- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Vũ Văn Bi - Vũ Văn Từ - Yêu cầu tuyên bố một người hạn chế năng lực hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của ông Vũ Văn Bi
- Căn cứ chính? Điều 23 Bộ luật Dân sự; Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự giải
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẠ LONG TỈNH QUẢNG NINH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 02/2025/QĐST-VDS | Hạ Long, ngày 16 tháng 5 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thu Hương
Thư ký phiên họp: Bà Lư Thu Hương - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh tham gia phiên họp: Bà Đoàn Thu Trang - Kiểm sát viên
Ngày 16 tháng 5 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 07/2024/TLST-VDS ngày 26 tháng 11 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 16/2025/QĐST-VDS ngày 07 tháng 5 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Vũ Văn Bi, sinh năm: 1976
Địa chỉ: Tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt, có đơn xin giải quyết vắng mặt.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Đỗ Thị Tem , sinh năm: 1944;
Địa chỉ: tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt, có đơn xin giải quyết vắng mặt.
2. Bà Nguyễn Thị Thu, sinh năm: 1970
Địa chỉ: tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt, có đơn xin giải quyết vắng mặt.
3. Bà Vũ Thị Thư, sinh năm: 1970;
Địa chỉ: tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt, có đơn xin giải quyết vắng mặt.
4. Anh Vũ Văn Thiện, sinh năm: 1997
Địa chỉ: tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt, có đơn xin giải quyết vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 13 tháng 11 năm 2024 và bản tự khai ngày 25 tháng 12 năm 2024, người yêu cầu ông Vũ Văn Bi trình bày:
Ông và ông Vũ Văn Từ là anh em ruột. Bố mẹ ông là ông Vũ Văn Thồ, sinh năm 1954 (đã chết năm 2023) và bà Đỗ Thị Tem, sinh năm 1944 có 03 người con gồm: Vũ Thị Thư, Vũ Văn Từ và Vũ Văn Bi. Từ khi sinh ra, ông Vũ Văn Từ đã phát triển không bình thường, chậm hơn các bạn cùng trang lứa, không biết giao tiếp, nhận thức kém, bị chẩn đoán mắc bệnh tâm thần phân liệt từ nhỏ, không nhận thức và làm chủ được hành vi, được Uỷ ban nhân dân phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long cấp giấy xác nhận khuyết tật và được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng. Năm 2023, bố ông là ông Vũ Văn Thồ chết không để lại di chúc, gia đình đang có nhu cầu khai nhận di sản thừa kế của bố ông để lại, do đó ông yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Vũ Văn Từ là người mất năng lực hành vi dân sự và chỉ định ông làm người giám hộ cho ông Vũ Văn Từ.
Mẹ đẻ của ông Vũ Văn Từ là bà Đỗ Thị Tem, sinh năm 1944, đến nay tuổi cao, sức khỏe không đảm bảo để làm người giám hộ. Ông Vũ Văn Từ có chung sống như vợ chồng với bà Nguyễn Thị Thu (không đăng ký kết hôn), sinh được 01 người con là anh Vũ Văn Thiện, sinh năm 1997. Do ông Từ và bà Thu không đăng ký kết hôn, bản thân bà Thu cũng là người có tinh thần không minh mẫn, không đủ điều kiện làm người giám hộ. Anh Vũ Văn Thiện đang đi làm ăn xa, không có mặt ở nhà nên không thể thực hiện được nghĩa vụ của người giám hộ. Do đó gia đình đã thống nhất cử ông Vũ Văn Bi là người giám hộ cho ông Vũ Văn Từ trong trường hợp ông Từ được Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự. Người giám sát việc giám hộ là anh Vũ Văn Thiện.
Ngày 06/5/2025, người yêu cầu ông Vũ Văn Bi thay đổi yêu cầu, đề nghị Tòa án tuyên bố ông Vũ Văn Từ là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; giữ nguyên yêu cầu chỉ định ông Bi làm người giám hộ cho ông Từ, anh Thiện làm người giám sát việc giám hộ.
Tại bản tự khai ngày 25/12/2024, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Vũ Thị Thư, bà Đỗ Thị Tem, bà Nguyễn Thị Thu và anh Vũ Văn Thiện trình bày: Thống nhất lời trình bày của ông Vũ Văn Bi. Nay ông Bi yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Vũ Văn Từ là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, chỉ định ông Bi là người giám hộ và anh Thiện là người giám sát việc giám hộ thì những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đồng ý. Tại phiên họp, người yêu cầu ông Vũ Văn Bi, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Vũ Thị Thư, bà Đỗ Thị Tem, bà Nguyễn Thị Thu và anh Vũ Văn Thiện cùng có đơn xin giải quyết vắng mặt và giữ nguyên yêu cầu, ý kiến trình bày tại hồ sơ việc dân sự.
Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hạ Long tham gia phiên họp:
- Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Trong quá trình giải quyết việc dân sự, Thẩm phán và Thư ký đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự. Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
- Về việc giải quyết việc dân sự:
Đề nghị Tòa án áp dụng: khoản 1 Điều 23, Điều 46; điểm d khoản 1, khoản 2 Điều 47, Điều 48; Điều 49; Điều 51; Điều 53; khoản 4 Điều 54; Điều 57; Điều 58 và Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Chấp nhận yêu cầu của ông Vũ Văn Bi, tuyên bố ông Vũ Văn Từ là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Chỉ định ông Vũ Văn Bi làm người giám hộ cho ông Vũ Văn Từ và anh Vũ Văn Thiện làm người giám sát việc giám hộ.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Toà án nhân dân thành phố Hạ Long nhận định:
Về tố tụng: Ông Vũ Văn Bi là em ruột của ông Vũ Văn Từ nên có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Vũ Văn Từ là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 376 Bộ luật tố tụng dân sự; ông Vũ Văn Từ hiện đang cư trú tại địa chỉ tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
Tại phiên họp, người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt, giữ nguyên yêu cầu, ý kiến trình bày tại bản tự khai có trong hồ sơ việc dân sự. Căn cứ khoản 2, 3 Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự giải quyết vắng mặt các đương sự trên.
Về nội dung:
Ông Vũ Văn Từ từ khi sinh ra đã phát triển không bình thường, chậm hơn các bạn cùng trang lứa, không biết giao tiếp, nhận thức kém. Gia đình có đưa ông Từ đi khám, điều trị tại Bệnh viện bảo vệ sức khỏe tâm thần – Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh từ năm 2014, bệnh viện lập hồ sơ bệnh án với chẩn đoán: Chậm phát triển tâm thần nhẹ (F70). Ông Từ được cấp sổ lĩnh thuốc điều trị ngoại trú tại Trạm Y tế phường Việt Hưng hàng tháng từ ngày 29/12/2015. Ông Từ được hưởng chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng dành cho người khuyết tật đặc biệt nặng từ năm 2013 đến nay và được Uỷ ban nhân dân phường Việt Hưng cấp giấy xác nhận khuyết tật với mức độ khuyết tật nặng số 33HLVH036 ngày 10/10/2013.
Ngày 19/02/2025, Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long ra quyết định số 03/2025/QĐ-TCGĐ để trưng cầu giám định năng lực hành vi dân sự của ông Vũ Văn Từ.
Tại Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 130/KLGĐ ngày 29/4/2025 của Viện pháp y tâm thần Trung ương đối với ông Vũ Văn Từ đã kết luận: “Vũ Văn Từ bị bệnh chậm phát triển tâm thần vừa, với tật chứng về hành vi đáng kể đòi hỏi phải theo dõi hoặc điều trị. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71.1. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.
Căn cứ Điều 23 Bộ luật Dân sự quy định: “Người thành niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của người này, người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ”. Do đó, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của ông Vũ Văn Bi về việc tuyên bố ông Vũ Văn Từ là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Đối với việc cử người giám hộ cho ông Từ và người giám sát việc giám hộ: Gia đình ông Từ đã thống nhất cử em trai ông Từ là ông Vũ Văn Bi là người giám hộ cho ông Từ và cử con ruột là anh Vũ Văn Thiện là người giám sát việc giám hộ. Anh Thiện đồng ý làm người giám sát việc giám hộ. Do đó có căn cứ chấp nhận yêu cầu của ông Bi về việc cử ông Bi là người giám hộ cho ông Từ và anh Thiện là người giám sát việc giám hộ, phù hợp theo quy định tại Điều 46, 51, 54 Bộ luật Dân sự.
Về lệ phí: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự phải chịu lệ phí theo quy định.
Về chi phí tố tụng: đối với chi phí giám định, người yêu cầu đã tự nguyện chi trả, không yêu cầu Tòa án giải quyết nên không xem xét.
QUYẾT ĐỊNH
Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 144; Điều 149; khoản 2, 3 Điều 367; Điều 369, 370; 371; 372; 376; 377; 378 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
Căn cứ khoản 1 Điều 23, Điều 46; điểm d khoản 1, khoản 2 Điều 47, Điều 48; Điều 49; Điều 51; Điều 53; khoản 4 Điều 54; Điều 57; Điều 58 và Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Căn cứ Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của ông Vũ Văn Bi
Tuyên bố ông Vũ Văn Từ, sinh năm: 1971, địa chỉ: tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Cử ông Vũ Văn Bi, sinh năm 1976, địa chỉ: tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh làm người giám hộ cho ông Vũ Văn Từ. Ông Vũ Văn Bi thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự và phải thực hiện đăng ký việc giám hộ tại Ủy ban nhân dân phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo quy định của pháp luật.
Cử anh Vũ Văn Thiện, sinh năm: 1997, địa chỉ: tổ 1, khu 6, phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh làm người giám sát việc giám hộ. Anh Vũ Văn Thiện thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám sát việc giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự và phải thực hiện đăng ký giám sát việc giám hộ tại Ủy ban nhân dân phường Việt Hưng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh theo quy định.
2. Về lệ phí: Ông Vũ Văn Bi phải nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng), được trừ vào số tiền tạm ứng 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng lệ phí Tòa án số 0001418 ngày 19/11/2024 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Hạ Long. Ông Bi đã nộp đủ lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc từ ngày quyết định được niêm yết công khai.
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Quảng Ninh - VKSND tỉnh Quảng Ninh - VKSND TP Hạ Long - Chi cục THADS TP Hạ Long - Người yêu cầu; - Người có QLNVLQ; - UBND phường Việt Hưng, TP Hạ Long Tỉnh Quảng Ninh; - Lưu hồ sơ việc dân sự . | THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Thu Hương |