Quyết định 02/2025/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định t…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Tuyên bố một người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Lưu X về việc "Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi".
Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 23 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự

TOÀ ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 4 - ĐÀ NẴNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 02/2025/QĐST-DS

Đà Nẵng, ngày 24 tháng 7 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người

có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 4 - ĐÀ NẴNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Ông Nguyễn Hữu Khánh

Thư ký phiên họp: Bà Lê Thị Ly - Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 4 - Đà Nẵng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Đà Nẵng tham gia phiên họp: Ông Huỳnh Công Hưng - Kiểm sát viên.

Ngày 25 tháng 7 năm 2025 tại trụ sở Toà án nhân dân khu vực 4 - Đà Nẵng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 151/2025/TLST-DS ngày 12 tháng 5 năm 2025 về việc“Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 151/2025/QĐST-DS ngày 08 tháng 7 năm 2025, gồm người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Lưu X, sinh năm 1969; Địa chỉ: Thôn Phước Thuận Phước Hậu, xã Bà Nà, thành phố Đà Nẵng. (xã Hoà Nhơn, huyện Hoà Vang cũ). Có mặt

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

+ Bà Phan Thị Kh, sinh năm 2004; Địa chỉ: Thôn Phước Thuận Phước Hậu, xã Bà Nà, thành phố Đà Nẵng. (xã Hoà Nhơn, huyện Hoà Vang cũ). Có mặt

+ Bà Huỳnh Thị H, sinh năm 1978; Địa chỉ: Thôn Phước Thuận Phước Hậu, xã Bà Nà, thành phố Đà Nẵng. (xã Hoà Nhơn, huyện Hoà Vang cũ). Có mặt

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Theo đơn yêu cầu đề ngày 07 tháng 5 năm 2025 và trình bày tại phiên họp của ông Lưu X thể hiện:

Sinh thời ông Huỳnh Đ (chết) và bà Nguyễn Thị Éng (chết) sinh được 02 người con là Huỳnh Thị L (sinh năm 1974) và Huỳnh Thị H (sinh năm 1978), còn ông Lưu X là con riêng của bà Nguyễn Thị Éng.

Trước đây bà Huỳnh Thị L chung sống với ông Phan Ngọc C nhưng không có đăng ký kết hôn, từ hơn 10 năm trước ông C và bà L không chung sống với nhau nữa. Giữa ông C và bà L có 03 người con gồm: Phan Thị Kh, sinh năm 2004; Phan Ngọc H, sinh năm 2006 và Phan Thị Ngọc T, sinh năm 2007.

Bà Huỳnh Thị L có tâm thần không ổn định có xác nhận khuyết tật của chính quyền địa phương. Trong sinh hoạt hàng ngày bà Huỳnh Thị L không tự ý thức làm được, mọi sinh hoạt hàng ngày phải có sự giúp đỡ của người khác. Hiện nay bà Huỳnh Thị L đang được chăm sóc điều trị tại Trung tâm Bảo trợ Đà Nẵng.

Nay, ông Lưu X yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Huỳnh Thị L có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi đồng thời cử cháu Phan Thị Kh (người con cả của bà L) là người giám hộ cho bà Huỳnh Thị L trong các giao dịch dân sự.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phan Thị Kh trình bày: bà Phan Thị Kh thống nhất với ý kiến của ông Lưu X, bà Huỳnh Thị H. Bà Phan Thị Kh đề nghị Toà án tuyên bố bà Huỳnh Thị L khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi đồng thời cử bà Phan Thị Kh là người giam hộ cho bà Huỳnh Thị L trong các giao dịch dân sự.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Huỳnh Thị H trình bày: bà Huỳnh Thị H thống nhất với ý kiến của ông Lưu X, bà Phan Thị Kh. Bà Huỳnh Thị H đề nghị Toà án tuyên bố bà Huỳnh Thị L khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi đồng thời cử cháu Phan Thị Kh là người giám hộ cho bà Huỳnh Thị L trong các giao dịch dân sự.

* Phát biểu tại phiên họp của Kiểm sát viên:

- Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký phiên họp cũng như việc chấp hành pháp luật của người tham tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự từ khi thụ lý đến tại phiên họp là đảm bảo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, đương sự thực hiện đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng.

