Quyết định 01/2026/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định t…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Hồng Hữu T đối với bà Nguyễn Hồng Nhứt T1.
Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 10 – TÂY NINH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 01/2026/QĐST-DS

Tây Ninh, ngày 05 tháng 02 năm 2026

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 10 - TÂY NINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Kim Ngân.

Thư ký phiên họp: Bà Hoàng Thị Hoài Thanh – Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Cẩm Linh - Kiểm sát viên.

Ngày 05 tháng 02 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 19/2025/TLST-VDS ngày 05 tháng 12 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 70/2026/QĐST-DS ngày 28 tháng 01 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu: bà Nguyễn Hồng Hữu T, sinh năm 1983; nơi cư trú: khu phố L, phường L, tỉnh Tây Ninh (có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt).

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Nguyễn Hồng Nhứt T1, sinh năm 1981, nơi cư trú: khu phố L, phường L, tỉnh Tây Ninh (vắng mặt).

2. Bà Nguyễn Hồng Phúc T2, sinh năm 1978, nơi cư trú: khu phố L, phường L, tỉnh Tây Ninh (có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu đề ngày 28-11-2025, người yêu cầu bà Nguyễn Hồng Hữu T trình bày: Bà và bà Nguyễn Hồng N T là chị em gái ruột. Cha mẹ của bà là ông Nguyễn Ngọc P, sinh năm 1942, mất năm 2023 và bà Bùi Thị Ú, sinh năm 1944, mất năm 2013 (có giấy chứng tử) có 03 người con gồm: bà Nguyễn Hồng Phúc T2, sinh năm 1978 và bà Nguyễn Hồng Hữu T, sinh năm 1983, bà Nguyễn Hồng Nhứt T1, sinh năm 1981, cùng cư trú tại: khu phố L, phường L, tỉnh Tây Ninh. Bà Nguyễn Hồng Nhứt T1 không có chồng con. Khi còn nhỏ và lớn lên thì bà Nhứt T1 phát triển bình thường. Khi đang học lớp 8, thì bà Nhứt T1 phát bệnh, tự cười, tự nói chuyện một mình, đi lang thang ngoài mưa nắng, không lao động, làm việc được, bệnh ngày càng nặng. Gia đình đã đưa bà Nhứt T1 đi trị bệnh ở nhiều nơi nhưng bệnh không thuyên giảm. Bà Nhứt T1 được điều trị tại Trạm y tế xã L (hiện nay là Trạm y tế phường L, tỉnh Tây Ninh) từ năm 2013 cho đến nay. Ngày 18/11/2025, gia đình có đưa bà N T1 đi khám tại Trung tâm Pháp Y tâm thần khu vực Thành phố H, chẩn đoán bà Nhứt T1 bị bệnh tâm thần phân liệt, thể di chứng (F20.5-ICD10).

Nay bà yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Hồng Nhứt T1, sinh năm 1981; số căn cước công dân: xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: khu phố L, phường L, tỉnh Tây Ninh là người bị mất năng lực hành vi dân sự.

Bà yêu cầu Toà án cử bà là Nguyễn Hồng Hữu T, sinh năm 1983, cư trú tại khu phố L, phường L, tỉnh Tây Ninh làm người giám hộ cho bà Nhứt T1.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 -Tây Ninh tham gia phiên họp:

- Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký phiên họp và của những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng theo các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về nội dung: căn cứ Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, đề nghị Toà án:

+ Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Hồng Hữu T, tuyên bố bà Nguyễn Hồng N T là người mất năng lực hành vi dân sự.

+ Về lệ phí sơ thẩm: Bà Nguyễn Hồng Hữu T phải chịu lệ phí sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát nhân dân tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh nhận định:

Về tố tụng:

Căn cứ đơn yêu cầu của bà Nguyễn Hồng Hữu T, cùng các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ có cơ sở xác định quan hệ pháp luật trong việc dân sự là “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Bà Nguyễn Hồng Nhứt T1 có nơi cư trú tại khu phố L, phường L, tỉnh Tây Ninh nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung: Xét yêu cầu của bà Nguyễn Hồng Hữu T về việc yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Hồng N T là người mất năng lực hành vi dân sự nhận thấy: từ khi sinh ra bà Nhứt T1 phát triển bình thường về thể chất và tinh thần. Khi đang học lớp 8, thì bà Nhứt T1 phát bệnh, tự cười, tự nói chuyện một mình, đi lang thang ngoài mưa nắng, không tự lao động, làm việc được, bệnh ngày càng nặng. Gia đình đã đưa bà Nhứt T1 đi trị bệnh ở nhiều nơi nhưng bệnh không thuyên giảm. Bà Nhứt T1 được điều trị tại Trạm y tế xã L (hiện nay là Trạm y tế phường L, tỉnh Tây Ninh) từ năm 2013 cho đến nay. Ngày 18/11/2025, gia đình có đưa bà N T1 đi khám tại Trung tâm Pháp Y tâm thần khu vực Thành phố H, chẩn đoán bà Nhứt T1 bị bệnh tâm thần phân liệt, thể di chứng (F20.5-ICD10).

Tại Kết luận Giám định pháp y tâm thần số: 10260/KLGĐ ngày 30 tháng 12 năm 2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố H đã kết luận đối với bà Nguyễn Hồng Nhứt T1 như sau:

- Về y học: hiện nay đương sự bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng, giai đoạn thiếu sót tăng dần (F20.51 – ICD.10).

- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: hiện nay đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Từ các phân tích nêu trên, nhận thấy yêu cầu của bà Nguyễn Hồng Hữu T về việc yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Hồng N T là người mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở chấp nhận.

Đối với yêu cầu của bà Hữu T về việc yêu cầu Toà án cử bà là người giám hộ cho bà N T thấy rằng: Theo quy định tại Điều 53, 54 của Bộ luật Dân sự thì bà Nhứt T1 không có người giám hộ đương nhiên theo quy định tại Điều 53 của Bộ luật Dân sự thì Uỷ ban nhân dân cấp xã, phường nơi bà Nhứt T1 cư trú có trách nhiệm cử người giám hộ cho bà Nhứt T1. Trường hợp có tranh chấp về việc cử người giám hộ thì Toà án chỉ định người giám hộ. Trong vụ việc này chưa có tranh chấp về việc cử người giám hộ cho bà Nhứt T1 nên Toà án không cử người giám hộ.

Về lệ phí giải quyết việc dân sự: bà Nguyễn Hồng Hữu T phải chịu tiền lệ phí sơ thẩm giải quyết yêu cầu về dân sự theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các Điều 27, 35, 39, 149, 371, 372, 376, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 của Bộ luật Dân sự; khoản 1 Điều 37 Nghị Quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Hồng Hữu T đối với bà Nguyễn Hồng Nhứt T1.

Tuyên bố bà Nguyễn Hồng Nhứt T1 sinh năm 1981, số CCCD: xxxxxxxxxxxx do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 14/02/2022, nơi cư trú: khu phố L, phường L, tỉnh Tây Ninh là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Hồng Hữu T phải chịu tiền lệ phí sơ thẩm là 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng), được khấu trừ số tiền tạm ứng lệ phí bà Hữu T đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu số 0014402 ngày 05 tháng 12 năm 2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh. Ghi nhận bà Hữu T đã nộp đủ lệ phí sơ thẩm.

3. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định; Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.