- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Mai Xuân Đ"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Đinh Thị H.
- Căn cứ chính? Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 7 - GIA LAI TỈNH GIA LAI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 01/2026/QĐST-DS | Gia Lai, ngày 08 tháng 01 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 7 - GIA LAI
Với thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Đoàn Thị Thanh Hà.
Thư ký phiên họp: Ông Thủy Sơn Phương - Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân khu vực 7 - Gia Lai.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai tham gia phiên họp: Bà Trần Thị Thắng Trinh - Kiểm sát viên.
Ngày 08 tháng 01 năm 2026 tại Tòa án nhân dân khu vực 7 - Gia Lai mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 199/2025/TLST - DS ngày 07 tháng 10 năm 2025 về yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự số 05/2025/QĐST-DS ngày 24 tháng 12 năm 2025 gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Đinh Thị H, sinh năm 1981; địa chỉ: Tổ dân phố 8 Đ, phường P, tỉnh Gia Lai. Có mặt.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Ông Mai Văn Đ, sinh ngày 11/7/1979; Số căn cước công dân: xxxxxxxxxxxx, do Cục cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội cấp ngày 14/8/2022; địa chỉ: Tổ dân phố 8 Đ, phường P, tỉnh Gia Lai.
- Mai Quốc Anh, sinh ngày: 10/7/2008; Mai Quốc An, sinh ngày: 12/01/2010 và Mai Hoàng Anh, sinh ngày 18/4/2020. Vắng mặt.
+ Đại diện theo pháp luật: Bà Đinh Thị H, sinh năm 1981; địa chỉ: Tổ dân phố 8 Đ, phường P, tỉnh Gia Lai. Có mặt.
Nội dung yêu cầu: Bà Đinh Thị H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Mai Văn Đ mất năng lực hành vi dân sự.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 03 tháng 10 năm 2025, bản tự khai ngày 14 tháng 10 năm 2025, các tài liệu chứng cứ khác có tại hồ sơ và tại phiên họp, bà Đinh Thị H trình bày:
Tôi kết hôn với ông Mai Văn Đ vào tháng 7/2007. Trong quá trình chung sống chồng tôi sức khoẻ tốt, không có bệnh lý gì. Vào khoảng năm 2014 đến 2020, chồng tôi thường bị sốt cao liên tục, đi khám thì không phát hiện ra bệnh gì. Cho nên chỉ uống hạ sốt và nghỉ ngơi tại nhà. Công việc của chồng tôi là chuyên gia pháp chế tại Công ty cổ phần điện Gia Lai thuộc tập đoàn TTC, hàng năm theo tiêu chuẩn chồng tôi được khám tổng quát định kỳ 02 lần/ năm, nhưng tất cả kết quả khám đều thể hiện sức khoẻ tốt. Chồng tôi có cuộc sống lành mạnh, không sử dụng ma tuý, không hút thuốc, không ăn nhậu bê tha, chú tâm vào công việc, yêu thương chăm sóc vợ con, thỉnh thoảng trong công việc chồng tôi có uống bia. Vào khoảng năm 2022, chồng tôi có những biểu hiện lạ: thường xuyên đi lạc không nhớ đường về nhà; cởi truồng đi lông nhông trong nhà, khuôn mặt đôi khi đờ đẫn vô hồn; trong công việc tại Công ty thường xuyên bị sai sót (theo lời kể của đồng nghiệp chồng tôi). Tôi đã đưa chồng tôi đến khám tại khoa nội thần kinh - Bệnh viện Đại học y dược thành phố Hồ Chí Minh, tại đây, bác sĩ đánh giá chồng tôi bị bệnh “Sa sút trí tuệ thuận chiều”. Từ tháng 7/2023 chồng tôi hoàn toàn ở nhà, không lao động nữa. Chồng tôi điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Chờ Rẫy và được chuẩn đoán: bệnh Alzheimer. Theo giấy chứng nhận số 356/GCN-BVCR của Bệnh viện Chợ Rẫy ngày 09/10/2023. Đến ngày 17/11/2023, thì điều trị nội trú tại khoa Nội thần kinh tại Bệnh viện Chợ Rẫy, được chuẩn đoán: G93-8 - Các bệnh xác định khác của não (Tổn thương thể chai theo dõi bệnh Marchiafava-Bignami); G01-9 - Sa sút trí tuệ, không biệt định. Theo giấy ra viện ngày 22/11/2023 của Khoa nội thần kinh - Bệnh viện Chợ Rẫy, số lưu trữ: 2230113533. Đơn thuốc điều trị sau khi xuất viện là: Aricept Evess 10mg - 10mg (09/2025-2XA28P) - là thuốc điều trị bệnh Alzheimer và Davinfort ống 800mg/10ml- (06/2026-180623). Sau khi xuất viện về nhà, tôi đã cho chồng tôi uống thuốc theo đơn. Tuy nhiên, cho đến nay tình trạng bệnh của chồng tôi ngày càng trầm trọng. Khoảng từ tháng 01/2025 đến nay chồng tôi không thể tự chủ về vệ sinh tắm giặt, phải mặc tã giấy 24h/24h, không thể vận động như đi lại hoặc tự ăn uống, không thể giao tiếp. Tôi phải hỗ trợ và chăm sóc chồng tôi hoàn toàn từ việc đút chồng tôi ăn, tắm rửa vệ sinh cho chồng tôi.
