- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Tuyên bố mất năng lực"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Nguyễn Doãn Tuyến.
- Căn cứ chính? Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 37 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 57 Bộ luật Dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN LỤC NAM TỈNH BẮC GIANG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 01/2025/QĐST-VDS | Lục Nam, ngày 09 tháng 4 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
“Về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN LỤC NAM, TỈNH BẮC GIANG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Lự.
Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Văn Huân.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tân Biên tham gia phiên họp: Ông Trần Quang Ninh - Kiểm sát viên.
Ngày 09 tháng 4 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang tiến hành mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự thụ lý số 11/2024/TLST-VDS ngày 17 tháng 12 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 02/2021/QĐST-VDS ngày 26 tháng 3 năm 2024 gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Doãn A, sinh năm 1973; Có đơn xin vắng mặt.
Đại chỉ: Phố Đồi Ngô, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Bà Nguyễn Thị B, sinh năm 1968; địa chỉ: Tổ dân phố Đồi Ngô, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang; Có đơn xin vắng mặt.
- Bà Nguyễn Thị C sinh năm 1972; Cư trú tại: Thôn Thanh Giã 2, xã Tam Dị, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang; Có đơn xin vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu ngày 13/12/2024 và các lời khai của ông Nguyễn Doãn Tuyến trình bày:
Ông Tuyến có mẹ đẻ là bà Nguyễn Thị Nghi, sinh năm 1947; địa chỉ: Phố Đồi Ngô, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang, khoảng 05 năm gần đây mẹ anh Tuyến có các biểu hiện hay quên, quên cả những sự việc vừa mới xảy ra, nhiều lúc quên cả tên con cái, quên tên mình, quên địa chỉ nhà ở đâu, gia đình đưa bà Nghi khám tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Giang được chẩn đoán teo não. Bà Nghi bệnh ngày nặng đi lại lộn xộn, chửi mắng người thân, đập phá đồ, cáu gắt vô cớ với gia đình. Tình trạng của bà Tuyến lúc vào viện tỉnh, tiếp xúc được, tập trung chú ý giảm, định hướng lực kém, cảm xúc khí sắc không ổn định, căng thẳng, cáu gắt, tư duy nhịp nhanh nói nhiều, nói linh tinh không liên quan, hoang tưởng, hành vi ít ngủ, đập phá, đi lại lang thang, trí nhớ trí tuệ kém, bà thường xuyên có các hành vi khác như: bốc phân ăn, bới rác … nên cần có người luôn bên cạnh để trông nom. Bố của anh Tuyến là Nguyễn Doãn Luyện (đã mất 2022). Bà Nghi có 03 người con là: chị Nguyễn Thị Khuyên, sinh năm 1968; địa chỉ: Phố Đồi Ngô, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang và chị Nguyễn Thị Khánh, sinh năm 1972; địa chỉ: Thôn Thanh Giã 2, xã Tam Dị, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Nay anh Tuyến làm đơn đề nghị Toà án giải quyết: Tuyên bố bà Nguyễn Thị Nghi, sinh ngày 01/01/1947 là người mất năng lực hành vi dân sự.
Lý do, mục đích yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề nêu trên: Để gia đình anh làm các thủ tục pháp lý về dân sự.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ bà Nguyễn Thị Khuyên (con ruột bà Nghi) trình bày:
Bà Khuyên đồng ý và thống nhất với mọi lời trình bày của anh Nguyễn Doãn Tuyến là đúng sự thật. Bà Khuyên có mẹ đẻ là bà Nguyễn Thị Nghi, sinh năm 1947; địa chỉ: Phố Đồi Ngô, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang, khoảng 05 năm gần đây mẹ chị có các biểu hiện hay quên, gia đình đã đưa mẹ chị là bà Nghi khám tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Giang và được chẩn đoán teo não. Bà Nghi mẹ đẻ của chị có các biểu hiện căng thẳng, cáu gắt, tư duy nhịp nhanh nói nhiều, nói linh tinh không liên quan, hoang tưởng, hành vi ít ngủ, đập phá, đi lại lang thang, trí nhớ trí tuệ kém, bà thường xuyên có các hành vi khác như: bốc phân ăn, bới rác … nên cần có người luôn bên cạnh để trông nom. Nay chị đã đi lấy chồng và sinh sống tại địa chỉ: Phố Đồi Ngô, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Nay anh Tuyến làm đơn đề nghị Toà án giải quyết: Tuyên bố bà Nguyễn Thị Nghi, sinh ngày 01/01/1947 là người mất năng lực hành vi dân sự. Quan điểm của bà hoàn toàn thống nhất đồng ý với yêu cầu của anh Tuyến và kính mong Toà án nhân dân huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang chấp nhận yêu cầu của anh Tuyến.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – bà Nguyễn Thị Khánh (con ruột của bà Nghi) trình bày:
Bà Khánh thống nhất như lời trình bày của ông Nguyễn Doãn Tuyến , đề nghị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với bà Nguyễn Thị Nghi là mẹ đẻ của bà Khánh.
