- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Quyết định tuyên bố bà Phan Thị L mất năng lwch hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? 1/ Tuyên bố: Bà Phan Thị L, sinh năm 1935, Trú tại: 18 Nguyễn Văn Thoại, phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng mất năng lực hành vi dân sự.
- Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN QUẬN NGŨ HÀNH SƠN TP. ĐÀ NẴNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 02/2025/QĐ-DSST Ngày : 14/02/2025 V/v: “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN NGŨ HÀNH SƠN – THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Đoàn Công Quốc – Thẩm phán.
- Thư ký phiên họp: Bà Vũ Thị Bích Hậu – Thư ký Tòa án nhân dân quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng tham gia phiên họp: Bà Trịnh Ngọc Thùy Trang – Kiểm sát viên.
Ngày 14/02/2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 12/TLST-DS ngày 18/12/2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo quyết định mở phiên họp số 01/2025/QĐ - TA ngày 24/01/2025 gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Bà Lê Thị H, sinh năm 1965; Trú tại: đ đường L, phường M, quận N, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người yêu cầu: Bà Lê Thị Xuân P – Luật sư Công ty Luật TNHH MTV K – Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng. Có mặt.
- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
+ Ông Lê Tấn K, sinh năm 1958; Trú tại: Tổ xx, phường P, quận S, thành phố Đà Nẵng;
Người giám hộ của ông Lê Tấn Khẩn: Bà Nguyễn Thị Cẩm N, sinh năm 1959; Trú tại: Tổ xx, phường P, quận S, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.
+ Ông Lê Tấn Kh, sinh năm 1962; Trú tại: Tổ xx, phường M, quận N, thành phố Đà Nẵng. Có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.
+ Bà Lê Thị H1, sinh năm 1964; Trú tại: Tổ xx, phường H, quận N, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.
+ Bà Lê Thị H2, sinh năm 1967; Trú tại: Tổ xx, phường M, quận N, thành phố Đà Nẵng. Vắng mặt.
+ Ông Lê Tấn Kh1, sinh năm 1969; Trú tại: Tổ zz, phường M, quận N, thành phố Đà Nẵng. Vắng mặt.
+ Ông Lê Tấn Kh2, sinh năm 1972; Trú tại: Tổ xx, phường N, quận N, thành phố Đà Nẵng. Vắng mặt.
+ Bà Lê Thị Lan Ph (Tên gọi khác: Lê Thị L), sinh năm 1974; Trú tại: Tổ v, phường M, quận N, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
* Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 20/11/2024 cũng như tại phiên họp người yêu cầu là bà Lê Thị H, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người yêu cầu là bà Lê Thị Xuân P thống nhất trình bày:
Bà Phan Thị L có chồng là ông Lê Tấn Th (chết năm 2022). Vợ chồng ông Th, bà L có 08 người con gồm Lê Tấn K, Lê Tấn Kh, Lê Thị H1, Lê Thị H2, Lê Tấn Kh2, Lê Tấn Kh3, Lê Thị Lan Ph và bà là Lê Thị H. Trước đây tình trạng sức khỏe bà L bình thường, trạng thái tinh thần minh mẫn, tỉnh táo tuy nhiên những năm gần đây do lớn tuổi nên bà L bắt đầu có biểu hiện suy giảm trí nhớ, hay quên trước quên sau.
Hiện nay tình trạng suy giảm trí nhớ của bà L trầm trọng, bà L không nhớ rõ các con, không nhận biết đầy đủ sự vật diễn ra xung quanh, việc sinh hoạt hằng ngày của bà L cũng phải nhờ đến sự hỗ trợ của con cháu. Anh chị em trong gia đình đều nhận thấy tình trạng năng lực tinh thần của bà L hiện nay không đảm bảo. Do đó để có cơ sở giải quyết các thủ tục giấy tờ có liên quan, bà Lê Thị H đề nghị Tòa án tuyên bố bà Phan Thị L là người mất năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi đồng thời chỉ định bà làm người giám hộ cho bà L theo quy định pháp luật.
Căn cứ Kết luận giám định số 101/KLGĐ ngày 17/01/2025 của Trung tâm Giám định tâm thần Khu vực Miền Trung thể hiện bà Phan Thị L mất năng lực hành vi dân sự. Do đó tại phiên họp bà Lê Thị H thay đổi yêu cầu đề nghị Tòa án xem xét tuyên bố mẹ bà là bà Phan Thị L là người mất năng lực hành vi dân sự, về vấn đề cử người giám hộ đề nghị Tòa án xem xét theo Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự.
