- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Bà Nguyễn Thị Th yêu cầu tuyên bố ông Dương Văn Ch là đã chết"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị Th
- Căn cứ chính? Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 2 - THÁI NGUYÊN | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 01/2025/QĐDS – VDS | Thái Nguyên, ngày 22 tháng 10 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết
TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 2 - THÁI NGUYÊN
Thành phần giải quyết việc dân sự sơ thẩm gồm có:
- Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Bà Hà Thị Bích Ngọc
- Thư ký phiên họp: Bà Đào Hồng Thanh – Thư ký Toà án nhân dân khu vực 2 – Thái Nguyên.
- Đại diện VKSND Khu vực 2 - Thái Nguyên tham gia phiên họp: Ông Hoàng Đức Dũng - Kiểm sát viên.
Ngày 22 tháng 10 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 2- Thái Nguyên mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 01/2025/TLST- VDS ngày 05 tháng 05 năm 2025 về việc yêu cầu “Tuyên bố một người là đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 01/2025/QĐST – VDS ngày 06 tháng 10 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Th, sinh năm 1977 (vắng mặt – có đơn xin vắng mặt)
HKTT: TDP Cống Thượng, phường Hồng Tiến, TP Phổ Yên (nay là phường Phổ Yên), tỉnh Thái Nguyên.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh Dương Văn Th, sinh năm 1994(vắng mặt – có đơn xin vắng mặt)
HKTT: TDP Cống Thượng, phường Hồng Tiến, TP Phổ Yên (nay là phường Phổ Yên), tỉnh Thái Nguyên.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, đơn sửa đổi bổ sung và các lời khai tiếp theo tại Toà án, người yêu cầu bà Nguyễn Thị Th trình bày: bà và ông Dương Văn Tr kết hôn vào tháng 11 năm 1993, có đăng ký kết hôn tại UBND xã Hồng Tiến, Phổ Yên, Thái Nguyên (nay là phường Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên). Sau khi kết hôn, vợ chồng sinh sống tại xóm Cống Thượng, Phổ Yên, Thái Nguyên và đã có 01 người con chung tên Dương Văn Th, sinh ngày 17/8/1994. Do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, ông Tr thường xuyên đi làm ăn xa nhà, nay đây mai đó không có chỗ làm cố định. Đến thời điểm khoảng tháng 4 năm 2004, ông Tr nói với gia đình đi làm công Tr xây dựng tại Phủ Lỗ, Sóc Sơn, Hà Nội rồi mất liên lạc với gia đình từ đó cho đến nay. Năm 2014, bà đã làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Tr mất tích. Tại quyết định giải quyết việc Dân sự số 01/2015/QĐVDS - ST ngày 25/4/2015 của Tòa án nhân dân huyện Phổ Yên đã tuyên bố ông Tr mất tích.
Về tài sản: Tạm giao cho bà Th quản lý khối tài sản chung của vợ chồng gồm: đất thổ cư, đất trồng cây lâu năm, đất canh tác được cấp giấy chứng nhận QSD đất tên Dương Văn Tr và Nguyễn Thị Th tại xóm Cống Thượng, Hồng Tiến, Phổ Yên, Thái Nguyên. Gồm: 2030 m2 đất, trong đó: Đất ở 300m2, đất trồng cây lâu năm 1730m2 tại thửa đất số 682, tờ bản đồ 68, giấy chứng nhận QSD đất BM 172818; đất canh tác 3800m2 tại giấy chứng nhận QSD đất số BM 172817 đều cấp đổi ngày 03/7/2013.
Từ khi có Quyết định tuyên bố ông Trmất tích cho đến nay, gia đình bà vẫn không ngừng đi tìm hiểu thông tin về ông Trnhưng cũng không có ai liên lạc với gia đình bà để cung cấp thông tin của ông Tr. Cho đến nay, gia đình vẫn không có thông tin gì của ông Tr, không rõ ông Tr còn sống hay đã chết. Nay con trai bà là anhTh đã xây dựng gia đình riêng, cần tách đất cho con ở riêng nhưng do ông Trmất tích nên không làm được thủ tục. Do vậy bà đã làm đề nghị Toà án tuyên bố ông Dương Văn Tr đã chết theo quy định pháp luật.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Dương Văn Th trình bày: anh là con chung của ông Dương Văn Trvà bà Nguyễn Thị Th. Khoảng năm 2004, khi anh được 10 tuổi thì bố anh có nói đi làm ăn xa và từ đó cho đến nay mất liên lạc, không có tin tức gì. Năm 2014, mẹ anh đã làm thủ tục yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Dương Văn Trmất tích. Tại Quyết định giải quyết việc Dân sự số 01/2015/QĐVDS - ST ngày 25/4/2015 của Tòa án nhân dân huyện Phổ Yên đã tuyên bố ông Trlà bố anh mất tích và đã tạm giao tài sản cho mẹ anh quản lý. Từ khi có Quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án cho đến nay cũng không có thông tin gì của bố anh, không biết bố anh còn sống hay đã chết. Hiện nay do anh đã xây dựng gia đình, cần tách đất cho anh ra ở riêng nhưng không thực hiện được. Đến nay mẹ anh có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Dương Văn Tr(bố anh) đã chết, anh đồng ý, không có ý kiến gì. Đề nghị Toà án giải quyết xem xét cho nguyện vọng của gia đình để gia đình thuận lợi trong việc giải quyết những công việc về sau.
