- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Hà Thị S"
- Tòa quyết gì? 149; Điều 361; Điều 367; Điều 370; Điều 372; Điều 391, Điều 392, Điều 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025;
- Căn cứ chính? Điều 71 Bộ luật Dân sự; Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 19 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 01/2026/QĐST-VDS | Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 09 tháng 3 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 19 – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Phạm Thị Cảnh.
Thư ký phiên họp: Bà Huỳnh Thị Quế Trâm - Thư ký Tòa án, Tòa án nhân
dân khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh
tham gia phiên họp: Bà Hoàng Ngọc Tuyết - Kiểm sát viên.
Ngày 09 tháng 3 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 19 –
Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 169/2025/TLST-VDS ngày 01 tháng 10 năm 2025 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2026/QĐST-VDS ngày 27 tháng 02 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Hà Thị S, sinh năm 1957; nơi
cư trú: Tổ 2, ấp Tam Lập, xã Phú Giáo, Thành phố Hồ Chí Minh.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Văn V, sinh năm 1982; nơi
cư trú: Khu phố Cổng Xanh, phường Vĩnh Tân, Thành phố Hồ Chí Minh (Giấy ủy quyền ngày 27/8/2025), có mặt.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
+ Bà Lê Thị Th, sinh năm 1985; nơi cư trú: Tổ 5, ấp 3, xã Phú Giáo,
Thành phố Hồ Chí Minh, có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
+ Ông Lê Văn Th2, sinh năm 1989; nơi cư trú: Ấp Tam Lập, xã Phú Giáo,
Thành phố Hồ Chí Minh, có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
+ Bà Lê Thị Th1, sinh năm 1992; nơi cư trú: Ấp 8, xã Phú Giáo, Thành
phố Hồ Chí Minh, có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
+ Bà Lê Văn Th3, sinh năm 1995; nơi cư trú: Ấp Tam Lập, xã Phú Giáo,
Thành phố Hồ Chí Minh, có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
+ Ông Lê Văn Th4, sinh năm 1998; nơi cư trú: Ấp Tam Lập, xã Phú Giáo,
Thành phố Hồ Chí Minh, có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu ngày 24 tháng 9 năm 2025, lời khai trong quá trình
tham gia tố tụng và tại phiên họp, người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu là ông Nguyễn Văn Vũ trình bày:
Ông Lê Văn Th5 và bà Hà Thị S chung sống với nhau từ năm 1981 đến
năm 2000, có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Hòa, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương vào ngày 22 tháng 11 năm 2000. Trong quá trình chung sống, bà S và ông T5 có 05 con chung là bà Lê Thị Th, sinh năm 1985; ông Lê Văn Th2, sinh năm 1989; bà Lê Thị Th1, sinh năm 1992; bà Lê Văn Th3, sinh năm 1995 và ông Lê Văn Th4, sinh năm 1998. Cha, mẹ của ông Lê Văn Th5 là ai thì bà S không rõ thông tin. Vào năm 2002, ông Th5 đã bỏ đi khỏi địa phương cho đến nay. Bà S không biết lý do gì ông Th5 bỏ đi, cũng như không biết nơi ông Th5 chuyển đến. Gia đình đã nhiều lần tìm kiếm và thông báo trên các thông tin đại chúng nhưng vẫn không có kết quả. Gia đình đã làm thủ tục đăng báo, tìm kiếm ông Lê Văn Th5 khắp nơi nhưng đến nay gia đình vẫn không nhận được tin tức gì.
Vào năm 2020, bà Hà Thị S đã có đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện
Phú Giáo, tỉnh Bình Dương tuyên bố ông Lê Văn Th5 mất tích. Vào ngày 31/3/2021, Tòa án nhân dân huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương ban hành Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự v/v yêu cầu tuyên bố một người mất tích số 03/2021/QĐST-VDS đã tuyên bố ông Lê Văn Th5, sinh năm 1951, địa chỉ cư trú trước khi biệt tích: Tổ 3, ấp Đồng Tâm, xã Tam Lập, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương mất tích từ ngày 01/01/2003.
Từ đó đến nay, gia đình bà S vẫn không nhận được bất kỳ thông tin nào
của ông Lê Văn Th5. Do đó, nay bà Hà Thị S yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố ông Lê Văn Th5, sinh năm 1951; địa chỉ cư trú trước khi biệt tích: Tổ 3, ấp Đồng Tâm, xã Tam Lập, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương (nay là xã Phú Giáo, Thành phố Hồ Chí Minh) đã chết.
Tại phiên họp, người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu là ông
Nguyễn Văn Vũ giữ nguyên yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với ông Lê Văn Th5 và không yêu cầu gì thêm.