Do vậy, tôi yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 7 - Gia Lai tuyên bố chồng tôi là ông Mai Văn Đ (sinh ngày 11/7/1979; Số căn cước công dân: xxxxxxxxxxxx, do Cục cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội cấp ngày 14/8/2022; địa chỉ: Tổ dân phố 8 Đ, phường P, tỉnh Gia Lai) mất năng lực hành vi dân sự.
Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 - Gia Lai có ý kiến như sau: Tòa án đã tuân thủ các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về nội dung và hình thức đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự theo Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự; Tòa án thụ lý đúng thẩm quyền về loại việc và cấp giải quyết cũng như thủ tục cấp tống đạt văn bản tố tụng theo quy định tại các Điều 27, 35, 39, 170, 177 và Điều 366 Bộ luật Tố tụng dân sự. Theo đơn yêu cầu của bà Đinh Thị H, Tòa án nhân dân khu vực 7 - Gia Lai đã tiến hành trưng cầu giám định về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của ông Mai Văn Đ. Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa kết luận: Ông Mai Văn Đ mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Tòa án căn cứ vào các Điều 27, 149, 361, 362, 366, 369, 370, 377 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; áp dụng Điều 22 Bộ luật Dân sự chấp nhận yêu cầu của bà Đinh Thị H, tuyên bố ông Mai Văn Đ mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 7 - Gia Lai nhận định:
Bà Đinh Thị H là vợ hợp pháp của ông Mai Văn Đ yêu cầu tuyên bố ông Mai Văn Đ mất năng lực hành vi dân sự. Yêu cầu của bà Hàn thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, ông Mai Văn Đ cư trú trên địa bàn phường P, tỉnh Gia Lai nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Gia Lai.
Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa chuẩn đoán ông Mai Văn Đ bị bệnh: mất trí trong bệnh Alzheimer khởi phát sớm. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F00.0. Mất trí độ nặng. Hiện nay, đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Chính quyền địa phương nơi ông Định cư trú là Ủy ban nhân dân phường P cùng các hàng xóm không có quan hệ thân thích với ông Định là bà Nguyễn Thị Minh Giang và bà Nguyễn Thị Thành Tuệ đều xác nhận ông Mai Văn Đ có biểu hiện của bệnh mất trí, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Bên cạnh đó, Tòa án đã tiến hành trưng cầu giám định pháp y tâm thần với ông Mai Văn Đ tại Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa với hình thức giám định tại phòng khám. Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần số 487/KL - VPYTW ngày 22 tháng 12 năm 2025, trình trạng bệnh lý cũng như năng lực hành vi dân sự của ông Mai Văn Đ như sau: Tại thời điểm giám định đối tượng Mai Văn Đ bị bệnh: mất trí trong bệnh Alzheimer khởi phát sớm. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F00.0. Mất trí độ nặng. Hiện nay, đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Như vậy trên cơ sở kết luận pháp y tâm thần, Tòa án nhân dân khu vực 7 - Gia Lai có căn cứ nhận định ông Mai Văn Đ bị bệnh mất trí trong bệnh Alzheimer khởi phát sớm, không thể nhận thức, làm chủ được hành vi. Vì vậy cần chấp nhận yêu cầu của bà Đinh Thị H về việc yêu cầu tuyên bố ông Mai Văn Đ mất năng lực hành vi dân sự.
Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Đinh Thị H phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 362, Điều 363, Điều 365, Điều 366, Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 377 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
Áp dụng khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015;
Căn cứ Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Đinh Thị H.
- Tuyên bố ông Mai Văn Đ mất năng lực hành vi dân sự.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: 300.000 (ba trăm nghìn) đồng bà Đinh Thị H phải nộp toàn bộ nhưng được khấu trừ vào số tiền 300.000 (ba trăm nghìn) đồng tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai số 0002742 ngày 07 tháng 10 năm 2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai. Bà Đinh Thị H đã nộp đủ tiền lệ phí giải quyết việc dân sự.
Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định, người yêu cầu, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai giải quyết lại theo thủ tục phúc thẩm.
| Nơi nhận: - VKSND khu vực 7 - Gia Lai; - Phòng THADS khu vực 7 - GL; - Các đương sự; - Ủy ban nhân dân phường P; - Lưu hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký) Đoàn Thị Thanh Hà |