Quyết định 01/2023/QĐPT-HNGĐ — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

QUYẾT ĐỊNH

PHÚC THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ A

- Với Hội đồng phiên họp phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Phạm Văn Ph

Các Thẩm phán:

Bà Trần Thị Thúy Ng

Ông Nguyễn QuAg Tr

- Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Hoàng A - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ A.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ A tham gia phiên họp: Bà Trần Thị T - Kiểm sát viên.

Ngày 13 tháng 01 năm 2023, tại Trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ A mở phiên họp phúc thẩm công khai giải quyết việc Dân sự thụ lý số 30/2022/TLPT-HNGĐ ngày 18 tháng 11 năm 2022 về việc “Yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn”; do Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2022/QĐST-HNGĐ ngày 25 tháng 7 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ A bị kháng cáo; theo Quyết định mở phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự số 65/2022/QĐPT-DS ngày 06 tháng 12 năm 2022, đối với:

- Người yêu cầu: Ah Lê Công H, sinh năm 1991; địa chỉ: Thôn Th Tân, xã Hóa Quỳ, huyện Như Xuân, tỉnh Th Hóa. Có mặt;

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quA: Bà Nguyễn Thị V, sinh năm 1970; địa chỉ: Xóm 6, xã Diễn Trung, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ A. Có mặt;

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà V: Ông Lê Đình Q, luật sư Công ty luật TNHH Toàn Long – Đoàn luật sư thành phố Hà Nội. Vắng mặt;

- Người kháng cáo: Bà Nguyễn Thị V, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quA.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu, các lời khai và tại phiên họp sơ thẩm Ah Lê Công H trình bày:

Ah Lê Công H và chị Trần Thị Thtrước đây là vợ chồng đã ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số: 73/2018/QĐST-HNGĐ ngày 02/10/2018 của Tòa án nhân dân huyện Như Xuân, tỉnh Th Hóa. Tại quyết định trên, chị Trần Thị Thlà người trực tiếp nuôi con chung Lê Công Trường A, sinh ngày 16/9/2016, Ah H có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung mỗi tháng 1.500.000 đồng. Quyết định có hiệu lực pháp luật, Ah H thực hiện đầy đủ việc cấp dưỡng nuôi con cùng chị Th.

Ngày 06 tháng 02 năm 2022, chị Th bị tai nạn giao thông đã chết. Hiện cháu A đAg do bà Nguyễn Thị V là mẹ chị Th và là bà ngoại của cháu nuôi dưỡng, chăm sóc, quản lý. Ah H đã đến thăm gặp con và đề nghị bà V được đưa con (cháu A) về nuôi dưỡng nhưng bà V không đồng ý.

Nay Ah H yêu cầu Tòa án giải quyết: Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, theo đó Ah H là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Lê Công Trường A. Yêu cầu bà Nguyễn Thị V giao cháu Lê Công Trường A cho Ah H được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc.

Bà Nguyễn Thị V trình bày:

Bà V là mẹ của chị Trần Thị Th, chị Th và Ah H trước đây là vợ chồng. Tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đơng sự số: 73/2018/QĐST-HNGĐ ngày 02/10/2018 của Tòa án nhân dân huyện Như Xuân, tỉnh Th Hóa, giao cho chị Th là người được trực tiếp nuôi con chung Lê Công Trường A, sinh ngày 16/9/2016. Từ ngày Ah H và chị Th ly hôn chị Th và cháu A về sinh sống với gia đình bà V tại xóm 6, xã Diễn Trung, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ A, gia đình bà V hỗ trợ chị Th nuôi cháu A ăn học đầy đủ. Không may vào ngày 06/02/2022, chị Th bị tai nạn giao thông đã chết, gia đình rất đau buồn. Từ ngày chị Th và Ah H ly hôn cũng như khi chị Th mất bà V là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, đưa đón cháu A đi học, cháu A ăn học đảm bảo, ngoA ngoãn, phát triển lành mạnh. Do cháu A còn nhỏ, chị Th vừa mới mất, gia đình chưa ổn định về mặt tinh thần, bà V đề nghị Ah H để gia đình bà V được tiếp tục nuôi dưỡng, chăm sóc cháu A một thời giA nữa. Khi nào cuộc sống gia đình ổn định về mặt tinh thần, cháu A trưởng thành hơn bà V sẽ giao cháu A cho Ah H nuôi dưỡng theo nguyện vọng.

Tại Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 01/2022/QĐST-HNGĐ ngày 25/7/2022 của Tòa án nhân dân huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ A đã quyết định: Chấp nhận yều cầu giải quyết việc dân sự của Ah Lê Công H:

Giao cháu Lê Công Trường A, sinh ngày 16/9/2016 cho Ah Lê Công H được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục.