Theo văn bản trình bày ý kiến ngày 13 tháng 01 năm 2026 và đơn đề nghị
giải quyết vắng mặt ngày 13 tháng 01 năm 2026 của các ông bà Lê Thị Th, Lê Văn Th2, Lê Văn Th3, Lê Văn Th4 và Lê Thị Th1, các ông bà thống nhất trình bày như sau:
Về nhân thân và sự việc: Ông Lê Văn Th5, sinh năm 1951 là cha ruột của
các ông bà. Ông Th5 đã rời khỏi địa phương và mất liên lạc với gia đình từ rất lâu.
Về quá trình tìm kiếm: Kể từ khi ông Th5 biệt tích, gia đình các ông bà đã
thực hiện nhiều biện pháp tìm kiếm. Tòa án cũng đã thực hiện thủ tục thông báo tìm kiếm trên phương tiện thông tin đại chúng theo quy định nhưng đến nay đã hết thời hạn mà vẫn không có tin tức gì.
Về căn cứ yêu cầu: Căn cứ Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số
03/2021/QĐST-VDS ngày 31/3/2021 của Tòa án nhân dân huyện Phú Giáo nội dung tuyên bố ông Lê Văn Th5 đã mất tích. Tính đến nay, ông Lê Văn Th5 đã mất tích liên tục 05 năm. Căn cứ theo quy định tại Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015, các ông bà nhận thấy đã đủ điều kiện để tuyên bố một người là đã chết.
Các ông bà đề nghị Hội đồng xét đơn chấp nhận yêu cầu của bà Hà Thị S,
sinh năm 1957 về việc tuyên bố ông Lê Văn Th5 là đã chết.
Ý kiến phát biểu của Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 19 –
Thành phố Hồ Chí Minh tại phiên họp:
Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, đơn yêu cầu của bà Hà Thị S, bản
tự khai và biên bản làm việc tại Tòa án nhân dân Khu vực 19 - Thành phố Hồ Chí Minh thì bà Hà Thị S có chồng là ông Lê Văn Th5. Trong quá trình giải quyết vụ việc, bà S đã thực hiện việc tìm kiếm, thông báo tìm kiếm ông Th5 thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, tuy nhiên đến nay vẫn không có tin tức xác thực về việc ông Th5 còn sống hay đã chết. Vào ngày 31/3/2021, Tòa án nhân dân huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương (nay là Tòa án nhân dân khu vực 19 - Thành phố Hồ Chí Minh) ban hành Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự v/v yêu cầu tuyên bố một người mất tích số 03/2021/QĐST-VDS đã quyết định tuyên bố ông Lê Văn Th5, sinh năm 1951, địa chỉ cư trú trước khi biệt tích: Tổ 3, ấp Đồng Tâm, xã Tam Lập, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương mất tích từ ngày 01/01/2003. Nay bà Hà Thị S yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố ông Lê Văn Th5 đã chết là có cơ sở chấp nhận.
Do đó, đề nghị Tòa án nhân dân Khu vực 19, Thành phố Hồ Chí Minh áp
dụng Điều 71 của Bộ luật Dân sự chấp nhận toàn bộ yêu cầu của đương sự
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được
thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
Về tố tụng:
Về thẩm quyền: Bà Hà Thị S yêu cầu tuyên bố một người là đã chết
đối với ông Lê Văn Th5 có nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích tại tổ 3, ấp Đồng Tâm, xã Tam Lập, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương (nay là xã Phú Giáo, Thành phố Hồ Chí Minh). Căn cứ quy định tại khoản 4 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27 tháng 6 năm 2025 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực thì thẩm quyền giải quyết việc dân sự nêu trên thuộc TAND khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là các ông bà Lê Thị Th, Lê
Văn Th2, Lê Văn Th3, Lê Văn Th4 và Lê Thị Th1 có đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự vắng mặt. Do đó, căn cứ khoản 2 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự để giải quyết việc dân sự vắng mặt các ông bà có tên trên.
Về yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với ông Lê Văn Th5:
Ông Lê Văn Th5 và bà Hà Thị S chung sống với nhau từ năm 1981
đến năm 2000, có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Hòa, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương vào ngày 22 tháng 11 năm 2000. Trong quá trình chung sống, bà S và ông Th5 có 05 con chung là bà Lê Thị Th, sinh năm 1985; ông Lê Văn Th2, sinh năm 1989; bà Lê Thị Th1, sinh năm 1992; bà Lê Văn Th3, sinh năm 1995 và ông Lê Văn Th4, sinh năm 1998. Cha, mẹ của ông Lê Văn Th5 là ai thì bà S không rõ thông tin. Vào năm 2002, ông Th5 đã bỏ đi khỏi địa phương cho đến nay.
