- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự do ông O yêu cầu"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Sỹ O về việc: “Tuyên bố một người mất năng lực Hnh vi dân sự” đối với bà Nguyễn Thị H.
- Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 11 – ĐỒNG NAI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 02/2026/QĐST-VDS | Đồng Nai, ngày 09 tháng 02 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
Về việc: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực Hnh vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 11 – ĐỒNG NAI
THnh phần giải quyết việc dân sự gồm có:
- Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Bà Đinh Thị Hải
- Thư ký phiên họp: Bà Vũ Thị Duyên – Thư ký Tòa án nhân dân Khu vực 11 – Đồng Nai.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 11 – Đồng Nai tham gia phiên họp: Bà Phạm Thị Thùy Vân - Kiểm sát viên.
Ngày 09 tháng 02 năm 2026, tại Trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 11 – Đồng Nai mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 08/2025/TLST-DS ngày 17 tháng 10 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực Hnh vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp số: 14/2026/QĐST-VDS ngày 29 tháng 01 năm 2026, giữa:
- Người yêu cầu: Ông Nguyễn Sĩ O, sinh năm 1983. Có mặt
Địa chỉ: Thôn L, xã B, tỉnh Đồng Nai.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1974. Có đơn xin giải quyết vắng mặt
Ông Nguyễn Sĩ N, sinh năm 1986. Có đơn xin giải quyết vắng mặt
Cùng địa chỉ: Thôn L, xã B, tỉnh Đồng Nai.
Bà Nguyễn Thị Lâm H, sinh năm 1991. Có đơn xin giải quyết vắng mặt
Địa chỉ: Thôn 9, xã L, tỉnh Đồng Nai.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu đề ngày 29/9/2025 và tại phiên họp - ông Nguyễn Sĩ O trình bày:
Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1982, là người thân trong gia đình, từ nhỏ đã có biểu hiện bệnh lý tâm thần, không có khả năng nhận thức và điều khiển Hnh vi, không thể tự chăm sóc bản thân, mọi sinh hoạt hằng ngày đều phải phụ thuộc vào sự chăm sóc của gia đình. Tình trạng bệnh của bà H đã kéo dài nhiều năm, đã được điều trị tại các cơ sở y tế chuyên khoa tâm thần nhưng không có khả năng hồi phục.
Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần số 15/KL-VPYTW ngày 12/01/2026 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, bà Nguyễn Thị H bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng, mất khả năng nhận thức và điều khiển Hnh vi tại thời điểm giám định.
Do đó, ông Nguyễn Sĩ O yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị H mất năng lực Hnh vi dân sự theo quy định của pháp luật và công nhận ông là người giám hộ cho bà H trong thời gian bà H mất năng lực Hnh vi dân sự.
Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm bà Nguyễn Thị L, bà Nguyễn Thị Lâm H và ông Nguyễn Sỹ N trình bày:
Bà Nguyễn Thị H từ nhiều năm nay không có khả năng tự nhận thức, không làm chủ được Hnh vi, không thể tự mình quyết định các vấn đề trong sinh hoạt hằng ngày, mọi sinh hoạt đều phải nhờ sự chăm sóc, quản lý của người thân trong gia đình. Tình trạng bệnh lý của bà H là bệnh tâm thần kéo dài, đã được điều trị tại các cơ sở y tế chuyên khoa nhưng không có khả năng hồi phục.
Hiện nay, bà H không có khả năng lao động, không thể tự mình xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự. Bà L, bà H, ông N thống nhất với yêu cầu của ông Nguyễn Sĩ O, đề nghị Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị H mất năng lực Hnh vi dân sự theo quy định của pháp luật và không có ý kiến tranh chấp, khiếu nại hay yêu cầu gì khác đồng thời đề nghị Toà án công nhận ông O là người giám hộ cho bà H trong thời gian bà H mất năng lực Hnh vi dân sự.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 11 phát biểu:
Về tố tụng: Thẩm phán đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục giải quyết việc dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người yêu cầu đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng.
