- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Bà Nguyễn Thị M yêu cầu tuyên bố anh Phạm Đình L là người mất năng lực hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? 1/ Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị M
- Căn cứ chính? Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP TỈNH NINH BÌNH -------- | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 02/2024/QĐST - VDS | Tam Điệp, ngày 23 tháng 8 năm 2024 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: ông Vũ Ngọc Tú
Thư ký phiên họp: bà Nguyễn Hà Trang
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Tam Điệp tham gia phiên họp: bà Trịnh Thị Huế - Kiểm sát viên.
Ngày 23 tháng 8 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Tam Điệp mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 01/2024/TLST - VDS ngày 25 tháng 4 năm 2024 về việc tuyên bố một người mất năng lực, hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 02/2024/QĐST - DS ngày 14 tháng 8 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: bà Nguyễn Thị M, sinh năm 1938; địa chỉ: tổ 17, phường Tr, thành phố T, tỉnh Ninh Bình. (có mặt).
- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị M: bà Đoàn Thị H - Trợ giúp viên pháp lý Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà Nước, tỉnh Ninh Bình; có mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 16/4/2024 và trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Nguyễn Thị M trình bày:
Anh Phạm Đình L, sinh năm 1987, địa chỉ: tổ 17, phường Tr, thành phố T, tỉnh Ninh Bình là con thứ 6/6 trong gia đình. Khi bà sinh anh L thì sinh đủ tháng, anh L phát triển thể chất và tinh thần phù hợp với lứa tuổi. Anh L được đi học bình thường. Đến năm 16 tuổi anh L bỏ học có biểu hiện đêm ngủ ít, tính tình thay đổi hay cáu gắt vô cớ, đập phá đồ đạc và đánh người vô cớ, bỏ nhà đi lang thang, nói nhiều, nói linh tinh, hoảng loạn, có lúc cười nói một mình, có suy nghĩ hoang tưởng. Đến tháng 9/2004 gia đình đưa anh L đi điều trị tại bệnh viện tâm thần tỉnh Ninh Bình, đến tháng 11/2004 ra viện, sau đó uống thuốc ngoại trú. Tuy nhiên anh L uống thuốc không đều, tình trạng bệnh nặng hơn. Đến tháng 7/2010 gia đình tiếp tục đưa anh L ra bệnh viện tâm thần tỉnh Ninh Bình để điều trị, đến tháng 10/2010 thì ra viện và điều trị ngoại trú. Anh L không tỉnh táo, hỏi không trả lời vẻ mặt vô cảm, hay ngồi một mình. Ngày 30/10/2013 Hội đồng giám định y khoa tỉnh Ninh Bình đã giám định khả năng lao động của anh Phạm Đình L, kết luận anh L bị tâm thần phân liệt thể đơn thuần F20.6, có sa sút trí tuệ. Do đó, bà Nguyễn Thị M yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Phạm Đình L mất năng lực hành vi dân sự.
Tại bản nhận xét ngày 22 tháng 5 năm 2024 của tổ trưởng tổ dân phố 17, phường Tr, thành phố T và bản nhận xét ngày 22 tháng 5 năm 2024 của ông Lê Đức T và ông Nguyễn Xuân Ngh là hàng xóm của anh Phạm Đình L nhận xét: anh Phạm Đình L từ bé đến lớn phát triển thể chất tâm thần bình thường, năm 2004 có biểu hiện đêm ít ngủ, tính nết thay đổi, hay cáu giận vô cớ, không chăm chỉ học hành, bỏ học đi lang thang, gia đình đã đưa anh L đi điều trị tại bệnh viện tâm thần tỉnh Ninh Bình song do khi ra viện anh L không chịu uống thuốc nên bệnh tình ngày càng nặng, không làm được việc gì suốt ngày lầm lỳ không nói chuyện, vệ sinh cá nhân phải có người giúp đỡ.
Tại giấy xác nhận ngày 24 tháng 5 năm 2024 của bệnh viện tâm thần tỉnh Ninh Bình xác nhận anh Phạm Đình L, sinh năm 1987, địa chỉ tổ 17, phường Tr, thành phố T từ tháng 10/2016 đến tháng 01/2019 bệnh nhân đến khám và điều trị ngoại trú tại khoa khám bệnh, bệnh viện tâm thần tỉnh Ninh Bình với chuẩn đoán tâm thần phân liệt thể F20, với liều thuốc Olanzapin 10mg x 01 viên/ngày; Levomepromazin 25mg x 02 viên/ ngày.
Tòa án đã tiến hành trưng cầu giám định sức khỏe tâm thần đối với anh Phạm Đình L tại Viện pháp y tâm thần Trung ương. Tại Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 229/LKGĐ ngày 12 tháng 8 năm 2024 Viện Pháp y Tâm thần Trung ương kết luận: "Tại thời điểm giám định, đối tượng Phạm Đình L bị bệnh tâm thần phân liệt thể di chứng, giai đoạn sa sút tâm thần. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F20.5. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi."
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị M đề nghị Tòa án xem xét tuyên bố anh Phạm Đình L là người mất năng lực hành vi dân sự theo Kết luận giám định của Viện pháp y tâm thần Trung ương.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Tam Điệp phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký phiên họp trong quá trình giải quyết việc dân sự là đúng; việc tuân theo pháp luật tố tụng của đương sự đã thực hiện đúng quy định của pháp luật. Quan điểm về việc giải quyết nội dung việc dân sự:
Áp dụng khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Áp dụng Điều 22 và Điều 53 của Bộ luật Dân sự;
Áp dụng Điều 367, 369, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự
Áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 6 Điều 15 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1/ Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị M
2/ Tuyên bố anh Phạm Đình L, sinh ngày 28 tháng 5 năm 1987; địa chỉ: tổ 17, phường Tr, thành phố T, tỉnh Ninh Bình là người mất năng lực hành vi dân sự.