Sau khi thụ lý, Toà án đã tiến hành xác minh với ông Dương Văn S – Tổ trưởng TDP Cống Thượng đồng thời cũng là anh trai của ông Dương Văn Tr, được cung cấp thông tin: Ông làm công tác trưởng xóm (tổ trưởng TDP) từ năm 2017 cho đến nay. Về mặt gia đình ông là anh trai của ông Dương Văn Tr. Ông Trbà Th kết hôn với nhau năm 1993, có đăng ký kết hôn tại UBND xã Hồng Tiến, có được tổ chức cưới hỏi theo phong tục, tập quán địa phương. Ông Tr, bà Th có 01 con chung Dương Văn Th, sinh năm 1994. Gia đình ông Trsinh sống và làm ăn ở xóm Cống Thượng (nay là TDP Cống Thượng). Đến năm 2004, ông Trcó nói với gia đình là đi làm ăn ở Phủ Lỗ, Sóc Sơn, Hà Nội tuy nhiên từ đó cho đến nay không có thông tin gì cho anh em, gia đình, vợ con. Gia đình cũng đã đi tìm hiểu thông tin nhưng không ai biết ông Trở đâu, làm gì, còn sống hay đã chết. Năm 2014, bà Th đã làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trmất tích và đã được Tòa án chấp nhận, Quyết định ông Trmất tích tại Quyết định số 01/2015/QĐVDS- ST ngày 25/4/2015. Từ khi có Quyết định mất tích, gia đình, địa phương cũng không nhận được tin tức gì của ông Tr, không rõ ông Trcòn sống hay đã chết.
Đối với phần đất hiện nay đang do bà Th quản lý đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất mang tên ông Tr, bà Th. Tòa án đã tạm giao cho bà Th tại Quyết định trên, ông xác định là tài sản chung của ông Tr, bà Th trong thời kỳ hôn nhân. Tuy nhiên hiện nay ông Trmất tích, con cái cũng đã trưởngTh, xây dựng gia đình cần ra ở riêng nhưng không làm thủ tục chia tách cho con được. Do vậy đối với yêu cầu của bà Th về việc tuyên bố ông Trđã chết, ông là đại diện chính quyền địa phương, là anh trai của ông Trình, ông không có ý kiến gì. Đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.
Tai biên bản xác minh ngày 13/5/2025 với Công an phường Hồng Tiến thể hiênh: ông Dương Văn Trình, sinh năm 1971 là công dân của TDP Cống Thượng, Hồng Tiến, Phổ Yên, Thái Nguyên. Qua tra cứu trên hệ thống dữ liệu dân cư Quốc gia hiện đang quản lý trên địa bàn phường Hồng Tiến không có thông tin cư trú của ông Trình. Qua xác minh đối với cán bộ địa bàn TDP Cống Thượng được cung cấp thông tin Ông Tr trước có sinh sống là làm việc cùng với gia đình tại xóm Cống Thượng (TDP Cống Thượng). Ông Tr đã biệt tích khỏi địa phương từ năm 2004 và đã có Quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án năm 2015. Hiện nay ông Trvẫn biệt tích, không quay trở về địa phương, do đó tại thời điểm thu thập dữ liệu dân cư Quốc Gia năm 2018, ông Trkhông có mặt tại địa phương nên không có thu thập thông tin dữ liệu đối với trường hợp này.
