Quyết định 02/2025/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Tuyên bố một người mất hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị Như Ý;
Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 12 – ĐỒNG THÁP

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 02/2025/QĐST-VDS

Đồng Tháp, ngày 26 tháng 8 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 12 – ĐỒNG THÁP

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Phương Thảo.

Thư ký phiên họp: Bà Lê Thị Kim Loan.

Đại diện Viện kiểm sát Khu vực 12 – Đồng Tháp tham gia phiên họp:Ông Nguyễn Hữu Định - Kiểm sát viên.

Ngày 26 tháng 8 năm 2025 tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 12 – Đồng Tháp, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 04/2025/TLST-VDS ngày 05 tháng 8 năm 2025, về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 02/2025/QĐST-VDS ngày 12 tháng 8 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Như Ý, sinh năm 1998.

Địa chỉ: khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị Cẩm H, sinh năm 1985

Địa chỉ: khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và trong quá trình giải quyết việc dân sự bà Nguyễn Thị Như Ý trình bày:

- Tình trạng hiện tại: bị khuyết tật thần kinh, tâm thần, trí tuệ, nghe, nói. Mức độ khuyết tật: đặc biệt nặng (giấy chứng nhận khuyết tật số: 67/0007 ngày 19/08/2013. Nội dung yêu cầu: Căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015, tôi làm đơn này kính đề nghị Tòa án Khu vực 12 - Đồng Tháp xem xét, giải quyết và ra quyết định: Tuyên bố Bà Nguyễn Thị Cẩm H là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.

Bà là con ruột của bà Nguyễn Thị Cẩm H, sinh năm 1985, hiện đang cư trú tại khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp. Từ nhiều năm nay bà H đã bị khuyết tật thần kinh, tâm thần, trí tuệ, nghe, nói. Mức độ khuyết tật: Đặc biệt nặng và không còn khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của mình trong sinh hoạt cũng như các giao dịch dân sự. Hiện bà H đã và đang uống thuốc điều trị tại Trạm Y tế An Bình B theo chương trình chương trình mục tiêu Quốc gia - Dự án bảo vệ sức khoẻ TTCĐ. Tình trạng sức khỏe tâm thần của bà H không có tiến triển, không thể tự đưa ra quyết định liên quan đến tài sản, giao dịch hay nghĩa vụ dân sự.

Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần của Trung tâm P thì bà Nguyễn Thị Cẩm H bị mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi.

Do đó, để đảm bảo việc quản lý tài sản và quyền thừa kế đúng quy định pháp luật, tránh phát sinh tranh chấp hoặc những giao dịch không hợp pháp trong tương lai, bà Nguyễn Thị Như Ý yêu cầu Tòa án nhân dân Khu vực 12 - Đồng Tháp tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm H là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.

- Ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hồng Ngự:

Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết việc dân sự, cũng như tại phiên họp xét việc dân sự sơ thẩm Thẩm phán, Thư ký và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật.

Về nội dung giải quyết việc dân sự: Đề nghị Tòa án xem xét giải quyết chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Như Ý, tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm H là người mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 12 – Đồng Tháp nhận định:

Về thủ tục tố tụng:

- Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự, lời trình bày của đương sự và các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ việc dân sự xác định quan hệ pháp luật việc dân sự là “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”; Người bị yêu cầu là bà Nguyễn Thị Cẩm H, sinh năm 1985, địa chỉ: khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp nên việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 12 – Đồng Tháp là phù hợp với quy định của pháp luật tại khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35 và khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về sự vắng mặt của đương sự: Tại phiên họp người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Nguyễn Thị Như Ý vắng mặt, có đơn xin vắng mặt nên Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt bà Nguyễn Thị Như Ý là phù hợp quy định khoản 2 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung yêu cầu việc dân sự:

Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị Như Ý, về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm H là người mất năng lực hành vi dân sự. Tòa án xét thấy, theo Kết luận số 332/2025/KLGĐYC ngày 04/8/2025 của Trung tâm P, thuộc Bộ Y về việc Kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu đối với bà Nguyễn Thị Cẩm H như sau: “Về y học: Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD10); Về khả năng nhận thức, điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi”.

Kết luận của Trung tâm P, thuộc Bộ Y nêu trên cũng phù hợp với lời trình bày của bà Nguyễn Thị Như Ý đối với tình trạng sức khỏe và tinh thần của bà Nguyễn Thị Cẩm H.

Khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định:

“Điều 22. Mất năng lực hành vi dân sự

1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.”.

Từ những phân tích trên, Tòa án xét thấy có đủ cơ sở để tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm H là người mất năng lực hành vi dân sự, nên yêu cầu của bà Nguyễn Thị Như Ý là có căn cứ để chấp nhận theo quy định của pháp luật nêu trên.

Đối với ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát là có cơ sở để chấp nhận như phân tích ở trên.

Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Người yêu cầu bà Nguyễn Thị Như Ý phải chịu lệ phí sơ thẩm theo quy định pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ các Điều 27, 35, 39, 367, 370, 371, 372, 376 và 378 của Bộ luật tố tụng dân sự;

- Căn cứ Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015;

- Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội khóa XIV quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị Như Ý;

Tuyên bố bà Nguyễn Thị Cẩm H, sinh năm 1985, địa chỉ: khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Về Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Như Ý phải chịu 300.000đồng lệ phí sơ thẩm, được khấu trừ 300.000đồng tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai số 01165 của Thi hành án Dân sự tỉnh Đồng Tháp. Không ai phải nộp thêm.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Đương sự có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 – Đồng Tháp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.