- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Mã Thị Đ"
- Tòa quyết gì? Bà Nguyễn Thị Đ là người giám hộ đương nhiên cho chị Vũ Thị Hàn L, Bà Đ thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ mất năng lực hành vi dân sự theo quy định.
- Căn cứ chính? Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 22 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| KHU VỰC 11 - ĐỒNG NAI Số: 01/2026/QĐST - VDS Đồng Nai, ngày 06 tháng 02 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
Về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 11 – ĐỒNG NAI
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Trần Ánh Nguyệt
Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Anh Đào Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 11 – Đồng Nai tham gia phiên họp: Nguyễn Thị Tâm - Kiểm sát viên.
Ngày 06 tháng 02 năm 2026, tại Tòa án nhân dân khu vực 11 – Đồng Nai mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 05/2025/TLST-VDS ngày 06 tháng 10 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 03/2026/QĐST- DS ngày 26 tháng 01 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1954
Địa chỉ: Khu phố L, phường P, tỉnh Đồng Nai.
Người đại diện theo uỷ quyền của người yêu cầu: Ông Vũ Chí C, sinh năm 1997; địa chỉ: khu phố L, phường P, tỉnh Đồng Nai (Giấy uỷ quyền được Văn phòng C1 ngày 23/10/2025).
- Người bị yêu cầu: Chị Vũ Thị Hàn L, sinh năm 1991
Địa chỉ: Khu phố L, phường P, tỉnh Đồng Nai.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 05/9/2025 của bà Nguyễn Thị Đ và quá trình giải quyết việc dân sự người đại diện theo uỷ quyền của bà Đ trình bày: Bà Nguyễn Thị Đ và ông Vũ Văn N (mất năm 2023) là vợ chồng hợp pháp, có 07 người con chung là Vũ Văn H – sinh năm 1976, Vũ Thị K – sinh năm 1979, Vũ Thị K1 – sinh năm 1986, Vũ Văn H1 – sinh năm 1989, Vũ Thị Hàn L – sinh năm 1991, Vũ Kiều H2 – sinh năm 1993 và Vũ Chí C – sinh năm 1997. Chị Vũ Thị Hàn L từ khi sinh ra đã bị mắc bệnh thiểu năng trí tuệ do ảnh hưởng của chất độc màu da cam (Down). Từ nhỏ, chỉ biết ú ớ, không hiểu người khác nói gì, không có khả năng giao tiếp, học tập, lao động, mọi hoạt động sinh hoạt hằng ngày từ vệ sinh cá nhân đến ăn uống đều phụ thuộc vào sự hỗ trợ của người thân trong gia đình. Ngày 15/9/20215, Chị L được Ủy ban nhân dân thị xã P, tỉnh Bình Phước ra Quyết định về việc trợ cấp bảo trợ xã hội do là người khuyết tật đặc biệt nặng. Đến ngày 19/6/2025 gia đình đưa chị L khám sức khoẻ tâm thần tại Bệnh viện T và kết luận: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72). Nên bà Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Vũ Thị Hàn L mất năng lực hành vi dân sự.
Ý kiến của vị đại diện Viện kiểm sát:
- Về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký phiên họp và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án: Tuân thủ và chấp hành đúng theo quy định của pháp luật.
- Về nội dung giải quyết việc dân sự: Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 24/KL-VPYTW ngày 13/01/2026 của Viện pháp y tâm thần trung ương B; Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu của bà Nguyễn Thị Đ.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 11 – Đồng Nai nhận định:
Về tố tụng:
Bà Nguyễn Thị Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Vũ Thị Hàn L, sinh năm 1991, địa chỉ: khu phố L, phường P, tỉnh Đồng Nai là người mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 11 – Đồng Nai.
Về nội dung:
Xét yêu cầu của bà Nguyễn Thị Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Vũ Thị Hàn L là người mất năng lực hành vi dân sự.
Căn cứ các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thì chị L bị thiểu năng trí tuệ từ nhỏ, không có khả năng giao tiếp, học tập, lao động, mọi hoạt động sinh hoạt hằng ngày từ vệ sinh cá nhân đến ăn uống đều phụ thuộc vào sự hỗ trợ của người thân trong gia đình và đã được hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội do là người khuyết tật đặc biệt nặng kể từ ngày 01/9/2015 theo Quyết định số 1420/QĐ-UBND ngày 15/9/2015 của UBND thị xã P, tỉnh Bình Phước nay là UBND phường P, tỉnh Đồng Nai.
Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 24/KL-VPYTW ngày 13/01/2026 của Viện pháp y tâm thần trung ương B kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Vũ Thị Hàn L bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần nặng. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F72. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”. Do đó, bà Nguyễn Thị Đ yêu cầu tuyên bố chị Vũ Thị Hàn L mất năng lực hành vi dân sự là phù hợp với qui định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự nên có căn cứ và được chấp nhận.
Về xác định người giám hộ và đại diện theo pháp luật của chị Vũ Thị Hàn L: Chị L thuộc trường hợp người thành niên mất năng lực hành vi dân sự chưa có chồng, con nên bà Nguyễn Thị Đ - mẹ ruột chị L là người giám hộ đương nhiên và đại diện theo pháp luật cho chị L theo qui định tại khoản 3 Điều 53 Bộ luật dân sự năm 2015 và khoản 1 Điều 73 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Bà Đ thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại khoản 1 Điều 57 và khoản 1 Điều 58 Bộ luật dân sự năm 2015.
Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát về nội dung của vụ việc là có cơ sở nên cần được chấp nhận. [4] Về lệ phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị Đ là người cao tuổi và có đơn xin miễn chịu lệ phí sơ thẩm nên được miễn chịu lệ phí sơ thẩm theo qui định tại khoản 2 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 về án phí, lệ phí Tòa án
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 372, Điều 376, Điều 377 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;
- Căn cứ khoản 1 Điều 22, Điều 46, khoản 3 Điều 53, khoản 1 Điều 57 và khoản 1 Điều 58 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;
- Căn cứ Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 về án phí, lệ phí Tòa án; 1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Đ. Tuyên bố chị Vũ Thị Hàn L, sinh năm 1991, địa chỉ: khu phố L, phường P, tỉnh Đồng Nai mất năng lực hành vi dân sự.
2. Bà Nguyễn Thị Đ là người giám hộ đương nhiên cho chị Vũ Thị Hàn L, Bà Đ thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ mất năng lực hành vi dân sự theo quy định. 3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Đ được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự. Trả lại cho bà Đ số tiền tạm ứng lệ phí 300.000đ (Ba trăm năm mươi nghìn đồng) mà bà Đ đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0002131 ngày 03/10/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai. 4. Quyền kháng cáo: Bà Nguyễn Thị Đ có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| - Các đương sự; - VKSND khu vực 11 – Đồng Nai; - Phòng THADS khu vực 11 – Đồng Nai; - Lưu hồ sơ vụ án. | Nơi nhận: THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Trần Ánh Nguyệt |