Quyết định 02/2019/QĐPT-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỈNH HƯNG YÊN

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Vũ Thị Nga

Các Thẩm phán:

Ông Phạm Trung Thực

Ông Trương Quang Tú

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Đông Hà - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hưng Yên tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Anh - Kiểm sát viên.

Ngày 05 tháng 11 năm 2019, tại Trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên mở phiên họp phúc thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 35/2019/TLPT - VDS ngày 23 tháng 10 năm 2019 về việc “ Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”

Do Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 19/2019/QĐST-DS ngày 19/9/2019 của Tòa án nhân dân huyện V bị kháng cáo.

Theo quyết định mở phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự số 34/2019/QĐ-PT ngày 24 tháng 10 năm 2019, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Đàm Văn N, sinh năm 1958;

Trú tại: Thôn H, xã T, huyện V , tỉnh Hưng Yên.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Đàm Văn N: Luật sư Nguyễn Khắc Anh - Văn phòng luật sư Hoàng Gia - Đoàn luật sư tỉnh Hưng Yên.

* Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

- Ông Đàm Văn A, sinh năm 1967;

- Bà Đàm Thị M, sinh năm 1963;

Đều trú tại: Thôn H, xã T, huyện V , tỉnh Hưng Yên;

- Bà Đàm Thị T, sinh năm 1961;

Trú tại: Thôn B, xã T, huyện V, tỉnh Hưng Yên;

* Người kháng cáo: Ông Đàm Văn A, bà Đàm Thị T, bà Đàm Thị M là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu, bản tự khai và biên bản lấy lời khai ông Đàm Văn N trình bày:

Bố ông là cụ Đàm Văn C hy sinh năm 1970 và mẹ là cụ Nguyễn Thị S sinh được 05 người con gồm: Ông, bà Đàm Thị D(đã chết), bà Đàm Thị T, bà Đàm Thị M, ông Đàm Văn A. Sau khi bố ông chết, do suy nghĩ nhiều nên mẹ ông phát bệnh điên vào năm 1971. Biểu hiện là ít ngủ, lẩn thẩn, không quan hệ giao tiếp với ai, suốt ngày lấy quần áo của chồng ra mặc, nhìn thấy ai mặc quần áo bộ đội là nhận làm chồng và ôm lấy họ rồi khóc. Có thời gian còn không mặc quần áo đi lang thang ngoài đường. Khi bệnh nặng cụ chửi bới suốt ngày đêm, có lúc lại gào thét, xé quần áo. Năm 1974 gia đình ông cho cụ đi điều trị tại Bệnh viện tâm thần kinh Gia Lộc - Hải Dương nhưng không khỏi. Đến năm 1976 cụ mất tích 2 năm, sau đó cụ tự về. Năm 2006 cụ chửi bới nhiều nên gia đình cho cụ điều trị tại bệnh viện tâm thần kinh Hưng Yên một năm. Đến nay bệnh của cụ không khỏi, ông phải giữ cụ ở trong nhà vì sợ cụ ra ngoài bị lạc. Từ năm 2015 cụ Sđược Nhà nước trợ cấp đối tượng bị tâm thần, hàng tháng được phát thuốc tâm thần miễn phí. Ông là con lớn đã lo liệu mọi việc trong gia đình. Năm 1993-1994 ông Đàm Văn A nuôi cụ S nhưng cụ bị ốm, ông phải đưa cụ đi bệnh viện, sau đó ông đưa cụ về nuôi dưỡng từ đó cho đến nay.

Cụ S có tài sản là 1 sào 10 thước đất ở do tổ tiên để lại, hiện nay ông Đàm Văn A và bà Đàm Thị M mỗi người sử dụng một nửa và 1 sào 10 thước đất nông nghiệp hiện ông đang sử dụng. Việc ông sử dụng thửa đất nông nghiệp của cụ S để nuôi cụ, anh chị em trong gia đình đều đồng ý và thống nhất để ông sang tên thửa đất này nhưng do cụ S bị tâm thần nên không làm được thủ tục sang tên. Do vậy ông đề nghị Tòa án tuyên bố cụ S mất năng lực hành vi dân sự và chỉ định ông là người giám hộ theo quy định cho cụ S.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Bà Đàm Thị T trình bày: Bà đồng ý với yêu cầu của ông N vì cụ S bị điên từ năm 1971 đến nay. Bà là con gái đi lấy chồng nên không có điều kiện nuôi mẹ, ông N và ông A là con trai ai nuôi cũng được. Ông A nuôi mẹ 2 năm, từ năm 1993 đến năm 1995 nhưng vợ chồng ông để cụ ăn cơm thiu, chăm sóc không tốt, hiện nay ông A đi xe ôm nên vắng nhà suốt, vợ ông A lại không chu đáo. Ông N nuôi dưỡng cụ nhiều năm nay rất chu đáo, ông N đã nghỉ hưu không vướng bận con cháu nên có điều kiện để chăm sóc tốt cho cụ S nên bà đề nghị để ông N là người giám hộ theo pháp luật cho cụ S. Cụ S chỉ còn tài sản là ruộng nông nghiệp theo tiêu chuẩn.