Trên cơ sở xác minh, ngày 20/5/2025, Toà án nhân dânTh phố Phổ Yên đã ra thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với ông Dương Văn Tr, sinh năm 1971. Nơi cư trú cuối cùng: xóm Cống Thượng, xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên (nay là TDP Cống Thượng, phường Phổ Yên), tỉnh Thái Nguyên. Thông báo tìm kiếm đã được đăng tin tại báo Công lý số 43,44,45 ra ngày 28/5, 30/5 và 04/6/2025, phát trên VOV2, 15-16h các ngày 03, 04, 05/6/2025, đăng tin tìm kiếm tại Trung tâm thông tin tỉnh Thái Nguyên, trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án tối cao.
Kết quả xác minh của Toà án với chính quyền địa phương, gia đình bà Th cho thấy từ khi Toà án tiến hành thủ tục đăng tin tìm kiếm ông Dương Văn Trtheo quy định pháp luật, từ đó đến nay, vẫn không có tin tức gì của Trình, chính quyền địa phương, gia đình cũng không thấy ai liên lạc để cung cấp thông tin của ông Tr.
Tại phiên họp đại diện VKS phát biểu ý kiến:
* Về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán: Thẩm phán được phân công thụ lý giải quyết việc dân sự đã thực hiện quy định tại Điều 48 BLTTDS về thụ lý vụ án, triệu tập đương sự, tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ. Xác định đúng quan hệ pháp luật, thẩm quyền thụ lý, theo quy định tại Điều 27, 35 BLTTDS; Điều 68 về xác định tư cách tham gia tố tụng; Điều 363 BLTTDS về thủ tục nhận, xử lý đơn yêu cầu; Điều 96, 97 về việc xác minh, thu thập chứng cứ; Điều 365 BLTTDS về việc thụ lý, giao nhận thông báo thụ lý việc dân sự cho đương sự và Viện kiểm sát; Điều 366, 388 về các thủ tục chuẩn bị xét đơn yêu cầu. Về thời hạn chuyển giao hồ sơ và gửi Quyết định mở phiên họp cho VKS cùng cấp nghiên cứu đã thực hiện đúng theo quy định tại khoản 3 Điều 366 BLTTDS.
* Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, thư ký tại phiên họp.
Hội đồng giải quyết việc Dân sự, Thư ký phiên họp đã tuân theo đúng các quy định của BLTTDS và Thông tư số 01/2016 về việc xét sơ thẩm việc Dân sự
* Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: Người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 70,73 BLTTDS.
2. Về nội dung: Căn cứ Điều 27,35,39, 391,393 BLTTDS; điểm a khoản 1 Điều 71 BLDS đề nghị Hội đồng giải quyết việc Dân sự chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị Th về việc “Tuyên bố ông Dương Văn Trđã chết”.
Lệ phí: Bà Th phải chịu lệ phí giải quyết việc Dân sự theo quy định pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đại diện VKS tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 2 – Thái Nguyên nhận định:
. Quyền yêu cầu: Bà Nguyễn Thị Th và ông Dương Văn Trkết hôn năm 1993, có đăng ký kết hôn tại UBND xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (nay là UBND phường Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên). Căn cứ khoản 1 Điều 391 Bộ luật tố tụng dân sự, Bà Th có quyền yêu cầu tuyên bố ông Dương Văn Trlà đã chết.
Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Đây là việc dân sự về yêu cầu tuyên bố một người là đã chết của bà Nguyễn Thị Th đối với ông Dương Văn Tr. Tại Quyết định giải quyết việc Dân sự số 01/2015 ngày 25/4/2015 thể hiện địa chỉ nơi cư trú cuối cùng của ông Trtại xóm Cống Thượng, xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (nay là TDP Cống Thượng, phường Phổ Yên), tỉnh Thái Nguyên. Căn cứ khoản 4 Điều 27, Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng Dân sự xác định thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dânTh phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (nay là TAND khu vực 2 – Thái Nguyên).
Về sự vắng mặt của đương sự: Tại phiên họp vắng mặt người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - đã có đơn xin được vắng mặt tại phiên họp. Xét thấy rằng, những người này đã có đầy đủ lời khai thể hiện trong hồ sơ, việc vắng mặt những người này không làm ảnh hưởng đến việc giải quyết việc dân sự; Tòa án nhân dân khu vực 2 – Thái Nguyên căn cứ các khoản 2, 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 vẫn tiến hành phiên họp theo thủ tục chung.
