- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "yêu cầu tuyên bố ông U là người mất năng lực hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Văn Đ về việc: “Yêu cầu tuyên một người mất năng lực hành vi dân sự”.
- Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TRẢNG BOM TỈNH ĐỒNG NAI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 02/2025/QĐST-DS Ngày: 08/5/2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TRẢNG BOM, TỈNH ĐỒNG NAI
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hương.
Thư ký phiên họp: Bà Lê Thị Thảo – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Trảng Bom tham gia phiên họp: Bà Phạm Thị Kiều Diễm – Kiểm sát viên.
Ngày 08 tháng 5 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 464/2023/TLST-VDS ngày 18 tháng 12 năm 2023 về “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp số 185/2025/QĐST-DS ngày 24 tháng 4 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Anh Nguyễn Văn Đ, sinh năm: 1993, địa chỉ: Ấp 6, xã S, huyện T, tỉnh Đ.
Anh Đ ủy quyền cho chị Phạm Thị Thúy K, sinh năm: 1987, địa chỉ: Khu phố 3, thị trấn T, huyện T, tỉnh Đ hoặc chị Đỗ Thị L, sinh năm: 1988, địa chỉ: Khu phố 5, thị trấn T, huyện T, tỉnh Đ (hợp đồng ủy quyền ngày 05/12/2023).
- Người bị yêu cầu: Ông Nguyễn Văn U, sinh năm: 1973, địa chỉ: Ấp 6, xã S, huyện T, tỉnh Đ.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Chị Nguyễn Thị H, sinh năm: 1990, địa chỉ: Ấp 6, xã S, huyện T, tỉnh Đ.
2. Bà Ngô Thị P, sinh năm: 1974, địa chỉ: Ấp 6, xã S, huyện T, tỉnh Đ.
(các đương sự vắng mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ
Ngày 18/12/2023, Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom đã thụ lý đơn yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự của anh Nguyễn Văn Đ với nội dung:
Anh là con của ông Nguyễn Văn U và bà Ngô Thị P. Ông U và bà P chung sống với nhau không đăng ký kết hôn. Quá trình chung sống có 02 người con là chị Nguyễn Thị H và anh Đ.
Từ năm 2000 đến nay, ông Nguyễn Văn U bị tâm thần phân liệt thể di chứng dẫn đến không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, nên anh làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Văn U mất năng lực hành vi dân sự để giải quyết những vấn đề có liên quan đến đất đai, tài sản khác liên quan đến ông Nguyễn Văn U.
Chị Nguyễn Thị H, bà Ngô Thị P đồng ý với yêu cầu và trình bày của anh Nguyễn Văn Đ về việc tuyên bố ông Nguyễn Văn U mất năng lực hành vi dân sự và có đơn xin vắng mặt trong quá trình giải quyết việc dân sự.
[4] Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Trảng Bom phát biểu tại phiên họp:
Về trình tự thủ tục từ khi thụ lý việc dân sự, về quan hệ pháp luật, quá trình thu thập chứng cứ, tống đạt là đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung: Đơn yêu cầu của anh Nguyễn Văn Đ là đúng quy định và có căn cứ nên đề nghị Tòa án chấp nhận.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom nhận định:
Về tố tụng: Người yêu cầu nộp đơn và thực hiện các thủ tục theo đúng quy định.
Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của Tòa án:
Anh Nguyễn Văn Đ yêu cầu tòa án tuyên bố ông Nguyễn Văn U, sinh năm: 1973, địa chỉ: Ấp 6, xã S, huyện T, tỉnh Đ Nai là người mất năng lực hành vi dân sự.
Nên căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự thì quan hệ của việc dân sự là: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom.
Về nội dung:
Theo giấy khai sinh và lời trình bày của người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì anh Nguyễn Văn Đ là con ruột của ông Nguyễn Văn U. Nên căn cứ Điều 376 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, thì anh Nguyễn Văn Đ có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Văn U mất năng lực hành vi dân sự.
Theo trình bày của anh Đ, chị H, bà P thì ông U là người bị tâm thần phân liệt thể di chứng dẫn đến không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình và hiện đang điều trị tại Bệnh viện tâm thần Trung ương 2 và có hồ sơ bệnh án tâm thần phân liệt thể di chứng tại Bệnh viện tâm thần Trung ương 2.
Đồng thời, tại bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 69/KL-VPYTW ngày 22/4/2025, của Viện pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa, đã kết luận:
+ Về y học: Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Văn U bị bệnh: Tâm thần phân liệt thể di chứng, giai đoạn sa sút tâm thần. Theo phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F20.5.
+ Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay, đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Nên căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”, Tòa án chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của anh Nguyễn Văn Đ.
Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát phù hợp với nhận định của Tòa án nên chấp nhận.
Về lệ phí: Anh Nguyễn Văn Đ phải chịu lệ phí theo quy định.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, 361, khoản 2 Điều 367, 370, 369, 371, 372 và Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Áp dụng Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015; Áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.
Chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Văn Đ về việc: “Yêu cầu tuyên một người mất năng lực hành vi dân sự”.
1. Tuyên bố ông Nguyễn Văn U, sinh năm: sinh năm: 1973, địa chỉ: Ấp 6, xã S, huyện T, tỉnh Đ là người mất năng lực hành vi dân sự.
2. Về lệ phí: Anh Nguyễn Văn Đ phải lệ phí việc dân sự là 300.000 đồng nhưng Đ khấu trừ vào tạm ứng lệ phí 300.000 đồng anh đã nộp theo biên lai thu tạm ứng số 0006310 ngày 13/12/2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Anh Nguyễn Văn Đ đã nộp đủ lệ phí.
3. Về quyền kháng cáo: Các đương sự Đ quyền kháng cáo quyết định trong hạn 10 ngày kể từ ngày nhận hoặc được tống đạt hợp lệ quyết định này; Viện kiểm sát nhân dân huyện Trảng Bom có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - VKSND huyện Trảng Bom; - Chi cục THADS huyện Trảng Bom; - Lưu hồ sơ. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HÒA Nguyễn Thị Hương |