Quyết định 02/2022/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHÚC YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Hoàng Văn Bích

Thư ký phiên họp: Bà Đỗ Thị Hiền – Thẩm tra viên Tòa án nhân dân

thành phố Phúc Yên.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

tham gia phiên họp:

Bà Đinh Thị Thu Huyền - Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 7 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 06/2022/TLST-DS ngày 13 tháng 6 năm 2022, về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2022/QĐST- DS ngày 07 tháng 7 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà nguyễn Thị Thanh H, sinh năm 1964 (có mặt)

Địa chỉ: Phường T, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Nguyễn Thị Bích H1, sinh năm 1985 (có mặt)

Địa chỉ: Phường T, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Phan Thị Kim Liên; Trợ giúp viên pháp lý Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc, (có mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Trong đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 23 tháng 5 năm 2022, và những lời khai tiếptheo, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là bà Nguyễn Thị Thanh H trình bày: Bà và ông Nguyễn Xuân L, sinh năm 1963, (chết ngày 22 tháng 4 năm 2022) sinh được 02 người con là Nguyễn Thị Bích H1, sinh năm 1985 và Nguyễn Mạnh T, sinh năm 1988, khi sinh ra đều bình thường khỏe mạnh. Đối với chị Nguyễn Thị Bích H1 khi sinh ra bình thường, khỏe mạnh, đến năm 2000 khi đang học lớp 9 thì bắt đầu mắc bệnh, gia đình đã đưa đi chạy chữa nhiều nơi nhưng không có kết quả, bệnh viện chuẩn đoán chị H1 bị Tâm thần phân liệt. Sau đó điều trị ngoại trú tại nhà, hiện tại chị H1 lấy thuốc uống và điều trị thường xuyên nhưng vẫn nói nhiều, nói linh tinh, cáu khùng chửi bới người thân, đập phá đồ đạc, ngủ ít. Hiện tại không có khả năng lao động để nuôi sống bản thân, mọi sinh hoạt cá nhân đều phải do bà lo toan, chăm sóc, hàng năm, hàng tháng chị H1 vẫn phải trông chờ vào việc trợ cấp xã hội của nhà nước; để giảm bớt gánh nặng trong gia đình và cho chị H1 được hưởng các chính sách của nhà nước, cũng như để thực hiện các giao dịch dân sự liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp cho chị H1 vì chị H1 không thể tự mình thực hiện các giao dịch dân sự được; bà đề nghị Tòa án giải quyết tuyên bố chị Nguyễn Thị Bích H1, sinh năm 1985; địa chỉ: Phường T, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc, con gái của bà là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định của pháp luật. Do bà là mẹ, là người trực tiếp chăm sóc cho chị H1 thường ngày, chồng bà đã chết, anh T em của chị H1 đã có gia đình, cuộc sống riêng, không có điều kiện gần gũi chăm sóc cho chị H1 nên bà đề nghị Tòa án giải quyết cử bà là người giám hộ trực tiếp cho chị Nguyễn Thị Bích H1.

Tại phiên họp người yêu cầu là bà Nguyễn Thị Thanh H vẫn giữ nguyên quan điểm đề nghị Tòa án giải quyết tuyên bố Nguyễn Thị Bích H1 là người có khókhăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và xin đề nghị cử bà là người giám hộ cho chị Nguyễn Thị Bích H1 theo quy định của pháp luật.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho chị Nguyễn Thị Bích H1 là bà Phan Thị Kim Liên nhất trí với đề nghị, yêu cầu của bà H đề nghị Tòa án giải quyết tuyên bố chị Nguyễn Thị Bích H1 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và cử bà Nguyễn Thị Thanh H là người giám hộ cho chị Nguyễn Thị Bích H1 theo quy định của pháp luật.