* Tại văn bản trình bày ý kiến đề ngày 10/02/2025 những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Lê Tấn Khái, Lê Thị H1, Lê Thị H2, Lê Tấn Kh, Lê Tấn Kh1, Lê Thị Lan Ph và người giám hộ của ông Lê Tấn Kh là bà Nguyễn Thị Cẩm N cùng thống nhất với toàn bộ nội dung yêu cầu của bà H, đề nghị Tòa án tuyên bố bà Phan Thị L là người mất năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức và chỉ định bà Lê Thị H làm giám hộ cho bà Phan Thị L.
Tại phiên họp hôm nay bà Nguyễn Thị Cẩm N, Lê Thị H1, Lê Thị Lan H có mặt và thống nhất với nội dung yêu cầu của bà Lê Thị H tại phiên họp.
Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp phát biểu quan điểm về việc giải quyết việc dân sự như sau:
- Về thủ tục tố tụng: Tòa án đã tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về thủ tục tố tụng trong việc giải quyết yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, thực hiện việc trưng cầu giám định đảm bảo đúng quy định.
- Về nội dung: Căn cứ yêu cầu của đương sự và kết quả giám định của cơ quan chuyên môn, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Lê Thị H, tuyên bố bà Phan Thị L là người mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, thì thấy rằng:
Về tố tụng:
[1.1] Về thẩm quyền: Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng thụ lý giải quyết đơn yêu cầu là đúng về thẩm quyền.
Về thủ tục tố tụng: Quá trình thụ lý việc dân sự Tòa án đã gửi đầy đủ văn bản tố tụng cho các bên đương sự. Người yêu cầu và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã có ý kiến phản hồi đối với việc dân sự do Tòa án thụ lý. Tại phiên họp, ngoài người yêu cầu và một số người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có mặt, những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan còn lại vắng mặt nhưng đã có văn bản đề nghị giải quyết vắng mặt, do đó căn cứ Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành phiên họp là đảm bảo về mặt tố tụng.
Về nội dung: Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 101/KLGĐ ngày 17/01/2025 của Trung tâm Giám định tâm thần Khu vực Miền Trung đối với trường hợp bà Phan Thị L thể hiện: Về tiêu chuẩn y học: “Mất trí trong bệnh Alzheimer, khởi phát muộn, mức độ trung bình (F00.1)”; về năng lực hành vi dân sự: “Mất năng lực hành vi dân sự”. Kết luận này phù hợp với nội dung trình bày của bà Lê Thị H tại đơn yêu cầu và phù hợp với ý kiến của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong việc dân sự. Do đó, căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự, Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Lê Thị H về việc tuyên bố bà Phan Thị L mất năng lực hành vi dân sự.
Đối với yêu cầu cử người giám hộ của người yêu cầu là bà Lê Thị H, Tòa án thấy rằng: Căn cứ Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự và Điều 22 Bộ luật dân sự, trong phạm vi giải quyết yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi, Tòa án không chỉ định người giám hộ, việc giám hộ đối với người bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 53 Bộ luật dân sự.
Lệ phí giải quyết việc dân sự và chi phí cho việc giám định pháp y tâm thần người yêu cầu là bà Lê Thị H phải chịu. Trong đó, đối với chi phí giám định bà Lê Thị H đã nộp đủ và đã chi xong.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ các Điều 367; Điều 370; Điều 378; Điều 371 và Điều 372 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
1/ Tuyên bố: Bà Phan Thị L, sinh năm 1935, Trú tại: 18 Nguyễn Văn Thoại, phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng mất năng lực hành vi dân sự.
Việc giám hộ, quyền, nghĩa vụ của người được giám hộ và người giám hộ đối với người bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo quy định của pháp luật về giám hộ.
2/ Lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000đ bà Lê Thị H phải chịu nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp 300.000đ theo biên lai thu số 0003561 ngày 13/12/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. (Bà Hường đã nộp đủ lệ phí).
3/ Người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được hoặc niêm yết hợp lệ quyết định. Quyền kháng nghị của Viện kiểm sát được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 372 Bộ luật tố tụng dân sự.
4/ Quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án, thời hiệu thi hành án theo quy định của Luật thi hành án dân sự.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - VKSND Q. Ngũ Hành Sơn; - Lưu hồ sơ vụ án. | Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp (Đã ký) Đoàn Công Quốc |