. Về yêu cầu của đương sự:
Bà Nguyễn Thị Th có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người là đã chết đối với ông Dương Văn Tr(là chồng bà Th), cư trú cuối cùng trước khi biệt tích xóm Cống Thượng, xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên (nay là TDP Cống Thượng, phường Phổ Yên) tỉnh Thái Nguyên. Xét yêu cầu của bà Th thấy rằng:
Ông Dương Văn Trvà bà Nguyễn Thị Th kết hôn năm 1993. Sau khi kết hôn, vợ chồng sinh sống tại xóm Cống Thượng, xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (nay là TDP Cống Thượng, phường Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên). Đến khoảng tháng 4 năm 2004, ông Trcó nói với gia đình là đi làm công Trtại Phủ Lỗ, Sóc Sơn, Hà Nội rồi mất liên lạc với gia đình. Năm 2014, bà Th đã làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trmất tích. Tại Quyết định số 01/2015/QĐVDS - ST ngày 25/4/2015 của TAND thị xã Phổ Yên đã tuyên bố ông Trmất tích. Từ ngày Quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực cho đến nay vẫn không có tin tức xác thực ông Trcòn sống. Sau khi thụ lý đơn yêu cầu của bà Th, Tòa án đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm ông Trtrên các phương tiện thông tin đại chúng như Báo Công Lý, Đài VOV,Trung tâm thông tin tỉnh Thái Nguyên, trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án tối cao theo quy định pháp luật. Đến nay đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo đầu tiên nhưng vẫn không có tin tức gì của ông Trxác thực là còn sống. Để đảm bảo quyền lợi cho bà Th và người liên quan anhTh, cần chấp nhận yêu cầu của bà Th về việc tuyên bố ông Dương Văn Tr(là chồng của bà Th) là đã chết là phù hợp với quy định tại điểm a khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự.
Về việc xác định ngày chết của ông Dương Văn Trình:
Quyết định sơ thẩm giải quyết việc Dân sự số 01/2015/QĐVDS - ST ngày 25/4/2015 đã được niêm yết cho ông Dương Văn Trvào ngày 08/5/2015. Quyết định trên không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm. Vì vậy Quyết định trên có hiệu lực pháp luật sau 07 ngày kể từ ngày niêm yết, cụ thể có hiệu lực pháp luật kể từ ngày 15/5/2015. Căn cứ Điểm a khoản 1 Điều 71 Bộ luật tố tụng Dân sự, xác định ngày chết của ông Dương Văn Trlà ngày 15/5/2018.
Về quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản của ông Dương Văn Tr. Căn cứ Điều 72 Bộ luật Dân sự, kể từ khi quyết định của Tòa án tuyên bố ông Trlà đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của ông Trđược giải quyết như đối với người đã chết; quan hệ tài sản của ông Trđược giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của ông Trđược giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
. Về Lệ phí: Bà Nguyễn Thị Th phải chịu lệ phí theo quy định pháp luật.
. Quyền kháng cáo và kháng nghị: Các đương sự có quyền kháng cáo quyết định theo quy định của phát luật tố tụng dân sự; VKS nhân dân cùng cấp và cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị Quyết định theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 – Thái Nguyên tại phiên họp sơ thẩm là có căn cứ, nên được chấp nhận.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 4 Điều 27, Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 150, Điều 361, Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 391, Điều 392, Điều 393 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 71, Điều 72, Điều 148 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị Th
Tuyên bố ông Dương Văn Tr, sinh năm 1971, Nơi cư trú cuối cùng xóm Cống Thượng, xã Hồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (nay là TDP Cống Thượng, phường Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên) là đã chết. Thời điểm chết của ông Dương Văn Trđược xác định là ngày 15/5/2018.
2. Về quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản của ông Dương Văn Tr: Kể từ khi quyết định của Tòa án tuyên bố ông Trlà đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của ông Trđược giải quyết như đối với người đã chết; quan hệ tài sản của ông Trđược giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của ông Trđược giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế
3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Th phải chịu 300.000đ lệ phí giải quyết việc Dân sự, được trừ vào 300.000đ tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai thu số 0001597 ngày 05/5/2025 của Chi cục Thi hành án Dân sựTh phố Phổ Yên (nay là phòng thi hành án Dân sự khu vực 2 – Thái Nguyên).
4. Quyền kháng cáo, kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự: Các đương sự có quyền kháng cáo quyết định trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết; Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 – Thái Nguyên có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định; Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP
| Nơi nhận : - Các đương sự; - VKSND khu vực 2 – Thái Nguyên; - TAND tỉnh Thái Nguyên; - Cổng thông tin điện tử Tòa án; - Lưu hồ sơ. | Hà Thị Bích Ngọc |