Bà Đàm Thị M trình bày: Mẹ bà là cụ S bị điên từ năm 1971, các anh chị em chăm sóc mẹ, khi các chị em đi lấy chồng thì cụ ở một mình. Khi ông A từ miền Nam về thì ông nuôi mẹ, đến năm 1996 ông N về công tác gần nhà, ông N nuôi cho đến nay. Ông N chăm sóc cụ rất chu đáo, ông N đã ly hôn hiện nay đang ở một mình nên việc vệ sinh cho cụ không được tốt. Ông N ăn cơm nhưng không cho cụ ăn cùng, khi ông ăn xong hàng tiếng sau mới cho cụ ăn, bà phải tắm rửa cho cụ. Khi ông N đi vắng khóa cửa, không đưa chìa khóa để các bà đến chăm sóc cụ. Bà đồng ý yêu cầu tuyên bố cụ S mất năng lực hành vi dân sự, bà không đồng ý để ông N là người giám hộ cho cụ S, bà muốn đưa cụ về nhà ông A cho ông A nuôi dưỡng và ông A là người giám hộ cho cụ để bà có điều kiện tắm rửa cho cụ.

Ông Đàm Văn A trình bày: Cụ S phát bệnh điên từ năm 1971. Ông đồng ý với yêu cầu tuyên bố cụ S bị mất năng lực hành vi dân sự. Ông N nuôi cụ từ năm 1996 đến nay. Ông N chăm sóc cụ không được chu đáo lắm, ông cho cụ ăn uống thất thường, khi vắng nhà thì ông khóa cửa nên không ai vào để chăm sóc cụ được, cụ S ốm đau, ông N không mua thuốc thang kịp thời. Gia đình có họp thống nhất để ông nuôi dưỡng cụ S thời gian cuối đời, khi họp ông N đồng ý nhưng sau lại không đồng ý. Từ năm 2018 ông và ông N có mâu thuẫn với nhau vì ông N tranh giành đất, ông ít sang nhà ông N nên không có điều kiện chăm sóc mẹ. Ông không đồng ý để ông N là người giám hộ cho cụ S vì ông N sẽ lợi dụng việc này để tranh chấp đất với ông và bà M. Ông đề nghị Tòa án cho ông là người giám hộ cho cụ S.

Ông Đ và bà P là người làm chứng đều khẳng định ông N chăm sóc cụ S rất chu đáo.

Chính quyền thôn H, Trạm y tế và UBND xã T xác định hiện nay cụ S được Nhà nước trợ cấp tiêu chuẩn vợ liệt sỹ, người tàn tật và người cao tuổi, hàng tháng cụ được Trạm y tế xã phát thuốc điều trị tâm thần miễn phí.

Kết luận giám định sức khỏe tâm thần số 111/2019/GĐSKTT ngày 21/8/2019 của Viện pháp y tâm thần Trung Ương kết luận: Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Thị S bị bệnh tâm thần phân liệt thể di chứng, theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã F20.5, đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 19/2019/QĐST-DS ngày 19/9/2019, Tòa án nhân dân huyện V đã quyết định:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, 361, 366, 367, 370, 371, 372, 376, 377, 378 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22, Điều 48, Điều 49, Điều 53, Điều 54, Điều 134, Điều 136 Bộ luật dân sự năm 2015; Luật phí và lệ phí năm 2015; Điều 2 Luật người cao tuổi; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của ông Đàm Văn N.

Tuyên bố cụ Nguyễn Thị S, sinh năm 1933, hộ khẩu thường trú thôn H, xã T, huyện V, tỉnh Hưng Yên bị mất năng lực hành vi dân sự.

2. Chỉ định ông Đàm Văn N, sinh năm 1958, hộ khẩu thường trú thôn H, xã T, huyện V , tỉnh Hưng Yên là người giám hộ cho cụ S.

Ông Đàm Văn N có nghĩa vụ chăm sóc, đảm bảo việc điều trị bệnh cho cụ S. Ông N có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ của cụ S theo quy định pháp luật.

Ngoài gia còn quyết định về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự, về quyền kháng cáo.

Ngày 24/9/2019 ông Đàm Văn A, bà Đàm Thị T, bà Đàm Thì M kháng cáo không đồng ý quyết định của Tòa án sơ thẩm chỉ định ông Đàm Văn N là người giám hộ cho cụ Nguyễn Thị S. Đề nghị cấp phúc thẩm sửa một phần quyết định, chỉ định ông Đàm Văn A là người giám hộ cho cụ Nguyễn Thị S.

Tại phiên họp:

Người yêu cầu ông Đàm Văn N vẫn giữ nguyên yêu cầu, đề nghị giữ nguyên quyết định sơ thẩm. Ông cam kết để các anh chị em luân phiên chăm sóc cụ S.

Luật sư bảo vệ quyền lợi cho ông N đề nghị Hội đồng phúc thẩm giữ nguyên quyết định sơ thẩm.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Đàm Văn A, bà Đàm Thị T, bà Đàm Thì M vẫn giữ nguyên kháng cáo, không đồng ý ông N là người giám hộ cho cụ S, đề nghị Tòa án chỉ định ông A là người giám hộ cho cụ S. Ông A, bà M, bà T đồng ý để cụ S ở cùng ông N nhưng ông N phải để cửa để cho các anh chị em sang chăm sóc cụ S.

Đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm:

Về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết việc dân sự ở giai đoạn phúc thẩm: Thẩm phán, Hội đồng phúc thẩm và Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Các đương sự đã chấp hành đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình.

Về đường lối giải quyết vụ án: Kháng cáo của ông A, bà M, bà T là không có căn cứ, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm a khoản 3 Điều 375 Bộ luật tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của ông Đàm Văn A, bà Đàm Thị T, bà Đàm Thị M, giữ nguyên Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự.