Quyết định 01/2024/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

PHÚC THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Tấn Tặng.

Các Thẩm phán: Bà Kiều Kim Xuân

Ông Đinh Chí Tâm

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Bảo Quốc.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp tham gia phiên họp: Bà Trần Thị Điểu - Kiểm sát viên.

Trong các ngày 30/11/2023, ngày 08/12/2023 và ngày 27/02/2024, tại trụ sở Tòa án nhân nhân tỉnh Đồng Tháp mở phiên họp phúc thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 02/2023/TLPT-DS ngày 06 tháng 11 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự số 425/2023/QĐPT-DS ngày 17 tháng 11 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu: Chị Huỳnh Ngọc Huyền T, sinh năm 1974; Địa chỉ: Số A, đường Đ, Phường B, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người đại diện hợp pháp: Anh Nguyễn Đức H, sinh năm 1977. Là người đai diện theo ủy quyền, văn bản ủy quyền ngày 05/12/2023.

Địa chỉ: E, Quốc lộ A, phường H, thành phố T, thành phố Hồ Chí Minh.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Huỳnh Ngọc H1, sinh năm 1957; Địa chỉ: Số F, ấp A, xã T, huyện C, tỉnh Đồng Tháp; Chỗ ở hiện nay: Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần T - Số C, P, Phường T, thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh (gọi ông Hưng Thủ Đ).

2. Ông Huỳnh Ngọc H1, sinh năm 1957; Địa chỉ số F, ấp A, xã T, huyện C, tỉnh Đồng Tháp; Chỗ ở hiện nay: 43/3/9, Khóm B, Phường A, thành phố S, tỉnh Đồng Tháp (gọi ông Hưng Sa Đ1).

Người đại diện hợp pháp: Anh Huỳnh Ngọc L, sinh năm 1978. Là người đại diện theo ủy quyền văn bản ủy quyền ngày 08/12/2023.

Địa chỉ: Số D, Khóm B, Phường A, thành phố S, tỉnh Đồng Tháp

Người kháng cáo : Ông Huỳnh Ngọc H1 (ông Hưng Sa Đ1), là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.

Anh H, anh L có mặt tại phiên họp.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu và tại phiên họp người yêu cầu chị Huỳnh Ngọc Huyền T trình bày:

Ông Huỳnh Ngọc H1, sinh năm 1957, đăng ký hộ khẩu thường trú tại địa chỉ: Số F, ấp A, xã T, huyện C, tỉnh Đồng Tháp hiện đang được điều trị tại Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần T. Khi ông H1 khoảng 15, 16 tuổi thì mắc bệnh tâm thần, sống phụ thuộc vào gia đình, sống chung với ba, mẹ của chị là ông Huỳnh Ngọc B và bà Nguyễn Thị Ả. Năm 2004, chị T rước ông H1 lên T phố H chơi, sau đó ông H1 đi lạc và được Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Thành phố H đưa vào chăm sóc tại Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần Thủ Đức theo diện tâm thần lang thang không xác định được họ, tên. Sau đó ông H1 tỉnh lại nhớ được tên và địa chỉ nên Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần Thủ Đ mới liên hệ với gia đình đến nhận. Kể từ năm 2004 đến nay, ông H1 được điều trị tại Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần T và chị T là người tới lui thăm nôm ông H1. Cha ông H1 là cụ Huỳnh Ngọc T1, mẹ là cụ Dư Thị N, đều đã chết, ông H1 không có vợ con, ông H1 có 3 anh chị em ruột là: Ông Huỳnh Ngọc B, bà Huỳnh Thị S hiện đã chết và ông Huỳnh Ngọc T2, sinh năm 1960, hiện đang khởi kiện tranh chấp thừa kế với mẹ chị là bà Nguyễn Thị Ả với tên người khởi kiện là Huỳnh Ngọc H1 (ông Hưng Sa Đ1).

Do ông H1 (người hiện đang được điều trị tại trung tâm điều dững người bệnh tâm thần T) không thể tự tham gia vụ án, đồng thời theo kết luận giám định của Trung tâm pháp y tâm thần tại Thành phố H đã xác định ông Huỳnh Ngọc H1 là người mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Nay chị Huỳnh Ngọc Huyền T yêu cầu tuyên bố ông Huỳnh Ngọc H1 (người hiện đang được điều trị tại Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần T) mất năng lực hành vi dân sự. Đề nghị chỉ định chị T làm người giám hộ cho ông H1.

Người đại diện hợp pháp của ông Huỳnh Ngọc H1 (ông Hưng Sa Đ1) là anh Huỳnh Ngọc L trình bày:

Cụ Huỳnh Ngọc T1 và cụ Dư Thị N có 4 người con là: Huỳnh Ngọc B, sinh năm 1947; Huỳnh Thị S, sinh năm 1950; Huỳnh Ngọc H1, sinh năm 1957 và Huỳnh Ngọc T2, sinh năm 1960. Từ nhỏ các con đều sống chung với ông T1, bà N. Người có tên Huỳnh Ngọc H1, sinh năm 1957 trong hộ khẩu tại số F, ấp A, xã T, huyện C, tỉnh Đồng Tháp là cha của anh L, chỗ ở hiện nay: số 43/3/9, Khóm B, Phường A, thành phố S, tỉnh Đồng Tháp còn người đang được điều trị tại Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần T là em của ông H1 tên là Huỳnh Ngọc T2, sinh năm 1960.

