND nêu trên.

Ngày 10/5/2019, Ủy ban nhân dân phường CL xác lập lại hồ sơ vi phạm của bà Y. Sau đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL đã ban hành Quyết định số 98/QĐ-KPHQ về áp dụng khắc phục hậu quả. Do bà Y không chấp hành, nên ngày 06/6/2019, Chủ tịch UBND phường CL ban hành Quyết định số 115/QĐ-CCKP để cưỡng chế đối với bà Y. Bà Y không đồng ý nên đã khiếu nại 02 quyết định nêu trên. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL đã giải quyết khiếu nại bằng Quyết định số 145/QĐ-UBND và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR đã giải quyết khiếu nại tại Quyết định số 98/QĐ-UBND đều đã bác khiếu nại của bà Y.

Căn cứ Quyết định số 997/QĐ-UBND ngày 01/11/1996 của Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa về việc quy hoạch phân lô, tại mặt bằng quy hoạch phân lô tỷ lệ 1/2000 (kèm theo Quyết định số 997/QĐ-UBND), tọa lạc tại tổ dân phố LP, phường CL, thành phố CR. Qua các năm 2005 và 2012, Bà Y đã tự ý rào, lấn, chiếm đất để sử dụng một phần diện tích khoảng 170 m2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL đã ban hành các Quyết định số 284/QĐ-KPHQ ngày 20/11/2017 (nay thay thế là Quyết định số 98/QĐ-KPHQ ngày 13/5/2019) về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà Y và Quyết định số 62/QĐ-CCKP ngày 02/4/2018 (nay thay thế là Quyết định số 115/QĐ-CCKP ngày 06/6/2019) về việc cưỡng chế với bà Y là đúng.

- Người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL, thành phố CR trình bày: Thống nhất với ý kiến của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 14/2020/HC-ST ngày 25/8/2020, Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã quyết định: Bác yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị Y về việc yêu cầu Tòa án hủy Quyết định số 79/QĐ-UBND ngày 21/01/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR và các Quyết định số 98/QĐ-KPHQ ngày 13/5/2019, Quyết định số 115/QĐ-CCKP ngày 06/6/2019 và Quyết định số 145/QĐ-UBND ngày 12/8/2019 đều của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường CL, thành phố CR.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo cho các đương sự.

Ngày 26/8/2020, bà Y có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại Bản án hành chính phúc thẩm số 43/2020/HC-PT ngày 26/11/2020, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã quyết định:

Chấp nhận kháng cáo của bà Trần Thị Y; sửa bản án sơ thẩm.

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị Y; Hủy Quyết định số 79/QĐ-UBND ngày 21/01/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố CR và các Quyết định số 98/QĐ-KPHQ ngày 13/5/2019, Quyết định số 115/QĐ-CCKP ngày 06/6/2019 và Quyết định số 145/QĐ-UBND ngày 12/8/2019 đều của Chủ tịch Uy ban nhân dân phường CL, thành phố CR.

Kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố CR, tỉnh Khánh Hòa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho bà Trần Thị Y đối với thửa đất hiện nay bà Y đang quản lý, sử dụng và có thu tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí.

Ngày 09/4/2021, Ủy ban nhân dân thành phố CR, tỉnh Khánh Hòa có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án hành chính phúc thẩm nêu trên.

Ngày 30/11/2021, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 54/2021/KN-HC kháng nghị Bản án hành chính phúc thẩm số 43/2020/HC-PT ngày 26/11/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng; đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, hủy Bản án hành chính phúc thẩm số 43/2020/HC-PT ngày 26/11/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng và Bản án hành chính sơ thẩm số 14/200/HC-ST ngày 25/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 266, Điều 271, khoản 3 Điều 272 và khoản 2 Điều 274 Luật Tố tụng hành chính.

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 54/2021/KN-HC ngày 30/11/2021 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đối với Bản án hành chính phúc thẩm số 43/2020/HC-PT ngày 26/11/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng;

2. Hủy Bản án hành chính phúc thẩm số 43/2020/HC-PT ngày 26/11/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng và Bản án hành chính sơ thẩm số 14/2020/HC-ST ngày 25/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa;

3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.