- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Bà Nguyễn Thị L yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Thế Y là đã chết"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết của bà Nguyễn Thị L.
- Căn cứ chính? Điều 71 Bộ luật Dân sự; Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 148 Bộ luật Dân sự
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 8 - BẮC NINH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 01/2025/QĐST - VDS QuyÕt ®Þnh | Bắc Ninh, ngày 22 tháng 10 năm 2025 |
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
Về việc “Tuyên bố một người đã chết”
TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 8 - BẮC NINH
Với thành phần giải quyết Việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Ông Đỗ Cường Dũng.
Thư ký ghi biên bản phiên họp: Ông Nguyễn Hoàng Hải.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Tuyết - Kiểm sát viên.
Ngày 22/10/2025, tại trụ sở Toà án nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 03/2025/TLST-VDS ngày 20/5/2025 về việc “Tuyên bố một người đã chết” theo Quyết định mở phiên họp số 01/2025/QĐST - VDS ngày 07/10/2025 giữa:
- Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1961 (Xin vắng mặt);
Trú tại: Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh).
- Người bị yêu cầu: Ông Nguyễn Thế Y, sinh năm 1928 (Vắng mặt);
Nơi cư trú cuối cùng: Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh).
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Chị Nguyễn Thị B, sinh năm 1971 (Xin vắng mặt).
Trú tại: Thôn ĐS, xã VĐ, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn ĐS, xã LB, tỉnh Bắc Ninh).
2. Chị Nguyễn Thị V, sinh năm 1974 (Xin vắng mặt).
Trú tại: Thôn D, xã LB, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn D, xã LB, tỉnh Bắc Ninh).
3. Chị Nguyễn Thị T, sinh năm 1976 (Xin vắng mặt);
Trú tại: Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ
Tại đơn yêu cầu xét việc tuyên bố một người đã chết; biên bản lấy lời khai, người yêu cầu bà Nguyễn Thị L trình bày: Bà là con gái lớn của ông Nguyễn Thế Y và bà Nguyễn Thị T. Bố mẹ bà sinh được 04 người con là Nguyễn Thị L, sinh năm 1961, Nguyễn Thị B, sinh năm 1971; Nguyễn Thị V, sinh năm 1974 và Nguyễn Thị T1, sinh năm 1976. Bố mẹ bà chung sống với nhau tại Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh), đến năm 1994 thì bố bà Nguyễn Thế Y bỏ nhà đi đâu gia đình không ai biết, không có tin tức gì từ đó cho đến nay. Gia đình đã trình báo Công an, đi tìm khắp nơi, nhiều năm, đăng cả báo đài từ những năm trước nhưng đến nay không có tin tức gì. Ngày 17/8/2021, Toà án nhân dân huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (nay là Toà án nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh) đã ra quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự về việc tuyên bố một người mất tích số 03/2021/QĐST - VDS ngày 17/8/2021 đối với bố bà Nguyễn Thế Y. Từ đó đến nay gia đình tiếp tục tìm kiếm nhưng vẫn không có tin tức gì của bố bà. Do mẹ bà là bà Nguyễn Thị T đã mất vào tháng 10/2024 nên bà đã nộp đơn yêu cầu đề nghị Tòa án nhân dân huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (nay là Toà án nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh) tuyên bố ông Nguyễn Thế Y là đã chết vì đã trên 03 năm kể từ thời điểm Toà án tuyên bố ông Y mất tích sau đó được Toà án thụ lý và thông báo trên các phương tiện truyền thông đại chúng, tuy nhiên cho đến nay bà và gia đình vẫn không nhận được bất kỳ thông tin xác thực nào của ông Nguyễn Thế Y là còn sống. Vì vậy, bà yêu cẩu Toà án giải quyết: Tuyên bố ông Nguyễn Thế Y, sinh năm 1928. Nơi cư trú cuối cùng: Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh) là đã chết. Bà xin tự nguyện chịu toàn bộ chi phí đăng báo, đài thông báo tìm kiếm bố bà Nguyễn Thế Y. Do bà bận rất nhiều công việc nên đề nghị Toà án cho bà được vắng mặt tại các buổi làm việc và các phiên họp do Toà án tổ chức. Ngoài ra bà không có ý kiến hay yêu cầu gì khác.