Năm 1975, khi ông T1 kê khai nhân khẩu gia đình thì có đầy đủ 4 anh chị em của ông H1. Lớn lên thì ông H1 đi làm lái xe ở Sở Giao thông, ông B thì lấy vợ, cắt hộ khẩu về Ô, bà S cũng có chồng và cắt hộ khẩu ra ở riêng. Đến năm 1993, vợ chồng ông B dẫn các con về sống chung với hộ cụ T1. Năm 1994, cụ T1 chết, cụ N là chủ hộ, đến năm 2004 cụ N chết, ông B đứng ra kê khai làm sổ hộ khẩu mới và đứng tên chủ hộ thay cho cụ N, đồng thời khai trong sổ hộ khẩu là Huỳnh Ngọc H1 bị bệnh tâm thần. Trong khi em ông H1 là ông Huỳnh Ngọc T2, sau thời gian đi nghĩa vụ quân sự vài tháng thì bị bệnh tâm thần, lúc ở nhà, lúc đi lang thang. Năm 2004, thì chị T là con ông B và nhiều người khác dùng vũ lực bắt đưa ông T2 lên Thành phố Hồ Chí Minh và gửi vào trại tâm thần cho đến nay.

Năm 2017, ông H1 đề nghị sửa lại sổ hộ khẩu, đăng ký kê khai và được cấp chứng minh nhân dân tại địa chỉ thường trú tại số F, ấp A, xã T, huyện C, tỉnh Đồng Tháp, nghề nghiệp là làm thuê. Đến ngày 11/10/2022 được cấp căn cước công dân tại địa chỉ nêu trên. Do đó, xác định người có tên Huỳnh Ngọc H1, sinh năm 1957 trong sổ hộ khẩu tại địa chỉ trên là cha của anh L, còn người đang được điều trị tại Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần Thủ Đức tên là Huỳnh Ngọc T2, sinh năm 1960.

Anh L thống nhất là người đang được điều trị tại Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thầm T mất năng lực hành vi dân sự tên là Huỳnh Ngọc T2. Đồng thời không đồng ý chỉ định chị T là người giám hộ cho ông T2.

Đồng thời, chị T và ông L đều xác định là trước khi được đưa vào điều trị tại Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần T thì người bệnh tâm thần sống chung với gia đình tại ấp A, xã T, huyện C, tỉnh Đồng Tháp từ năm 1978 đến năm 2004. Tuy nhiên trong sổ hộ khẩu tại địa chỉ trên không có ai tên Huỳnh Ngọc T2 mà chỉ có người tên Huỳnh Ngọc H1 bị tâm thần.

Tại Quyết định việc dân sự sơ thẩm số 16/2023/QĐST-ST ngày 30/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Châu Thành quyết định:

1. Chấp nhận yêu cầu của chị Huỳnh Ngọc Huyền T. Tuyên bố ông Huỳnh Ngọc H1, sinh năm 1957. Địa chị: Số F, ấp A, xã T, huyện C, tỉnh Đồng Tháp; Chỗ ở hiện nay: Trung tâm điều dưỡng người bệnh tâm thần T - Số C, P, Phường T, thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự.

Chỉ định chị Huỳnh Ngọc Huyền T, sinh năm 1974; Địa chỉ: Số A, đường Đ, Phường B, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh (cháu ruột của ông H1) là người giám hộ cho ông Huỳnh Ngọc H1. Quyền và nghĩa vụ của chị T khi giám hộ cho ông H1 được thực hiện theo quy định tại Điều 57, Điều 58, Điều 59 Bộ luật dân sự.

Ngoài ra, quyết định việc dân sự sơ thẩm còn tuyên tiền lệ phí, quyền kháng cáo và thời hạn kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 09/10/2023, ông Huỳnh Ngọc H1 (ông Hưng Sa Đ1), kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm, Hủy Quyết định số 16/2023/QĐST-DS ngày 30/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Châu Thành.

Tại phiên họp phúc thẩm, ông Huỳnh Ngọc H1, (ông Hưng Sa Đ1) xác định kháng cáo là ông Hưng Sa Đ1 không có bị bệnh tâm thần và không thống nhất việc chỉ định chị Huỳnh Ngọc Huyền T là người giám hộ cho ông Huỳnh Ngọc H1 (ông Hưng Thủ Đ).

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân Tỉnh, phát biểu việc tuân thủ pháp luật của Thẩm phán và Hội đồng phúc thẩm đảm bảo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, các đương sự tham gia tố tụng chấp hành tốt quy định của pháp luật và đề xuất hướng giải quyết là không chấp nhận kháng cáo của ông Huỳnh Ngọc H1 (ông Hưng Sa Đ1), giữ nguyên quyết định sơ thẩm.