Tại Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự về việc yêu cầu tuyên
bố một người mất tích số 03/2021/QĐST-VDS ngày 31/3/2021 của TAND huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương đã tuyên bố ông Lê Văn Th5, sinh năm 1951, địa chỉ cư trú trước khi biệt tích: Tổ 3, ấp Đồng Tâm, xã Tam Lập, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương mất tích từ ngày 01/01/2003. Tại Đơn yêu cầu tuyên bố v/v tuyên bố mất tích ngày 12/02/2020 của bà Hà Thị S thì Ủy ban nhân dân xã Tam Lập, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương đã xác nhận ông Lê Văn Th5 từ năm 2004 đến nay không còn sinh sống tại địa phương.
Ngày 20/10/2025, Tòa án nhân dân khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí
Minh đã ban hành Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố đã chết số 13/2025/QĐ-TA đối với ông Lê Văn Th5. Nội dung quyết định thông báo tìm kiếm ông Th5 đã được: Đăng trên Báo Thanh niên trong 03 số liên tiếp gồm số 296 (10879) ngày 23/10/2025, số 297 (10880) ngày 24/10/2025 và số 298 (10881) ngày 25/10/2025; phát trên sóng phát thanh của Đài Tiếng nói Việt Nam trong 03 ngày liên tiếp là 27, 28 và 29/10/2025. Đến nay, đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên nhưng việc tìm kiếm ông Lê Văn Th5 vẫn không có kết quả, không có tin tức xác thực ông Lê Văn Th5 là còn sống. Vì vậy, đã có đủ cơ sở để chấp nhận yêu cầu của bà Hà Thị S, cần tuyên bố ông Lê Văn Th5 là đã chết theo quy định tại Điều 71 của Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025.
Về xác định thời điểm chết:
Căn cứ điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 71 của Bộ luật Dân sự thì ngày
chết của ông Lê Văn Th5 xác định là “Sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống”. Xét Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự về việc yêu cầu tuyên bố một người mất tích số 03/2021/QĐST-VDS ngày 31/3/2021 của TAND huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương có hiệu lực pháp luật ngày 07/5/2021, do đó ngày chết của ông Lê Văn Th5 là ngày 08/5/2024.
Khi quyết định giải quyết việc dân sự yêu cầu tuyên bố một người đã
chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của ông Th5 được giải quyết như đối với người đã chết; quan hệ tài sản của ông Th5 được giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của ông Th5 được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế tại Điều 72 Bộ luật Dân sự năm 2015. Đồng thời, khi ông Th5 trở về hoặc có tin tức xác thực ông Th5 còn sống thì ông Th5 hoặc người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố ông Th5 là đã chết theo quy định tại Điều 73 Bộ luật Dân sự năm 2015, Khoản 4 Điều 27, Điều 394 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025.
Xét đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 19 – Thành
phố Hồ Chí Minh là phù hợp và có căn cứ.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Người yêu cầu bà Hà Thị S
là người cao tuổi, thuộc trường hợp được miễn lệ phí Tòa án theo quy định tại khoản 2 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào:
Điều 71, 72 của Bộ luật Dân sự năm 2015;
Khoản 4 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39; Điều
149; Điều 361; Điều 367; Điều 370; Điều 372; Điều 391, Điều 392, Điều 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025;
Khoản 2 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày
30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của bà Hà Thị S về việc yêu cầu tuyên bố một
người là đã chết.
2. Tuyên bố ông Lê Văn Th5, sinh năm 1951, nơi cư trú trước khi biệt tích
tổ 3, ấp Đồng Tâm, xã Tam Lập, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương (nay là xã Phú Giáo, Thành phố Hồ Chí Minh) là đã chết kể từ ngày 08 tháng 4 năm 2024.
- Quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của ông
Lê Văn Th5 được giải quyết như đối với người đã chết khi quyết định này có hiệu lực pháp luật.
- Quan hệ tài sản của ông Lê Văn Th5 được giải quyết như đối với người
đã chết; tài sản của ông Lê Văn Th5 được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
3. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Người yêu cầu bà Hà Thị S được miễn
nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.
4. Về quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày
Tòa án ra quyết định. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định kể từ ngày nhận được quyết định hoặc được niêm yết công khai.
Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10
ngày, Viện Kiểm sát nhân dân cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra Quyết định./.
| Nơi nhận: - TAND Thành phố Hồ Chí Minh; - VKSND Thành phố Hồ Chí Minh; - Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh; - VKSND khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh; - UBND xã Phú Giáo, Thành phố Hồ Chí Minh - Đương sự; - Lưu: HSVA, VT. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Phạm Thị Cảnh |