Về nội dung: Căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015, các Điều 361, 376, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đề nghị chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Sĩ O, tuyên bố bà Nguyễn Thị H mất năng lực Hnh vi dân sự. Công nhận ông O là người giám hộ đương nhiên cho bà Nguyễn Thị H.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân Khu vực 11 – tỉnh Đồng Nai nhận định:
Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Ông Nguyễn Sĩ O có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1982, địa chỉ thôn L, xã B, tỉnh Đồng Nai là người mất năng lực Hnh vi dân sự. Đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 11 – Đồng Nai theo quy định tại khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 39 và các điều từ Điều 361 đến Điều 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về tình trạng sức khỏe tâm thần và năng lực Hnh vi dân sự của bà Nguyễn Thị H: Tài liệu trong hồ sơ thể hiện bà Nguyễn Thị H có tiền sử bệnh lý tâm thần kéo dài nhiều năm; quá trình sinh sống bà H không có khả năng tự chăm sóc, không tự quyết định các vấn đề sinh hoạt hằng ngày, mọi sinh hoạt phụ thuộc vào gia đình; các lời khai của người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều thống nhất về tình trạng bệnh và khả năng tự chủ của bà H. Kết quả xác minh tại địa phương cũng thể hiện bà H có biểu hiện bệnh lý tâm thần rõ rệt, không kiểm soát được Hnh vi, cần sự quản lý, chăm sóc thường xuyên của người thân.
Quá trình giải quyết, Tòa án đã ban Hnh Quyết định trưng cầu giám định và trưng cầu cơ quan có thẩm quyền giám định pháp y tâm thần. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 15/KL-VPYTW ngày 12/01/2026 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, kết luận: Bà Nguyễn Thị H bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng; mất khả năng nhận thức và điều khiển Hnh vi.
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ nêu trên, có đủ cơ sở xác định do bị bệnh tâm thần, bà Nguyễn Thị H không thể nhận thức, làm chủ Hnh vi, không thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự. Do đó, bà Nguyễn Thị H thuộc trường hợp mất năng lực Hnh vi dân sự theo quy định tại Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015. Vì vậy, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Sĩ O về việc tuyên bố một người mất năng lực Hnh vi dân sự đối với bà Nguyễn Thị H.
Đối với ý kiến của đại diện Viện kiểm sát: Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 11 đề nghị chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Sĩ O là phù hợp với tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ và quy định pháp luật, nên được chấp nhận.
Về lệ phí: Ông Nguyễn Sĩ O phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH
Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 39, Điều 149, các Điều 361, 370, 371, 372, 376, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015;
Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Sỹ O về việc: “Tuyên bố một người mất năng lực Hnh vi dân sự” đối với bà Nguyễn Thị H.
Tuyên bố bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1982 - địa chỉ: Thôn L, xã B, tỉnh Đồng Nai là người mất năng lực Hnh vi dân sự.
2. Ông Nguyễn Sỹ O là người giám hộ đương nhiên cho bà Nguyễn Thị H theo quy định tại Điều 53 Bộ luật dân sự.
Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 57 và Điều 58 Bộ luật dân sự.
3. Ông Nguyễn Sĩ O phải chịu 300.000 đồng lệ phí việc dân sự sơ thẩm nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0003075 ngày 13/10/2025 của Thi Hnh án dân sự tỉnh Đồng Nai. Ông O đã nộp đủ lệ phí.
4. Người yêu cầu có mặt được quyền kháng cáo Quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ban Hnh quyết định. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được niêm yết theo quy định pháp luật.
| Nơi nhận: - Đương sự; - VKSND Khu vực 11 – Đồng Nai; - Phòng THADSKV 11 – ĐN; - UBND xã B; - Lưu hồ sơ vụ án. | THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Đinh Thị Hải |