Ngày 05/8/2022, bà Nguyễn Thị V kháng cáo với nội dung; yêu cầu Tòa phúc thẩm hủy hoặc sửa Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2022/QĐST-HNGĐ ngày 25/7/2022 của Tòa án nhân dân huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ A theo hướng:

- Chấp nhận yêu cầu của Ah Lê Công H, giao cháu Lê Công Trường A cho Ah Lê Công H trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục cháu Lê Công Trường A kể từ ngày mẹ cháu mãn tAg tức là từ ngày 10/02/2025

- Buộc Ah H phải hoàn trả cho bà V số tiền 64.000.000 đồng tiền Ah H có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi cháu Trường A còn tH.

Phát biểu của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ A tại phiên họp: Trong quá quá trình giải quyết tại Tòa án cấp phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng phiên họp, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng quy định của pháp luật; Các bên đương sự, chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà V có đơn xin hoãn không có lý do.

Về nội dung: Đề nghị Hội đồng phiên họp không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị V; giữ nguyên Quyết định sơ thẩm, buộc bà V giao cháu Lê Công Trường A cho Ah Lê Công H nuôi dưỡng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về thủ tục tố tụng: Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Nguyễn Thị V có đơn đề nghị hoãn phiên họp. Căn cứ nội dung đơn xin hoãn và các tài liệu kèm theo phản ánh thì, ông Lê Đình Q đã biết phiên họp phúc thẩm được mở vào hồi 08 giờ ngày 13/01/2023 và việc xin hoãn phiên họp của ông Lê Đình Q cũng không có căn chứng minh. Do đó, Hội đồng phúc thẩm tiến hành phiên họp vắng mặt người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà V, theo quy định tại Điều 374 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

[2] Ah Lê Công H và chị Trần Thị Thtrước đây là vợ chồng có một con chung Lê Công Trường A sinh ngày 16/9/2016. Tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số: 73/2018/QĐST-HNGĐ ngày 02/10/2018 của Tòa án nhân dân huyện Như Xuân, tỉnh Th Hóa đã quyết định giao cho chị Th trực tiếp nuôi con chung cháu Lê Công Trường A sinh ngày 16/9/2016, Ah H có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung cho chị Th mỗi tháng 1.500.000 đồng. Theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình, việc nuôi dưỡng con chung chưa thành niên là quyền cũng là nghĩa vụ của vợ chồng sau khi ly hôn. Nay chị Trần Thị Thđã chết, Ah Lê Công H là bố của cháu Lê Công Trường A là người có quyền và nghĩa vụ phải nuôi dưỡng con chung chưa thành niên. Mặt khác, Ah Lê Công H có việc làm, thu nhập ổn định và có đủ điều kiện về mọi mặt để nuôi dưỡng con chung phát triển tốt. Bởi vậy, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của Ah Lê Công H, giao cháu Trường A cho Ah Lê Công H trực tiếp nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục là đúng quy định của pháp luật.

[3] Đối với nội dung bà Nguyễn Thị V yêu cầu Ah H hoàn trả 64.000.000 đồng tiền cấp dưỡng cho cháu Trường A còn tH cho bà V, thấy rằng: Mặc dù, sau khi chị Th chết (ngày 05/02/2022) bà Nguyễn Thị V là người trực tiếp quản lý, chăm sóc và nuôi dưỡng cháu A. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết yêu cầu của Ah Lê Công H tại Tòa án cấp sơ thẩm bà Nguyễn Thị V không có yêu cầu khoản cấp dưỡng cho cháu Trường A còn tH và cũng không yêu cầu Ah H phải Th toán tiền công chăm sóc, nuôi dưỡng cháu A từ thời giA chị Th mẹ cháu chết đến nay, Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét, nên Hội đồng phúc thẩm không có cơ sở để xem xét. Dành quyền khởi kiện cho bà Nguyễn Thị V và những người liên quA yêu cầu Ah H khoản cấp dưỡng, quản lý, chăm sóc con chung (cháu A) còn tH bằng một kiện dân sự khác.

[4] Từ các nội dung, đánh giá, phân tích nêu trên, không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị V, giữ nguyên Quyết định của cấp sơ thẩm. Tuy nhiên, cháu Lê Công Trường A hiện đAg do bà Nguyễn Thị V quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng, nhưng cấp sơ thẩm không buộc bà V phải có nghĩa vụ giao cháu cho Ah H nuôi dưỡng là tH sót, gây khó khăn cho công tác thi hành án, nên cần bổ sung cho phù hợp.

[5] Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị V không phải chịu lệ phí phúc thẩm.

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 375 Bộ luật Tố tụng dân sự, Điều 84 Luật hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy bA Thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Toà án. Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị V, giữ nguyên Quyết định giải quyết việc dân sự của Tòa cấp sơ thẩm:

Giao cháu Lê Công Trường A, sinh ngày 16/9/2016 cho Ah Lê Công H được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục.

(Bà Nguyễn Thị V là người đAg quản lý cháu A có nghĩa vụ giao cháu Lê Công Trường A cho Ah Lê Công H nuôi dưỡng)

2. Về lệ phí: Ah Lê Công H và bà Nguyễn Thị V không phải chịu lệ phí dân sự sơ thẩm và phúc thẩm.

3. Quyết định này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.

TM. HỘI ĐỒNG PHIÊN HỌP