Quyết định 02/2023/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người đã chết

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN NGUYÊN BÌNH, TỈNH CAO BẰNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Mã Nguyệt Thu.

Thư ký phiên họp: Bà Đặng Thị Huê - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng tham gia phiên họp: Ông Lương Ngọc Tân - Kiểm sát viên.

Ngày 02 tháng 3 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 05/2022/TLST-VDS ngày 18 tháng 10 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2023/QĐST-VDS ngày 22 tháng 02 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Lô Thị T, sinh năm 1946, địa chỉ: Xóm T1, xã V, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

+ Anh Lương Trung H, sinh năm 1990

+ Anh Lương Trung H2, sinh năm 1996

Cùng địa chỉ: Xóm T1, xã V, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Anh H, anh H2 có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Tại đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người đã chết, biên bản ghi lời khai của người yêu cầu và tại phiên họp, người yêu cầu - bà Lô Thị T trình bày: Bà Lương Thị Đ, sinh năm 1964 là con của bà T. Tháng 5/2001 có một người phụ nữ đến rủ bà Đ đi làm ăn, bà Đ bỏ đi cùng người phụ nữ đó và không thông báo gì cho gia đình biết. Từ lúc bỏ đi đến nay gia đình không biết thông tin gì về bà Đ, không biết bà Đ đang ở đâu, làm gì, không có thông tin gì xác thực là còn sống. Sau khi bà Đ bỏ đi, gia đình đã báo Công an và Chính quyền xã nhưng cũng không xác định được thông tin gì của bà Đ. Trước khi biệt tích, bà Đ chung sống như vợ chồng với ông Hoàng Văn T3 nhưng không đăng ký kết hôn, có hai con chung là Lương Trung H2 và Lương Trung H. Bà Đ bỏ đi được mấy năm thì ông T3 cũng bỏ nhà đi không biết địa chỉ ở đâu. Chồng của bà T, bố của Lương Thị Đ là ông Lương Văn L đã chết năm 2016. Hiện nay, đất đai của bà T và ông L đứng tên ông Lương Văn L, bà T muốn chuyển cho con, cháu nhưng không có thông tin của bà Đ nên không làm được giấy tờ. Do đó, bà T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lương Thị Đ đã chết.

Tại bản tự khai của anh Lương Trung H2 và biên bản ghi lời khai của anh Lương Trung H thể hiện: Anh Lương Trung H2 và anh Lương Trung H là con của bà Đ. Bà Đ bỏ đi từ lúc anh H2 và anh H còn nhỏ, anh H và anh H2 cũng không biết bà Đ bỏ đi từ thời gian nào, chỉ nghe bà ngoại là Lô Thị T nói lại bà Đ bỏ đi từ năm 2001. Từ lúc bà Đ bỏ đi, anh H2 và anh H không biết tin tức gì của bà Đ. Anh H2, anh H đồng ý với yêu cầu của bà T, đề nghị Tòa án tuyên bố bà Lương Thị Đ đã chết.

Tòa án đã tiến hành xác minh tại xã V. Kết quả như sau:

Ủy ban nhân dân xã V cho biết, trước năm 1999 có bà Lương Thị Đ, sinh năm 1964 sinh sống tại địa phương nhưng bà Đ bỏ đi biệt tích đã lâu, chính quyền và nhân dân tại địa phương không ai biết tin tức gì của bà Đ. Trước khi biệt tích bà Đ chưa đăng ký kết hôn với ai. Bà Đ có hai con trai là Lương Trung H2 và Lương Trung H hiện nay đang sống với mẹ của bà Đ là Lô Thị T, bố của bà Đ là ông Lương Văn L đã chết.

Hai người bản địa, sinh sống lâu năm tại địa phương cho biết, bà Lương Thị Đ bỏ đi khỏi địa phương đã lâu, không ai biết thông tin gì của bà Đ.

Quá trình giải quyết yêu cầu, Tòa án nhân dân huyện Nguyên Bình đã ban hành Quyết định số 01/2022/QĐ-TA ngày 18/10/20220 về việc “Thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết” đối với bà Lương Thị Đ và tiến hành các thủ tục thông báo tìm kiếm trên báo Nhân dân trong ba số liên tiếp 22, 23, 24/10/2022; Nhắn tin trên Đài tiếng nói Việt Nam và phát thông báo tìm kiếm bà Lương Thị Đ trên kênh VOV2 vào lúc 17 giờ 30 phút trong các ngày 03, 04, 05/12/2022.

Kể từ số báo đầu tiên đăng ngày 22/10/2022 cho đến nay đã hết 04 tháng nhưng địa phương, gia đình không ai nhận được thông tin của bà Đ.

- Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Nguyên Bình phát biểu quan điểm: Việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng: Chấp hành đúng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Quá trình giải quyết việc dân sự thụ lý đúng thẩm quyền, xác định đúng quan hệ của những người tham gia tố tụng.

Về nội dung việc dân sự: Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và phần trình bày của các đương sự có căn cứ xác định bà Đ đã chết. Do đó, Viện kiểm sát nhân dân huyện Nguyên Bình đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Lô Thị T.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bà Lô Thị T yêu cầu tuyên bố bà Lương Thị Đ đã chết. Bà Lương Thị Đ có nơi cư trú cuối cùng tại xóm Nà Khoang, xã Minh T (nay là xóm T1, xã V) huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự thì yêu cầu của bà T thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng.

[2] Xét đơn yêu cầu và lời trình bày của bà T, lời khai của những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, kết quả điều tra, xác minh và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ việc dân sự, có cơ sở để xác định: Bà Lương Thị Đ, sinh năm 1964 đã bỏ đi biệt tích từ tháng 5 năm 2001. Sau khi thụ lý việc dân sự, Tòa án đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với bà Đ và đăng tin tìm kiếm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đến nay đã hết 4 tháng nhưng vẫn không có tin tức gì của bà Đ.

[3] Như vậy, bà Đ đã biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống. Bà T không nhớ chính xác ngày bà Đ bỏ đi, chỉ nhớ vào mùa hoa vối, khoảng tháng 5 năm 2001. Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 của Bộ luật dân sự “Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống” và khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự “Thời hạn được tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng của người đó; nếu không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng” có đủ căn cứ tuyên bố bà Lương Thị Đ đã chết, xác định ngày chết của bà Đ là ngày 01/6/2006.

[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự là người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn xin miễn nộp tiền tạm ứng lệ phí, lệ phí do đó được miễn lệ phí giải quyết yêu cầu.

[5] Về quyền kháng cáo: Người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.