Quyết định 02/2019/QĐPT-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

PHÚC THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

Thành phần giải quyết việc dân sự phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Ông Trần Hưng Bính.

Các Thẩm phán: Ông La Minh Tường và bà Nguyễn Thị Kim Trọng.

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hồng Nga, Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế tham gia phiên họp: Ông Trần Quang Hòa - Kiểm sát viên.

Ngày 16 tháng 9 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế mở phiên họp phúc thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 02/2019/TLPT-DS ngày 07 tháng 8 năm 2019 về việc "tuyên bố một người năng lực hành vi dân sự".

Do Quyết định sơ thẩm dân sự số 91/2019/QĐST-DS ngày 18/6/2019, của Tòa án nhân dân thành phố Huế bị kháng cáo.

Theo Quyết định mở phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự số 02/2019/QĐPT- DS ngày 22 tháng 8 năm 2019, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị T; địa chỉ: 16/116 T, phường P, thành phố H. Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

+ Ông Nguyễn Tấn G; địa chỉ: 16/116 T, phường P, thành phố H. Có đơn xin giải quyết vắng mặt.

+ Bà Nguyễn Thị P; địa chỉ: Khu A, Nhà 712, Chung Cư V, phường P, thành phố H. Có mặt.

+ Bà Nguyễn Thị L; địa chỉ: Thôn T, làng P, xã B, huyện Đ, tỉnh Thừa Thiên Huế. Có mặt.

+ Ông Nguyễn Tấn L; địa chỉ: 64/5, tổ 2, khu phố 2, đường B,phường T, quận T, thành phố Hồ Chí Minh. Có mặt.

+ Bà Nguyễn Thị N; địa chỉ: 24/116 T, phường P, thành phố H. Có đơn xin hoãn phiên họp.

- Người kháng cáo:

Bà Nguyễn Thị L; Bà Nguyễn Thị N và Bà Nguyễn Thị P - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và lời khai của bà Nguyễn Thị T trình bày:

Bố mẹ của bà là ông Nguyễn Tấn G, sinh năm 1919 và bà Trần Thị Q, sinh năm 1928 có 08 người con: Bà Nguyễn Thị A, không nhớ năm sinh, đã chết trước năm 1950 do chiến tranh khi dưới một tuổi; bà Nguyễn Thị L1, sinh năm 1949, sinh và chết cùng ngày do bị bom đạn chiến tranh; ông Nguyễn Tấn M, sinh năm 1951, liệt sỹ hi sinh năm 1974, chưa có vợ, con; bà Nguyễn Thị T, sinh năm 1954; bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1956, có thể sai sót do khai báo trong giấy tờ không đúng, nhưng về mặt pháp lý giấy tờ là sinh năm 1958; ông Nguyễn Tấn L, sinh năm 1958; bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1962 và bà Nguyễn Thị P, sinh năm 1964.

Để giải quyết vụ án dân sự “Yêu cầu tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất vô hiệu” thụ lý số 90/2017/TLST-DS ngày 10/5/2017 được Tòa án nhân dân thành phố Huế giải quyết giữa nguyên đơn ông Nguyễn Tấn G và bị đơn là bà Nguyễn Thị L; bà Nguyễn Thị T là người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn. Mẹ của bà là bà Trần Thị Q là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Trong quá trình giải quyết vụ án nói trên, Tòa án nhân dân thành phố Huế đã ban hành quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với mẹ bà là Trần Thị Q tại Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung và đã có Kết luận giám định pháp y tâm thần số 417/KLGĐTC vào ngày 21/5/2018. Theo kết luận thì tại các thời điểm: Thời điểm trước ngày 07/6/2016 (kể từ năm 2015), thời điểm ngày 07/6/2016, thời điểm sau ngày 07/6/2016 và thời điểm hiện tại bà Trần Thị Q đều “Mất hoàn toàn năng lực hành vi dân sự”. Và tại Kết luận Giám định pháp y tâm thần (giám định lại) số 3451/2018/KLGĐTC ngày 08/10/2018 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh kết luận bà Trần Thị Q: “Tại thời điểm hiện tại: Mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Căn cứ khoản 1 Điều 27; Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự, bà Nguyễn Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố mẹ bà là bà Trần Thị Q mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị cử bà Nguyễn Thị T làm người giám hộ cho bà Q. Tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ ngày 11/01/2019, bà đề nghị cử ông Nguyễn Tấn L làm người giám hộ cho bà Q. Tại phiên họp giải quyết việc dân sự ngày 18/6/2019, bà đề nghị Tòa án cử bố của bà là ông Nguyễn Tấn G hoặc ông Nguyễn Tấn L làm người giám hộ cho bà Q.

