Quyết định 02/2025/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện M’Đrắk, tỉnh Đắk Lắk nhận định:

[1] Về tố tụng: Người bị yêu cầu là cháu Nguyễn Hoàng Y cư trú tại Thôn 1, xã Ea H’Mlay, huyện M’Đrắk, tỉnh Đắk Lắk. Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 361 BLTTDS, yêu cầu của bà Bùi Thị H thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện M’Đrắk.

Bà Bùi Thị H yêu cầu Tòa án nhân dân huyện M’Đrắk, tỉnh Đắk Lắk trưng cầu giám định sức khỏe, bệnh tật và năng lực hành vi dân sự đối với cháu Nguyễn Hoàng Y. Để có cơ sở giải quyết việc dân sự ngày 26/5/2025, Toà án nhân dân huyện M’Đrắk đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 102/2025/QĐ-TA ngày 26/5/2025 trưng cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên tiến hành giám định sức khỏe, bệnh tật và năng lực hành vi dân sự của cháu Nguyễn Hoàng Y.

Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 118/KLGĐ ngày 04/06/2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên:

- Về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần trầm trọng; Liệt tứ chi (Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10-ICD10, có mã bệnh F73/G80.0

- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.

Khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:

“Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.”

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ nêu trên, xét thấy việc bà Bùi Thị Hiệu yêu cầu tuyên bố cháu Nguyễn Hoàng Y mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp theo quy định tại khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự nên cần chấp nhận.

Bà Bùi Thị Hiệu là mẹ của cháu Yến, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Cần giao cháu Nguyễn Hoàng Y cho bà Bùi Thị H giám hộ.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, Điều 149, Điều 370, Điều 371, Điều 372 và Điều 376, Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Bùi Thị Hiệu, tuyên bố: Cháu Nguyễn Hoàng Y, sinh ngày 15/01/2016, nơi cư trú Thôn 1, xã E, huyện M, tỉnh Đắk Lắk mất năng lực hành vi dân sự. Giao cháu Nguyễn Hoàng Y cho bà Bùi Thị H giám hộ.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Bùi Thị H thuộc hộ nghèo và có đơn xin miễn giảm lệ phí nên được miễn toàn bộ lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:

- Người yêu cầu vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định giải quyết việc dân sự được thông báo, niêm yết.

- Viện kiểm sát cùng cấp được quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP