- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "THIỆN - TRANG"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự về “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” của ông Đặng Phước B.
- Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC4-KHÁNH HOÀ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 02/2025/QĐST-VDS | Khánh Hoà, ngày 22 tháng 7 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
VỀ VIỆC YÊU CẦU TUYÊN BỐ MỘT NGƯỜI MẤT NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ
TÒA ÁN NHÂN DÂN B - KHÁNH HÒA
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Bùi Thị Bích
Thư ký phiên họp:
Ông Trương Công Bình
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân B tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Mộng Trinh - Kiểm sát viên.
Ngày 22 tháng 7 năm 2025, tại Trụ sở Tòa án nhân dân B, tỉnh Khánh Hòa mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 06/2025/TLST-VDS ngày 27 tháng 6 năm 2025 theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2025/QĐST-VDS ngày 15 tháng 7 năm 2025 gồm những người tham gia tố tụng sau:
- Người yêu cầu: ông Đặng Phước B, sinh năm: 1977
Địa chỉ: thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hoà. Có mặt.
- Người bị yêu cầu: bà Đặng Thị M B, sinh năm: 1971. Vắng mặt.
Địa chỉ: thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hoà.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Trần Thị H, sinh năm: 1942
2. Ông Đặng Phước L, sinh năm: 1974
3. Bà Đặng Thị Hoà M, sinh năm: 1970
4. Bà Đặng Thị B M, sinh năm: 1973
Địa chỉ: thôn B, xã Tây Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa.
Đều có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
* Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, bản tự khai và tại phiên họp người yêu cầu ông Đặng Phước B trình bày:
Bà Đặng Thị M B, sinh năm 1971 địa chỉ thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hoà có cha là ông Đặng Phước Xứ (chết) và bà Trần Thị H, có các anh chị em ruột là Đặng Phước L, Đặng Thị Hoà M, Đặng Thị B M, Đặng Phước B, bà B không có cH, con.
Từ năm 2000 bà B phát bệnh thần kinh đến năm 2005 bệnh nặng hay lẩm bẩm, la hét, đi lang thang và không nhận biết được người thân, không nhận thức được hành vi, mọi sự sinh hoạt cá nhân phụ thuộc hoàn toàn vào người thân. Từ ngày 24/02/2022, bà B thuộc đối tượng người khuyết tật đặc biệt nặng được UBND xã Ninh Sim (nay là UBND xã B) cấp giấy xác nhận khuyết tật số hiệu 56/2255210348, hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo Quyết định về việc điều chỉnh mức trợ cấp xã hội số 3978/QĐ-CT.UBND ngày 06/8/2024 của Ủy ban nhân dân thị xã Ninh Hòa. Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 88//KLGĐ ngày 26/4/2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên kết luận bà Đặng Thị M B “Mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi”. Do đó ông Đặng Phước B yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Đặng Thị M B, sinh năm 1971, địa chỉ: thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hòa mất năng lực hành vi dân sự.
* Tại bản tự khai và đơn xin vắng mặt, người có quyền, lợi ích liên quan bà Trần Thị H, ông Đặng Phước L, bà Đặng Thị Hoà M, bà Đặng Thị B M đều trình bày:
Bà Đặng Thị M B, sinh năm 1971 địa chỉ thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hoà có cha là ông Đặng Phước Xứ (chết) và bà Trần Thị H, có các anh chị em ruột là Đặng Phước L, Đặng Thị Hoà M, Đặng Thị B M, Đặng Phước B, bà B không có cH, con. Bà B đã có Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 88//KLGĐ ngày 26/4/2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên kết luận bà Đặng Thị M B “Mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi”. Nay bà Trần Thị H, ông Đặng Phước L, bà Đặng Thị Hoà M, bà Đặng Thị B M đều yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Đặng Thị M B, sinh năm 1971, địa chỉ: thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hòa mất năng lực hành vi dân sự.
* Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Ninh Hòa phát biểu quan điểm:
Về thủ tục tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết đơn yêu cầu của Tòa án nhân dân B đã tuân thủ đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của đương sự đúng quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung: Căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự; Điều 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự chấp nhận yêu cầu của ông Đặng Phước B về việc tuyên bố bà Đặng Thị M B mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân B nhận định:
Về thủ tục tố tụng: Người có quyền, lợi ích liên quan có đơn yêu cầu vắng mặt. Vì vậy, căn cứ Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự tiến hành mở phiên họp theo quy định.
Về thẩm quyền: Bà Đặng Thị M B là người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự có địa chỉ tại thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hòa nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân B theo quy định điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
Về quan hệ pháp luật: Ông Đặng Phước B yêu cầu tuyên bố bà Đặng Thị M B mất năng lực hành vi dân sự nên xác định quan hệ pháp luật là “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án được quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung:
Bà Đặng Thị M B, sinh năm 1971 địa chỉ thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hoà có cha là ông Đặng Phước Xứ (chết) và bà Trần Thị H, có các anh chị em ruột là Đặng Phước L, Đặng Thị Hoà M, Đặng Thị B M, Đặng Phước B, bà B không có cH, con. Từ năm 2000 bà B phát bệnh thần kinh. Từ ngày 24/02/2022, bà B thuộc đối tượng người khuyết tật đặc biệt nặng được UBND xã Ninh Sim (nay là UBND xã B) cấp giấy xác nhận khuyết tật số hiệu 56/2255210348, hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo Quyết định về việc điều chỉnh mức trợ cấp xã hội số 3978/QĐ-CT.UBND ngày 06/8/2024 của Ủy ban nhân dân thị xã Ninh Hòa. Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 88//KLGĐ ngày 26/4/2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên kết luận bà Đặng Thị M B “Mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi”. Tại phiên họp ông Đặng Phước B yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Đặng Thị M B, sinh năm 1971, địa chỉ: thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hòa mất năng lực hành vi dân sự.
Xét thấy, căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 88//KLGĐ ngày 26/4/2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên có kết luận bà Đặng Thị M B, sinh năm: 1971, giới tính: nữ, nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: thôn B, xã Ninh Sim, thị xã Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hòa. Về y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định giai đoạn bệnh tiến triển (F20.3-ICD10). Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự; kết luận giám định pháp y tâm thần và đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên họp, Tòa án nhân dân B nhận thấy có đủ cơ sở chấp nhận đơn yêu cầu của ông Đặng Phước B về việc đề nghị Tòa án yêu cầu tuyên bố bà Đặng Thị M B là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015.
Việc xác định và đăng ký người giám hộ cho người bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo Luật hộ tịch, Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Ý kiến của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân B phù hợp với nhận định của Tòa án nên chấp nhận.
Về lệ phí: Ông Đặng Phước B phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 367, Điều 370, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;
- Căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015;
- Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự về “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” của ông Đặng Phước B.
Tuyên bố bà Đặng Thị M B, sinh năm 1971, nơi cư trú: thôn thôn B, xã B, tỉnh Khánh Hòa là người mất năng lực hành vi dân sự.
Việc xác định và đăng ký người giám hộ cho người bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo Luật hộ tịch, Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Đặng Phước B phải nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật nhưng được trừ vào 300.000đ tiền tạm ứng lệ phí theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Toà án số 0002844 ngày 16/6/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Ninh Hoà (nay là Phòng thi hành án dân B-Khánh Hoà). Ông Đặng Phước B đã nộp đủ lệ phí.
3. Ông Đặng Phước B có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Người có quyền, lợi ích liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát nhân dân B có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
4. Quyết định này được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự; người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - VKSND B-Khánh Hoà; - Phòng THADS B-Khánh Hoà; - UBND xã B - Lưu. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Bùi Thị Bích |