Ông Nguyễn Tấn G, ông Nguyễn Tấn L có đơn đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt và đồng ý với yêu cầu của bà Nguyễn Thị T. Vào ngày 15/11/2018, ông Nguyễn Tấn L nộp đơn đề nghị chỉ định ông làm người giám hộ khi Tòa án tuyên bố bà Q mất năng lực hành vi dân sự.

Ý kiến của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị L, bà Nguyễn Thị P, bà Nguyễn Thị N cùng trình bày:

Tại lời khai ngày 22/6/2018, các bà khai với nội dung: Bố mẹ của các bà là ông Nguyễn Tấn G, sinh năm 1919 và bà Trần Thị Q, sinh năm 1928 có 07 người con. Các bà không nghe bố mẹ các bà nói đến có chị Nguyễn Thị A nên các bà khẳng định là không có chị Nguyễn Thị A như bà T trình bày. Mẹ của các bà là bà Trần Thị Q từ trước đến cuối năm 2017 không có biểu hiện của người tâm thần, mất năng lực hành vi dân sự. Còn từ cuối năm 2017 đến nay, do các bà không được gặp bà Q nên không khẳng định được tình trạng sức khỏe, năng lực hành vi dân sự của bà Q. Các bà không đồng ý Kết luận giám định pháp y tâm thần số 417/KLGĐTC ngày 21/5/2018 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực miền trung và Kết luận Giám định pháp ý tâm thần (giám định lại) số 3451/2018/KLGĐTC ngày 08/10/2018 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh. Hiện nay, bà Nguyễn Thị L đang khiếu nại kết luận giám định này và có đơn đề nghị Tòa án tạm đình chỉ giải quyết việc dân sự.

Tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ ngày 11/01/2019 và tại phiên họp giải quyết việc dân sự ngày 18/6/2019, các bà khai: Các bà chỉ đồng ý là sức khỏe bà Trần Thị Q hiện nay đang suy yếu, còn hiện tại các bà không đồng ý bà Q mất toàn bộ năng lực hành vi dân sự. Nếu Tòa án tuyên bố bà Trần Thị Q mất năng lực hành vi dân sự thì các bà không đồng ý cho ông Nguyễn Tấn G, ông Nguyễn Tấn L làm người giám hộ và thống nhất đề nghị cử bà Nguyễn Thị N làm người giám hộ cho bà Q.

Tại Quyết định dân sự số 91/2019/QĐST-DS ngày 18/6/2019, Tòa án nhân dân thành phố Huế quyết định:

Căn cứ khoản 1 Điều 27; Điều 361, Điều 369, Điều 370, Điều 376, Điều 377 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị T.

2. Tuyên bố bà Trần Thị Q, sinh năm 1928 là một người mất năng lực hành vi dân sự.

3. Ông Nguyễn Tấn G, sinh năm 1919 là người giám hộ của bà Trần Thị Q.

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn tuyên về lệ phí, quyền kháng cáo, quyền kháng nghị, quyền yêu cầu thi hành án và nghĩa vụ thi hành án theo quy định pháp luật.

Ngày 26 tháng 6 năm 2019, Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị P và bà Nguyễn Thị L có đơn kháng cáo với nội dung:

Quyết định giải quyết việc dân sự sơ thẩm số 91/2019/QĐST-DS ngày 18/6/2019, Tòa án nhân dân thành phố Huế chưa xem xét toàn diện, khách quan các tài liệu chứng cứ, quá trình giải quyết việc dân sự có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, quyết định không phù hợp với những tình tiết khách quan có trong hồ sơ. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy Quyết định giải quyết việc dân sự sơ thẩm số 91/2019/QĐST-DS ngày 18/6/2019 của Tòa án nhân dân thành phố Huế, chuyển hồ sơ việc dân sự cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

Tại phiên họp phúc thẩm:

Người yêu cầu không rút đơn yêu cầu nên Hội đồng phúc thẩm v n tiến hành giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật. Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà P, bà L không rút nội dung kháng cáo.

Người yêu cầu có ý kiến: Đề nghị Hội đồng phúc thẩm giữ nguyên quyết định sơ thẩm và không chấp nhận nội dung kháng cáo của bà P, bà L và bà N.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà L, bà P có ý kiến: Đề nghị Hội đồng phúc thẩm hủy quyết định sơ thẩm và chuyển hồ sơ về cho Tòa án nhân dân thành phố Huế giải quyết lại theo trình tự sơ thẩm.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế có ý kiến: Về việc tuân theo thủ tục tố tụng, không sai sót gì nên Viện kiểm sát không có kiến nghị gì. Về nội dung kháng cáo: Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 375 của Bộ luật tố tụng dân sự đề nghị Hội đồng phúc thẩm bác đơn kháng cáo và giữ nguyên Quyết định giải quyết việc dân sự của Tòa án cấp sơ thẩm.