Quyết định 02/2025/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Mất năng lực hành vi dân sự theo đơn của ông Quy"
Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Ngọc Q.
Căn cứ chính? Điều 136 Bộ luật Dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
THÀNH PHỐ BẢO LỘC

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

TỈNH LÂM ĐỒNG
Số: 02/2025/QĐST-VDS

Bảo lộc, ngày 11 tháng 03 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BẢO LỘC, TỈNH LÂM ĐỒNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Đoàn Thị Thuận.

Thư ký phiên họp: Ông Đặng Khắc Cường - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng tham gia phiên họp: Ông Vương Khả Nhật Thành - Kiểm sát viên.

Ngày 11 tháng 03 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 312/2024/TLST-DS ngày 27 tháng 12 năm 2024 về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 04/2025/QĐST-VDS ngày 24 tháng 02 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Ngọc Q, sinh năm 1949;

Địa chỉ: Số 7/4 đường Bế Văn Đàn, phường B, thành phố B, tỉnh Đ.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị T, sinh năm 1950; bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1980; anh Nguyễn Minh T, sinh năm 1998; anh Nguyễn Minh T, sinh năm 2000 và chị Nguyễn Thụy Thủy T, sinh năm 2002.

Địa chỉ: Số 7/4 đường Bế Văn Đàn, phường B, thành phố B, tỉnh Đ.

(Tại phiên họp ông Quy, bà Thủy, bà Ngọc, anh Tân, anh Tiến, chị Tiên có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 27/11/2024, trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu là ông Nguyễn Ngọc Q trình bày:

Ông và bà Nguyễn Thị T có 08 người con chung, trong đó người con đầu tên Nguyễn Thiên Ch, sinh năm 1969 khi sinh ra vẫn khỏe mạnh và lớn lên bình thường. Ông Chương kết hôn với bà Nguyễn Thị N, có 03 người con chung tên Nguyễn Minh T, sinh năm 1998, Nguyễn Minh T, sinh năm 2000 và Nguyễn Thụy Thủy T, sinh năm 2002, ngoài ra ông C không có con riêng, con nuôi nào khác.

Đến đầu năm 2022, ông Nguyễn Thiên C bị tai biến phải nằm một chỗ, không nói chuyện, không đi lại được, việc ăn uống sinh hoạt cá nhân phải có người chăm sóc. Gia đình ông đã đưa ông C đi khám chữa bệnh nhiều nơi nhưng không được. Hiện nay ông C được hưởng trợ cấp hộ gia đình 1.080.000đ/ tháng.

Do con trai ông là Nguyễn Thiên C chỉ nằm một chỗ và không còn khả năng nhận thức nên không thể trực tiếp tham gia vào các giao dịch dân sự của gia đình, vì vậy gia đình ông đã thống nhất để ông là bố đẻ của ông Nguyễn Thiên Chương làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Thiên C, sinh năm 1969 mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1980 (vợ của ông C) là người đại diện theo pháp luật cho ông Cđể tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị T, bà Nguyễn Thị Ngọc, chị Nguyễn Thụy Thủy T, anh Nguyễn Minh T, anh Nguyễn Minh T thống nhất với ý kiến trình bày của ông Nguyễn Ngọc Q, thống nhất yêu cầu Toà án tuyên bố ông Nguyễn Thiên C, sinh năm 1969 mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định bà Nguyễn Thị N (vợ của ông C) là người đại diện theo pháp luật cho ông C để tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

Tại phiên họp, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự đã thực hiện đúng trình tự thủ tục do Bộ luật Tố tụng dân sự quy định.

Về nội dung giải quyết việc dân sự: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Ngọc Quy về việc yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Thiên C, sinh năm 1969 là người mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự, được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng nhận định:

. Về quyền yêu cầu và thẩm quyền của Tòa án: Ông Nguyễn Ngọc Q yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Thiên C mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Toà án tuyên bố bà Nguyễn Thị N (vợ của ông C) là người đại diện theo pháp luật cho ông C. Đây là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Ông Nguyễn Thiên C hiện cư trú tại Số 7/4 đường Bế Văn Đàn, phường B, thành phố B, tỉnh Đ nên Tòa án nhân dân thành phố B có thẩm quyền giải quyết theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

. Về sự vắng mặt của đương sự: Tại phiên họp người yêu cầu ông Nguyễn Ngọc Q; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị T, bà Nguyễn Thị N, chị Nguyễn Thụy Thủy T, anh Nguyễn Minh T, anh Nguyễn Minh Tiến vắng mặt nhưng có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 367 Bộ luật tố tụng Dân sự, Tòa án giải quyết vắng mặt các đương sự nêu trên.

. Về yêu cầu của đương sự: Ngày 24/01/2025, Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc đã ban hành Quyết định số 01/2025/QĐ -TA về trưng cầu giám định tại chỗ đối với tình trạng sức khỏe, khả năng nhận thức và làm chủ hành vi (năng lực hành vi dân sự) của ông Nguyễn Thiên Chương. Căn cứ vào bản kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 25/KLGĐ ngày 11/02/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên kết luận:

- Về y học: “Hiện tại đương sự bị bệnh: Sa sút trí tuệ do bệnh mạch máu não (Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10-ICD10, có mã bệnh là F02.8”.

- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: “Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi”.

Do đó yêu cầu của ông Q là có căn cứ, phù hợp với quy định pháp luật. Căn cứ Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015, Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của ông Quy về việc yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Thiên Chương, sinh năm 1969 mất năng lực hành vi dân sự.

. Về chi phí tố tụng: Quá trình chuẩn bị xét đơn yêu cầu, ông Q có đơn yêu cầu trưng cầu giám định pháp y tâm thần tại chỗ đối với ông Nguyễn Thiên Chương, đồng thời đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng và tự nguyện chịu chi phí này. Ông Quy đã được quyết toán theo quy định của pháp luật.

. Xét về ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên Viện kiểm sát tại phiên họp là có căn cứ và phù hợp với các quy định của pháp luật nên chấp nhận.

. Về lệ phí: Ông Q phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định. Tuy nhiên ông Quy có đơn xin miễn tiền tạm ứng lệ phí và lệ phí do là người cao tuổi (sinh năm 1949) nên thuộc trường hợp được miễn tiền tạm ứng lệ phí và lệ phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Toà án.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 370, 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự;

- Áp dụng các Điều 22, Điều 53, Điều 136 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Ngọc Q.

Tuyên bố ông Nguyễn Thiên C, sinh năm 1969 là người mất năng lực hành vi dân sự. Bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1980 (vợ ông C) là người đại diện theo pháp luật của ông Nguyễn Thiên C. Các giao dịch dân sự của ông Nguyễn Thiên C do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Ngọc Q được miễn lệ phí theo quy định tại điểm đ, khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Toà án.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Các đương sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Đối với người vắng mặt thì thời hạn được tính từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định giải quyết việc dân sự được thông báo, niêm yết.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.