* Theo biên bản lấy lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị B, bà Nguyễn Thị V và bà Nguyễn Thị T1 trình bày: Bố mẹ các bà là ông Nguyễn Thế Y và bà Nguyễn Thị T, kết hôn năm 1960. Năm 1994, ông Y bỏ đi đâu gia đình không biết và không có tin tức gì từ đó cho đến nay. Gia đình đã trình báo Công an, đi tìm khắp nơi, nhiều năm, đăng cả báo đài từ những năm trước nhưng đến nay không có tin tức gì. Nay bà Nguyễn Thị L làm đơn yêu cầu về việc tuyên bố ông Nguyễn Thế Y là đã chết, các bà nhất trí và xin vắng mặt tại các buổi làm việc và các phiên họp do Toà án tổ chức. Ngoài ra các bà không có ý kiến hay yêu cầu gì khác.
Qua xác nhận của Uỷ ban nhân dân và xác minh của Công an xã ND, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã TD, tỉnh Bắc Ninh) cung cấp: Qua rà soát và kiểm tra phần mềm dữ liệu quốc gia về dân cư, sổ đăng ký thường trú xã Nội Duệ từ năm 2008 cho đến nay thì không có thông tin của công dân ông Nguyễn Thế Y, sinh năm 1928; Nơi cư trú cuối cùng: Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh). Từ năm 2021 cho đến nay ông Nguyễn Thế Y không có mặt tại địa phương, không biết đi đâu làm gì và không có tin tức gì về về việc ông Y trở về địa phương sinh sống.
Tòa án đã tiến hành nhắn tìm ông Y trên Đài tiếng nói Việt Nam (VOV); Báo Công lý và Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh, của UBND tỉnh Bắc Ninh và niêm yết công khai các văn bản tố tụng theo quy định tại địa phương nhưng đến nay vẫn không có tin tức gì về ông Y. Nay đã hết thời hạn luật định Toà án tiến hành mở phiên họp.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự đã đánh giá việc tuân theo pháp luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ việc của Thẩm phán, Thư ký phiên họp và việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng là đúng pháp luật. Về ý kiến về việc giải quyết việc dân sự: Căn cứ khoản 4 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39; Điều 149, 391, 392; 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 1 Điều 68; điểm a khoản 1 Điều 71, Điều 72; Điều 148 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị L về việc yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Thế Y, sinh năm 1928; Nơi cư trú cuối cùng: Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh) là đã chết. Xác định ngày chết của ông Nguyễn Thế Y là ngày 08/9/2024 (ngày đầu tiên kế tiếp ngày kết thúc thời hạn 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật).
Kể từ ngày quyết định của Toà án tuyên bố ông Y là đã chết có hiệu lực pháp luật thì các quan hệ về hôn nhân và gia đình, quan hệ về nhân thân khác được giải quyết như đối với người đã chết. Quan hệ tài sản của ông Y được giải quyết như đối với người đã chết, tài sản của ông Y được giải quyết theo quy định của pháp luật về Thừa kế.
Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị L được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự. Về chi phí đăng báo, đài: Bà Nguyễn Thị L tự nguyện chịu toàn bộ nên không đề cập xem xét.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Sau khi nghiên cứu các tài liêu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh tại phiên họp. Tòa án nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh nhận định:
Về thẩm quyền và thủ tục tố tụng: Bà Nguyễn Thị L là con gái của ông Nguyễn Thế Y; ông Y có nơi cư trú cuối cùng là Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh). Vợ của ông Y là bà Nguyễn Thị T đã mất từ tháng 10 năm 2024, ông Y đã bỏ đi khỏi địa phương từ năm 1994 cho đến nay, và đã quá 03 năm kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Toà án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống nên bà L có quyền yêu cầu giải quyết việc dân sự, đề nghị tuyên bố ông Nguyễn Thế Y là đã chết, Toà án nhân dân huyện Tiên Du (nay là Toà án nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh) thụ lý giải quyết việc dân sự là đúng thẩm quyền.
Về nội dung vụ việc: Ông Nguyễn Thế Y và bà Nguyễn Thị T kết hôn với nhau và sinh được 04 người con là Nguyễn Thị L, sinh năm 1961, Nguyễn Thị B, sinh năm 1971; Nguyễn Thị V, sinh năm 1974 và Nguyễn Thị T, sinh năm 1976. Đến năm 1994 thì ông Y bỏ nhà đi đâu gia đình không ai biết, không có tin tức gì từ đó cho đến nay. Gia đình đã trình báo Công an, đi tìm khắp nơi, nhiều năm, đăng cả báo đài từ những năm trước nhưng đến nay không có tin tức gì. Ngày 17/8/2021, Toà án nhân dân huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (nay là Toà án nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh) đã ra quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự về việc tuyên bố một người mất tích số 03/2021/QĐST - VDS ngày 17/8/2021 đối với ông Nguyễn Thế Y. Từ đó đến nay gia đình tiếp tục tìm kiếm nhưng vẫn không có tin tức gì của ông Y. Toà án đã tiến hành xác minh và làm việc với Công an xã ND (nay là xã TD), được biết ông Y bỏ đi khỏi địa phương từ năm 1994 cho đến nay, không có thông tin xác thực nào là còn sống, khi đi ông Y cũng không khai báo gì với chính quyền địa phương. Bà L yêu cầu Tòa án thông báo tìm kiếm ông Y trên phương tiện thông tin đại chúng, Toà án đã tiến hành đăng báo đài cụ thể: Ngày 30 tháng 5 năm 2025, Tòa án nhân dân huyện Tiên Du đã ra Quyết định Thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với ông Nguyễn Thế Y. Thông báo đã được phát sóng trên Đài tiếng nói Việt Nam trong ba buổi liên tiếp phát vào hồi 19h25 ngày 05/6/2025 và 15h00 - 16h00 ngày 06,07/6/2025; đăng trên Báo Công lý trong ba số liên tiếp 45,46 và 47 ra các ngày 4/6, 6/6 và ngày 11/6/2025; đăng trên Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh; đăng trên Cổng thông tin điện tử Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh.
