Quyết định 01/2026/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự đã được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của người tham gia tố tụng và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Tòa án nhận định:

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt nhưng đã có bản tự khai; đồng thời có người đại diện theo ủy quyền tham gia phiên họp. Việc vắng mặt của họ không cản trở việc giải quyết việc dân sự. Căn cứ khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp theo quy định.

Chị Y Thị L là con đẻ của bà Đỗ Thị L1 nên chị L có quyền yêu cầu Toà án tuyên bố bà L1 mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tài liệu trong hồ sơ thể hiện bà Đỗ Thị L1 có tiền sử bệnh tâm thần từ năm 1992; từ tháng 02 năm 2021 đến nay được hưởng trợ cấp xã hội theo diện người khuyết tật.

Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần số 107/KLGĐ ngày 07/8/2026 của Trung tâm P, đối với bà Đỗ Thị L1: về y học, đương sự bị bệnh “Tâm thần phân liệt thể di chứng, tiến triển từng giai đoạn với thiếu sót tăng dần (F20.51 - ICD10)”; về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, đương sự “mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự quy định khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người đó là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. Đối chiếu quy định này với kết quả giám định nêu trên, yêu cầu của chị Y Thị L về việc tuyên bố bà Đỗ Thị L1 là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, cần chấp nhận.

Chị Y Thị L được hoàn trả lại tiền tạm ứng lệ phí đã nộp.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 367, các Điều 369, 370, 371, 372, 376 và 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 85/2025/QH15;

Căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu của chị Y Thị L về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.

Tuyên bố bà Đỗ Thị L1, sinh năm 1958; CCCD số xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 31/10/2025; nơi thường trú: Thôn B, xã K, tỉnh Gia Lai là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Chị Y Thị L được miễn nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

Hoàn trả lại cho chị Y Thị L số tiền tạm ứng lệ phí 300.000 đồng đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Toà án số 0000294 ngày 08/7/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Chị Y Thị L có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết theo quy định của pháp luật. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày; Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.