Đại diệnViện kiểm sát thành phố Phúc Yên trình bày phát biểu quan điểm về kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết việc của Thẩm phán, Thư ký Tòa án từ khi thụ lý đến phiên họp đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật tố tụng Dân sự, các đương sự đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình; đại diện Viện kiểm sát phát biều ý kiến về việc giải quyết việc như sau: Áp dụng Điều 23, Điều 49, 54, 57 và Điều 58 của Bộ luật Dân sự; điểm a khoản 2 Điều 35; Điều 370, 376, 378 của Bộ luật tố tụng Dân sự Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị Thanh H; đề nghị tuyên bố chị Nguyễn Thị Bích H1 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và đề nghị cử bà là người giám hộ cho chị Nguyễn Thị Bích H1 theo quy định của pháp luật. Bà H phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng và thẩm quyền giải quyết: Người có đơn yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và cử người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự; do các đương sự có đều có địa chỉ tại phường Trưng Trắc, nên thẩm quyền giải quyết là Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên theo quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a, khoản 2 Điều 35 của Bộ luật tố tụng Dân sự. Tại phiên họp người yêu cầu, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đều có mặt theo quy định tại Điều 367 của Bộ luật tố tụng Dân sự.

[2] Về nội dung:

[2.1] Xét yêu cầu của bà Nguyễn Thị Thanh H tuyên bố chị Nguyễn Thị Bích H1 có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc thấy rằng: chị Nguyễn Thị Bích H1, là con của bà Nguyễn Thị Thanh H, ông Nguyễn Xuân L (đã chết), từ năm 2000 khi đang học lớp 9 thì bắt đầu mắc bệnh, gia đình đã đưa đi chạy chữa nhiều nơi nhưng không có kết quả, bệnh viện chuẩn đoán bị Tâm thần phân liệt. Sau đó điều trị tại nhà. Chị H1 lấy thuốc uống và điều trị hàng tháng tại trạm y tế phường Trưng Trắc nhưng vẫn nói nhiều, nói linh tinh, cáu khùng chửi bới người thân, đập phá đồ đạc, ngủ ít. Hiện tại không có khả năng lao động để nuôi sống bản thân, mọi sinh hoạt cá nhân đều phải do bà lo toan, chăm sóc, hàng năm, hàng tháng chị H1 vẫn phải trông chờ vào việc trợ cấp xã hội của nhà nước. Đại diện tổ dân phố nơi cư trú và qua nhận xét của những người thân, quen cư trú trên cùng địa bàn đều khẳng định chị H1 là người có khó khăn về nhận thức, điều khiển hành vi, hàng tháng đang phải hưởng trợ cấp của xã hội, của nhà nước. Quá trình chuẩn bị xét đơn yêu cầu Tòa án cũng đã trưng cầu cơ quan chuyên môn giám định khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của chị H1: Tại Kết luận số 90/2022/SKTTNT, ngày 06 tháng 7 năm 2022 của Trung tâm pháy y tâm thần, Khu vực miền núi Phía Bắc, kết luận: Chị Nguyễn Thị Bích H1 bị bệnh tâm thần phân liệt – F20 và “có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi”. Do đó yêu cầu của bà Nguyễn Thị Thanh H là có căn cứ, phù hợp với pháp luật.

Căn cứ Điều 23 của Bộ luật Dân sự, Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị Thanh H, tuyên bố Nguyễn Thị Bích H1 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

[2.2]. Xét yêu cầu cử bà Nguyễn Thị Thanh H là người giám hộ cho Nguyễn Thị Bích H1. Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên thấy rằng: Bố đẻ chị H1 là ông Nguyễn Xuân L, (đã chết), mẹ đẻ chị H1 là bà Nguyễn Thị Thanh H, chị H1 có em trai là Nguyễn Mạnh T là những người cùng huyết thống quan hệ gần gũi với chị H1, do ông L là bố chị H1 đã chết, anh T đã có gia đình riêng, cuộc sống riêng, nên không và khó có khả năng chăm sóc và thực hiện các giao dịch dân sự cho chị H1. Đối với bà H là mẹ, đồng thời là người gần gũi, chăm sóc cho chị H1 thường ngày đủ điều kiện là người giám hộ theo quy định tại Điều 49 của Bộ luật Dân sự, cần chỉ định bà Nguyễn Thị Thanh H là người giám hộ cho Nguyễn Thị Bích H1 là phù hợp.

[3] Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị Thanh H phải chịu lệ phí sơ thẩm, giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phúc Yên tại phiên họp là phù hợp với quy định của pháp luật nên được chấp nhận.