Ngoài ra các đương sự có đơn đề nghị thống nhất cử người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Nghi là ông Nguyễn Doãn Tuyến.
Tại phiên họp:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự ông Nguyễn Doãn Tuyến, bà Nguyễn Thị Khánh và bà Nguyễn Thị Khuyên đề vắng mặt và có đơn xin giải quyết vắng mặt.
- Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến:
+ Về thủ tục thụ lý, quá trình giải quyết và trình tự tiến hành phiên họp Thẩm phán và Thư ký phiên họp đã thực hiện đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
+ Về việc giải quyết yêu cầu việc dân sự: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Doãn Tuyến tuyên bố bà Nguyễn Thị Nghi mất năng lực hành vi dân sự; về lệ phí ông Tuyến phải chịu lệ phí theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang nhận định:
Về tố tụng: Ông Nguyễn Doãn Tuyến, bà Nguyễn Thị Khuyên, bà Nguyễn Thị Khánh đều có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt nên căn cứ vào khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành họp việc dân sự vắng mặt ông Tuyến, bà Khánh, bà Khuyên.
Người yêu cầu là ông Nguyễn Doãn Tuyến và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Khánh và bà Nguyễn Thị Khuyên là con ruột có văn bản trình bày lời khai thống nhất với ý kiến của ông Tuyến xác nhận bà Nguyễn Thị Nghi bị bệnh tâm thần.
Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 12/KL-GĐ ngày 13/3/2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía bắc giám định tâm thần đối với bà Nguyễn Thị Nghi đã kết luận:
“1. Nguyễn Thị Nghi, sinh năm 1947, trú tại phố Đồi Ngô, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang bị các bệnh rối loạn tâm thần do tổn thương và rối loạn chức năng não và bệnh lý cơ thể, có mã F06 (Theo phân loại bệnh Quốc tế làn thứ 10 năm 1992 về rối loạn tâm thần và hành vi).
2. Hiện tại: Nguyễn Thị Nghi mất năng lực hành vi dân sự”
Do đó, yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Doãn Tuyến đối với bà Nguyễn Thị Nghi là có căn cứ, cần tuyên bố bà Nguyễn Thị Nghi là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về người giám hộ của bà Nguyễn Thị Nghi, xét thấy: Bà Nguyễn Thị Nghi là người đã thành niên, có chồng (đã mất) và 03 con nhưng bà Nghi mất năng lực hành vi dân sự nên cần phải có người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giám hộ, con ruột của bà Nguyễn Thị Nghi là các ông, bà: Nguyễn Doãn Tuyến, Nguyễn Thị Khuyên và Nguyễn Thị Khánh đã có văn bản thống nhất đề nghị cử ông Nguyễn Doãn Tuyến là người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Nghi. Hiện nay ông Tuyến là người trực tiếp chăm sóc cho bà Nghi, có đủ điều kiện cần thiết để thực hiện việc giám hộ nên cần giao cho ông Nguyễn Doãn Tuyến là người giám hộ cho bà Nghi là phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 53 Bộ luật Dân sự.
Ông Nguyễn Doãn Tuyến có các quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự.
Về lệ phí: Ông Nguyễn Doãn Tuyên phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ Điều 22, Điều 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
1. Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Nguyễn Doãn Tuyến.
Tuyên bố bà Nguyễn Thị Nghi, sinh năm 1947; cư trú tại: phố Đồi Ngô, thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang mất năng lực hành vi dân sự.
Công nhận ông Nguyễn Doãn Tuyến là người giám hộ cho bà Nguyễn Thị Nghi.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Doãn Tuyến phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) lệ phí dân sự sơ thẩm nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí dân sự sơ thẩm đã nộp 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0004494 ngày 17 tháng 12 năm 2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Ghi nhận ông Tuyến đã nộp xong lệ phí.
3. Người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Riêng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được thông báo, niêm yết.
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Bắc Giang; - VKSND tỉnh Bắc Giang; - VKSND huyện Lục Nam; - Chi cục THADS huyện Lục Nam; - Nhừng người tham gia tố tụng; - Lưu: HS, VP. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Thị Lự |