Quyết định 01/2024/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

(V/v Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức

và làm chủ hành vi)

_________________________

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Với thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trần Việt Hùng

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Linh Chi

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Hoàn Kiếm tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Huyền Trang - Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 01 năm 2024 tại Trụ sở Toà án nhân dân quận Hoàn Kiếm mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 123/2023/TLST-DS ngày 07/11/2023, về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi” - theo Quyết định mở phiên họp số 123/2023/QĐST-DS ngày 08/01/2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Chị Hồ Thanh V., sinh năm 1993; HKTT: Số 28 Phố H., phường Tr., quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

- Người bị yêu cầu tuyên bố có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi: Anh Hồ Anh D., sinh năm 2002; HKTT: Số 28 Phố H., phường Tr., quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Bà Bùi Thị H., sinh năm 1971; HKTT: Số 28 Phố H., phường Tr., quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Theo lời khai của chị Hồ Thanh V. (người yêu cầu) trình bày tại bản tự khai nộp cho Toà án:

Mẹ chị là bà Bùi Thị H., sinh năm 1971 và ông Hồ Xuân C., sinh năm 1965 (đã chết). Bố mẹ chị sinh được 2 người con: chị Hồ Thanh V. và em trai - Hồ Anh D.. Từ lúc sinh ra, em trai Hồ Anh D. bị khuyết tật trí tuệ. Càng lớn em trai càng gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt, rối loạn ngôn ngữ, không thể làm chủ hành vi như một người bình thường. Gia đình đã nhiều lần đưa em trai đi thăm khám và chữa bệnh nhưng em trai gào thét không chịu đi bệnh viện. Khi phát bệnh, em trai thường bỏ nhà đi và không nhớ đường về khiến gia đình phải đi tìm kiếm. Về sức khỏe thể chất, em trai không thể tự kiểm soát sinh hoạt mà phụ thuộc vào sự chăm sóc của gia đình.

Hiện tại, em trai Hồ Anh D. đã 21 tuổi nhưng vẫn không thể tự kiểm soát sinh hoạt mà phụ thuộc vào sự chăm sóc của gia đình. Em trai chưa từng giám định hay điều trị về bệnh tâm thần, thần kinh hay bệnh liên quan tới sọ não ở bất kỳ bệnh viện nào. Tiền sử gia đình không ai bị bệnh tâm thần hay các bệnh liên quan tới thần kinh.

Nay chị làm đơn kính đề nghị Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội tuyên bố em trai - anh Hồ Anh D. có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi và xác định bà Bùi Thị H. (mẹ đẻ anh Hồ Anh D.) là người giám hộ đương nhiên theo pháp luật của anh D. để bà giải quyết các thủ tục hành chính, thực hiện các quan hệ dân sự theo quy định của pháp luật.

* Theo lời khai của bà Bùi Thị H. (người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan) trình bày tại bản tự khai nộp cho Toà án:

Quá trình mang thai anh Hồ Anh D. cùng với quá trình sinh con và lớn lên như sau: Bà Hợi mang thai anh D. đủ tháng đủ ngày theo dự sinh của bác sĩ, trong thời gian mang thai không có gì bất thường, bà Hợi chuyển dạ và sinh anh D. vào 12 giờ 30 phút trưa ngày 25/8/2002 tại bệnh viện phụ sản Trung Ương, khi sinh anh D. nặng 3,8 kg, sức khỏe bình thường. Ngay khi còn nhỏ, anh D. có dấu hiệu chậm nói so với các bạn cùng tuần tuổi. Khi bà Hợi kèm anh D. học và tập đọc, anh thường xuyên mất tập trung, hay làm việc khác, không nghe lời, khi không vừa ý anh D. gào thét và có nhiều hành động phản đối dữ dội như đánh, đấm, cào, giãy giụa. Khi lớn hơn và tới tuổi đi học, vì anh D. chậm phát triển và không chịu ngồi yên nên không thể tới trường. Anh D. thường xuyên bỏ nhà đi khiến gia đình và hàng xóm phải đi tìm. Anh D. thích chơi đùa và nói chuyện một mình, hay nhảy nhót và đập phá đồ đạc nếu có ai can thiệp và làm phiền anh D.. Hiện tại, anh Hồ Dũng đã 21 tuổi nhưng vẫn không thể tự kiểm soát sinh hoạt mà phụ thuộc vào sự chăm sóc của gia đình. Anh D. chưa từng giám định hay điều trị về bệnh tâm thần, thần kinh hay bệnh liên quan tới sọ não ở bất kỳ bệnh viện nào. Tiền sử gia đình không ai bị bệnh tâm thần hay các bệnh liên quan tới thần kinh.

Nay chị Vân làm đơn kính đề nghị Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội tuyên bố anh Hồ Anh D. có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi, bà Hợi đồng ý. Bà Bùi Thị H. và chị Hồ Thanh V. thống nhất thoả thuận, xác định bà Bùi Thị H. (mẹ đẻ anh Hồ Anh D.) là người giám hộ đương nhiên theo pháp luật của anh D. để bà giải quyết các thủ tục hành chính, thực hiện các quan hệ dân sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 28/12/2023 Viện Pháp y Tâm thần Trung ương có Kết luận giám định: …“Tại thời điểm giám định đối tượng Hồ Anh D. có bệnh Chậm phát triển tâm thần nhẹ có tật chứng về hành vi đắng kể đòi hỏi phải theo dõi hoặc điều trị. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.

Do tình trạng bệnh của anh D. và để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của anh D. theo quy định của pháp luật; chị Vân, bà Hợi đề nghị Tòa án tuyên anh Hồ Anh D. có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi. Bà Bùi Thị H. và chị Hồ Thanh V. thống nhất thoả thuận, xác định bà Bùi Thị H. (mẹ đẻ anh Hồ Anh D.) là người giám hộ đương nhiên theo pháp luật của anh D. để bà giải quyết các thủ tục hành chính, thực hiện các quan hệ dân sự theo quy định của pháp luật.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Hoàn Kiếm tham gia phiên họp có quan điểm:

Tòa án đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về thụ lý vụ án, tống đạt văn bản tố tụng cho đương sự, thu thập chứng cứ và ra quyết định mở phiên họp. Về nội dung vụ việc đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của người yêu cầu chị Hồ Thanh V. và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Bùi Thị H. tuyên bố anh Hồ Anh D. có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi và xác bà Bùi Thi Hợi - mẹ đẻ anh Hồ Anh D. là người giám hộ đương nhiên theo pháp luật của anh D..