Quá trình giải quyết vụ việc, Tòa án đã tiến hành làm việc, niêm yết tại Toà án, gia đình, tại UBND xã ND (nay là xã TD, tỉnh Bắc Ninh) nơi ông Y cư trú cuối cùng, xác định ông Y không có mặt tại địa phương và không có bất cứ tin tức xác thực nào là còn sống.
Đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày thông báo nhắn tin tìm kiếm ông Y, Tòa án cũng không nhận được thông tin gì về ông Y. Như vậy, đủ cơ sở khẳng định ông Y đã bỏ đi khỏi địa phương từ năm 1994 cho đến nay và đã quá 03 năm kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Toà án có hiệu lực pháp luật mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự nhưng vẫn không có tin tức xác thực về việc ông Y còn sống hay đã chết là phù hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự và Điều 391 và 393 Bộ luật Tố tụng dân sự.
. Xác định ngày chết của ông Nguyễn Thế Y: Ông Nguyễn Thế Y bỏ đi khỏi địa phương tính từ năm 1994 nhưng không xác định được ngày, tháng cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 68, điểm a khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự thì thời điểm kết thúc thời hạn 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật là ngày 07/9/2024. Do đó, có căn cứ để chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị L về việc yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Thế Y, sinh năm 1928; Nơi cư trú cuối cùng: Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh) là đã chết, xác định ngày chết của ông Y là ngày đầu tiên kế tiếp ngày kết thúc thời hạn 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật ngày 08/09/2024.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Bắc Ninh phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự là phù hợp và có căn cứ nên cần được chấp nhận.
. Hậu quả pháp lý của việc tuyên bố ông Nguyễn Thế Y chết được xác định và thực hiện theo quy định tại Điều 72 Bộ luật Dân sự.
. Về Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:
- Về chi phí đăng báo, đài: Bà Nguyễn Thị L tự nguyện chịu nên không đặt ra xem xét.
- Về Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị L phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự nhưng xét thấy bà L, sinh năm 1961 là người cao tuổi nên được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án:
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 4, Điều 27; điểm a, khoản 2, Điều 35; điểm b, khoản 2, Điều 39; Điều 149, 371, 372; 391, 392; 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 68; Điều 71, Điều 72; Điều 148 Bộ luật dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án:
1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết của bà Nguyễn Thị L.
Tuyên bố: Ông Nguyễn Thế Y, sinh năm 1928; Nơi cư trú cuối cùng: Thôn LB, xã ND, huyện TD, tỉnh Bắc Ninh (nay là Thôn LB, xã TD, tỉnh Bắc Ninh) là đã chết. Ngày chết của ông Y là ngày 08/09/2024.
2. Kể từ ngày quyết định của Toà án tuyên bố ông Y là đã chết có hiệu lực pháp luật thì các quan hệ về hôn nhân và gia đình, quan hệ về nhân thân khác được giải quyết như đối với người đã chết. Quan hệ tài sản của ông Y được giải quyết như đối với người đã chết, tài sản của ông Y được giải quyết theo quy định của pháp luật về Thừa kế.
3. Về chi phí đăng báo, đài: Bà Nguyễn Thị L tự nguyện chịu toàn bộ chi phí.
4. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị L được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
5. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày Quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Toà án ra quyết định.
| Nơi nhận: - TAND/VKSND tỉnh Bắc Ninh; - VKSND/Phòng THADS khu vực 8 - Bắc Ninh; - UBND xã TD, tỉnh Bắc Ninh; - Các đương sự; - Lưu hồ sơ, VP. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (đã ký) Đỗ Cường Dũng |