Quyết định 03/2020/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Bà Phạm Thị M có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Đồng Xuân H, sinh năm 1951; nơi cư trú cuối cùng: Số 10/2/148 (số cũ 10/148) đường C, phường C, quận N, thành phố Hải Phòng là đã chết. Do vậy, đây là việc dân sự yêu cầu tuyên bố một người là đã chết, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng theo quy định tại khoản 3 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Bà Phạm Thị M và ông Đồng Xuân H lấy nhau trên cơ sở tự nguyện và có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân quận N, thành phố Hải Phòng năm 1971. Quá trình chung sống ông bà có 03 con chung là Đồng Xuân Th, sinh 1972; Đồng Thị Xuân H, sinh 1973 và Đồng Xuân T, sinh 1975.

[4] Sau khi kết hôn, đến đầu năm 1981 vợ chồng phát sinh mâu thuẫn nguyên nhân là do kinh tế khó khăn nên vợ chồng sống không hạnh phúc, thường xuyên xảy ra cãi vã nhau nên tháng 6/1981 ông H bỏ nhà đi không thông báo cho gia đình vợ con biết.

[5] Năm 2010, bà M có đơn yêu cầu Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền tuyên bố ông H mất tích. Tại Quyết định dân sự số 01/QĐ-DS ngày 12/3/2010 Tòa án nhân dân quận N đã tuyên bố ông Đồng Xuân H mất tích. Đã 10 năm kể từ ngày Tòa án tuyên bố ông Đồng Xuân H mất tích đến nay, ông H vẫn không có mặt tại địa phương và không có tin tức gì của ông H.

[6] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Đồng Xuân Th, chị Đồng Thị Xuân H và anh Đồng Xuân T là con của ông Đồng Xuân H đồng ý với yêu cầu của bà Phạm Thị M đề nghị Tòa án tuyên bố ông Đồng Xuân H là đã chết.

[7] Ngày 16/12/2019, Tòa án ra Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với ông Đồng Xuân H. Thông báo đã được đăng trên báo hàng ngày của trung ương trong ba số liên tiếp (số 20 ngày 06/03/2020, số 21 ngày 11/03/2020 và số 22 ngày 13/3/2020) và phát thanh trên Đài tiếng nói Việt Nam ba lần liên tiếp (ngày ngày 20,21,22/01/2020); thông báo trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân Tối Cao và Cổng thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng ngày 16/12/2019.

[8] Nay đã hết thời hạn 04 tháng, kể từ ngày đăng phát thông báo tìm kiếm ông Đồng Xuân H lần đầu tiên vẫn không có tin tức xác thực về việc ông Đồng Xuân H còn sống hay đã chết. Do vậy chấp nhận yêu cầu của bà Minh tuyên bố ông H là đã chết.

[9] Tại điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về tuyên bố đã chết như sau: “ 1. Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: a) Sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;… 2. Căn cứ vào các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, Tòa án xác định ngày chết của người bị tuyên bố là đã chết”.

[10] Đối chiếu với quy định của pháp luật, Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền đã tuyên bố ông Đồng Xuân H mất tích vào ngày 12/3/2010. Sau đó, người yêu cầu không kháng cáo và Viện Kiểm sát không kháng nghị nên ngày 27/3/2010 Quyết định dân sự số 01/QĐ-DS ngày 12/3/2010 của Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền tuyên bố ông Đồng Xuân H mất tích có hiệu lực pháp luật. Do vậy xác định ngày chết của ông H là ngày 28/3/2010.

[11] Bà M không yêu cầu Toà án giải quyết nên Tòa án không xem xét.

[12] Bà Phạm Thị M nay đã 67 tuổi là người cao tuổi và có đơn đề nghị miễn toàn bộ tiền lệ phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, cần miễn toàn bộ lệ phí dân sự sơ thẩm cho bà Phạm Thị M.