3/ Việc xác định và đăng ký người giám hộ cho người bị mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo Luật Hộ tịch, Bộ luật Dân sự và các quy định của pháp luật có liên quan.
4/ Về chi phí giám định: bà Nguyễn Thị M tự nguyện chịu phí giám định pháp y tâm thần theo quy định của pháp luật.
5/Về lệ phí việc dân sự: bà Nguyễn Thị M là người cao tuổi có đơn xin miễn lệ phí nên được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình nhận định:
Về tố tụng: đây là việc dân sự về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự. Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự là anh Phạm Đình L, sinh năm 1987; địa chỉ: tổ 17, phường Tr, thành phố T, tỉnh Ninh Bình, theo quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.
Về quyền yêu cầu: bà Nguyễn Thị M là mẹ đẻ của anh Phạm Đình L. Do vậy, căn cứ vào khoản 1 Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự bà Nguyễn Thị M có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Phạm Đình L mất năng lực hành vi dân sự.
Về nội dung việc dân sự: Qua các tài liệu, chứng cứ Tòa án đã thu thập, qua lời khai của bà Nguyễn Thị M thể hiện: anh Phạm Đình L là con thứ 6/6 trong gia đình. Khi bà sinh anh L thì sinh đủ tháng, anh L phát triển thể chất và tinh thần phù hợp với lứa tuổi, anh L được đi học bình thường. Đến năm 16 tuổi anh L bỏ học có biểu hiện đêm ngủ ít, tính tình thay đổi hay cáu gắt vô cớ, đập phá đồ đạc và đánh người vô cớ, bỏ nhà đi lang thang, nói nhiều, nói linh tinh, hoảng loạn, có lúc cười nói một mình, có suy nghĩ hoang tưởng. Gia đình đưa anh L đi điều trị tại bệnh viện tâm thần tỉnh Ninh Bình song bệnh tình không thuyên giảm. Đến tháng 7/2010 gia đình tiếp tục đưa anh L ra bệnh viện tâm thần tỉnh Ninh Bình để điều trị, đến tháng 10/2010 thì ra viện và điều trị ngoại trú tuy nhiên bệnh tình không thuyên giảm. Ngày 30/10/2013 Hội đồng giám định y khoa tỉnh Ninh Bình đã giám định khả năng lao động của anh Phạm Đình L, kết luận anh L bị tâm thần phân liệt thể đơn thuần F20.6, có sa sút trí tuệ
Ngày 24/5/2024 Tòa án nhân dân thành phố Tam Điệp ra Quyết định trưng cầu giám định số 01/2024/QĐ - TA trưng cầu Viện pháp y Tâm thần Trung Ương thực hiện giám định sức khỏe tâm thần, khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của anh Phạm Đình L. Ngày 13/8/2024 Tòa án nhân dân thành phố Tam Điệp nhận được kết luận giám định sức khỏe tâm thần đối với anh Phạm Đình Lục. Tại bản Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 229/KLGĐ ngày 12/8/2024 đối với anh Phạm Đình L, sinh năm 1987, địa chỉ: tổ 17, phường Tr, thành phố T, tỉnh Ninh Bình kết luận: “Tại thời điểm giám định, đối tượng Phạm Đình L bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng, giai đoạn sa sút tâm thần. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bênh có mã số F20.5. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
Căn cứ vào Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 229/LKGĐ ngày 12 tháng 8 năm 2024 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương đã kết luận anh Phạm Đình L mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, có đủ cơ sở để chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị M về việc tuyên bố anh Phạm Đình L mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 22, Điều 53 của Bộ luật Dân sự; khoản 1 Điều 27, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Việc xác định và đăng ký người giám hộ cho người bị mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo Luật Hộ tịch, Bộ luật Dân sự và các quy định của pháp luật có liên quan.
Về chi phí giám định: bà Nguyễn Thị M tự nguyện chịu toàn bộ chi phí giám định tâm thần theo luật định.
Về lệ phí việc dân sự: bà Nguyễn Thị M là người cao tuổi nên được miễn lệ phí việc dân sự, do đó căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 6 Điều 15 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, miễn lệ phí việc dân sự cho bà Nguyễn Thị M.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 22, Điều 53 của Bộ luật Dân sự;
- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; các điều 370 và 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
- Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 6 Điều 15 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1/ Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị M
2/ Tuyên bố anh Phạm Đình L, sinh ngày 28/5/1987; Nơi cư trú: tổ 17, phường Tr, thành phố T, tỉnh Ninh Bình bị mất năng lực hành vi dân sự.
3/ Việc xác định và đăng ký người giám hộ cho người bị mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo Luật Hộ tịch, Bộ luật Dân sự và các quy định của pháp luật có liên quan.
4/ Về chi phí giám định: bà Nguyễn Thị M tự nguyện chịu toàn bộ chi phí giám định sức khỏe tâm thần.
5/ Về lệ phí giải quyết việc dân sự: miễn lệ phí giải quyết việc dân sự cho bà Nguyễn Thị M.
6/ Quyền kháng cáo, kháng nghị:
- Bà Nguyễn Thị M, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị M: bà Đoàn Thị H có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
- Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định. Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Ninh Bình có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định.
Trong trường hợp quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Ninh Bình; - VKSND TP.Tam Điệp; - Chi cục THADS TP.Tam Điệp; - Người yêu cầu; - UBND phường Tr, thành phố T, tỉnh Ninh Bình; - Lưu: Hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (đã ký) Vũ Ngọc Tú |