- Về nội dung giải quyết việc dân sự: Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 908/KLGĐ ngày 24/6/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung đối với bà Huỳnh Thị L. Đề nghị Toà án nhân dân huyện Hoà Vang, thành phố Đà Nẵng chấp nhận đơn yêu cầu của ông Lưu X "Tuyên bố là bà Huỳnh Thị L, sinh năm: 1974; Địa chỉ: Thôn Phước Thuận Phước Hậu, xã Bà Nà, thành phố Đà Nẵng. (xã Hoà Nhơn, huyện Hoà Vang cũ) có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Đồng thời đề nghị cử bà Phan Thị Kh là người giám hộ cho bà Huỳnh Thị L trong các giao dịch dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 4 - Đà Nẵng nhận định:

Về tố tụng: Ông Lưu X yêu cầu Toà án tuyên bố bà Huỳnh Thị L, sinh năm: 1974; Địa chỉ: Thôn Phước Thuận Phước Hậu, xã Bà Nà, thành phố Đà Nẵng. (xã Hoà Nhơn, huyện Hoà Vang cũ) có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

Vì vậy, theo quy định tại khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Đà Nẵng.

Về nội dung: Xét đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Huỳnh Thị L có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì thấy:

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ và trình bà của người yêu cầu, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan thì bà Huỳnh Thị L có tâm thần không ổn định có xác nhận khuyết tật của chính quyền địa phương. Trong sinh hoạt hàng ngày bà Huỳnh Thị L không tự ý thức làm được, mọi sinh hoạt hàng ngày phải có sự giúp đỡ của người khác. Hiện nay bà Huỳnh Thị L đang được chăm sóc điều trị tại Trung tâm Bảo trợ Đà Nẵng.

Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 908/KLGĐ ngày 24/6/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung đối với bà Huỳnh Thị L thể hiện thời điểm hiện tại: “a. Kết luận theo tiêu chuẩn y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, tiến triển từng giai đoạn với thiếu sót ổn định (F20.32); b. Kế luận năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.

Như vậy, có đủ cơ sở để khẳng định ông Lưu X yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Huỳnh Thị L có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 23 của Bộ luật dân sự.

Chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ:

Bà Huỳnh Thị L hiện đang đang được chăm sóc điều trị tại Trung tâm Bảo trợ Đà Nẵng khó khăn trong việc tiếp xúc với người khác.

Tại phiên họp ông Lưu X và bà Huỳnh Thị H và con gái bà Huỳnh Thị L là Phan Thị Kh đều đề nghị cử bà Phan Thị Khlà người giám hộ cho bà Huỳnh Thị L trong các giao dịch dân sự là phù hợp với Điều 46 và Điều 53 của Bộ luật dân sự.

Quyền giám hộ được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 58 và nghĩa vụ của người giám hộ được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 57 của Bộ luật dân sự.

Chi phí giám định: Chi phí giám định tại Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung ông Lưu X phải chịu và đã nộp đủ theo phiếu thu ngày 12/6/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung.

Lệ phí giải quyết việc dân sự: 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) ông Lưu X phải chịu.

Từ những nhận định trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các Điều 27; Điều 35; Điều 39; Điều 370 và 371 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ Điều 23, Điều 46 và Điều 53 của Bộ luật dân sự;

Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Lưu X về việc "Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi".

1. Tuyên bố bà Huỳnh Thị L, sinh năm: 1974; Địa chỉ: Thôn Phước Thuận Phước Hậu, xã Bà Nà, thành phố Đà Nẵng. (xã Hoà Nhơn, huyện Hoà Vang cũ) có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

2. Chỉ định bà Phan Thị Kh (CCCD số: xxxxxxxxxxxx do Cục QLHC và trật tự xã hội Bộ công an cấp ngày 12/9/2022) là người giám hộ cho bà Huỳnh Thị L.

Nghĩa vụ của người giám hộ được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 57 của Bộ luật dân sự.

Quyền của người giám hộ được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 58 của Bộ luật dân sự;

3. Chi phí giám định: Chi phí giám định tại Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung ông Lưu X phải chịu và đã nộp đủ theo phiếu thu ngày 12/6/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung.

4. Lệ phí giải quyết việc dân sự: Căn cứ Điều 149 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Lệ phí giải quyết việc dân sự 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) ông Lưu X phải chịu nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lại thu số 0008630 ngày 12 tháng 5 năm 2025 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 4 - Đà Nẵng). Như vậy ông Lưu X đã nộp đủ lệ phí.

5. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.