Quyết định 01/2023/QĐPT-DS — Các yêu cầu dân sự trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng

QUYẾT ĐỊNH

PHÚC THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trần Văn Nhum

Các Thẩm phán:

Ông Bùi Văn Bình

Bà Đinh Thị Quý Chi

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Đăng Dung - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Nga - Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 9 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước mở phiên họp phúc thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 01/2023/TLPT-VDS ngày 07 tháng 8 năm 2023 về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”.

Do Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 08/2023/QĐST-DS ngày 21/7/2023 của Tòa án nhân dân thành phố Đ, tỉnh Bình Phước bị kháng cáo.

Theo Quyết định mở phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2023/QĐPT-VDS ngày 10 tháng 8 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu: Bà Huỳnh Thị V, sinh năm: 1963; Địa chỉ: 1185 P, khu phố P, phường T, thành phố Đ, Bình Phước (có đơn xin vắng mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Vũ Mạnh Th, sinh năm 1948; địa chỉ: 1185 P, khu phố P, phường T, thành phố Đ, Bình Phước (vắng mặt);

2. Ông Vũ Tuấn A, sinh năm 1974; địa chỉ: 989 P, tổ 2, khu phố T, phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước (có đơn xin vắng mặt);

3. Bà Vũ Thị Thanh T, sinh năm 1977; địa chỉ: Số nhà 09, thôn Đ 2, xã Đ, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng (có mặt);

4. Ông Vũ Thăng L, sinh năm 1979; địa chỉ: 1328 Quốc lộ 14, tổ 1, khu phố 3, phường Tiến Thành, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước (có đơn xin vắng mặt);

5. Bà Vũ Thị Anh Th1, sinh năm 1980; địa chỉ: 66/42 B, tổ 2, khu phố 2, phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (có đơn xin vắng mặt);

6. Ông Vũ Hoàng L1, sinh năm 1982; địa chỉ: 164 T, khu phố P, phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước (có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

*Tại đơn yêu cầu và văn bản trình bày ý kiến ngày 06/4/2023, người yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự bà Huỳnh Thị V trình bày:

Bà Huỳnh Thị V và ông Vũ Mạnh Th là vợ chồng; ông Vũ Tuấn A, bà Vũ Thị Thanh T, ông Vũ Thăng L là con ruột của ông Vũ Mạnh Th với người vợ trước đã ly hôn (bà Phạm Thị T). Bà Vũ Thị Anh Th1 và ông Vũ Hoàng L1 là con của bà V với ông Th.

Vào khoảng tháng 3, tháng 4 năm 2022, ông Vũ Mạnh Th mắc bệnh nặng được gia đình đưa đến các bệnh viện để cấp cứu và điều trị. Theo chuẩn đoán của Bệnh viện đa khoa tỉnh Bình Phước và Bệnh viện Chợ Rẫy thì ông Th có nhiều bệnh nặng trong đó bị nhồi máu não, không đặc hiệu (nhồi máu tiểu não cũ); ông Th bị liệt tay trái, chân trái không thể đi lại được; nói không rõ lời… Sau thời gian điều trị tại các bệnh viện, ông Th được gia đình đưa về nhà để chăm sóc và tự điều trị tại nhà. Cho đến nay, mặc dù đã được chăm sóc tận tình nhưng tình trạng bệnh của ông Th vẫn không tiến triển mà càng trở nên nặng hơn; không thể nghe, hiểu nội dung người khác nói và không thể nói được, khả năng điều khiển hành vi của bản thân không còn, mọi việc sinh hoạt đều phải do người thân trong gia đình chăm sóc.

Bà Huỳnh Thị V yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Vũ Mạnh Th là người mất năng lực hành vi dân sự; xác định người giám hộ đương nhiên của ông Th và cử người giám sát việc giám hộ theo quy định của pháp luật.

*Tại Văn bản tự nguyện xác định người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự và thỏa thuận cử người giám sát việc giám hộ ngày 06/4/2023 và văn bản trình bày ý kiến ngày 10/4/2023, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Vũ Tuấn A, Vũ Thăng L, Vũ Hoàng L1 và Vũ Thị Anh Th1 thống nhất trình bày:

Các ông, bà thống nhất với đơn yêu cầu của bà Huỳnh Thị V về việc yêu cầu Tòa án xem xét tuyên bố ông Vũ Mạnh Th mất năng lực hành vi dân sự; đồng thời các ông bà tự nguyện xác định người giám hộ đương nhiên và thỏa thuận cử người giám sát việc giám hộ như sau:

- Xác định bà Huỳnh Thị V, sinh năm 1963, địa chỉ 1185 Phú Riềng Đỏ, khu phố P, phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước, có quan hệ là vợ của ông Vũ Mạnh Th là người giám hộ đương nhiên của ông Vũ Mạnh Th. Bà Huỳnh Thị V có nghĩa vụ và quyền của người giám hộ theo quy định của pháp luật; thống nhất bà V quản lý tài sản của người được giám hộ, xác lập thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ; cam đoan không thắc mắc, khiếu nại hay cản trở việc bà V thực hiện nghĩa vụ và quyền này.

- Thỏa thuận cử ông Vũ Hoàng L1, sinh năm 1982, địa chỉ: 164 Trần Hưng Đạo, khu phố P, phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước có quan hệ là con ruột của bà Huỳnh Thị V và ông Vũ Mạnh Th là người giám sát việc giám hộ. Ông Vũ Hoàng L1 thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám sát việc giám hộ theo quy định của pháp luật.

Tại bản tự khai ngày 21/7/2023, ông Vũ Thăng L thống nhất với văn bản trình bày ý kiến ngày 06/4/2023 và cũng đồng ý đề nghị đưa thêm bà Vũ Thị Thanh T cùng làm người giám sát việc giám hộ. Lý do để đảm bảo khách quan cho các thành viên trong gia đình.

*Tại Văn bản trình bày ý kiến ngày 11/5/2023, đơn trình bày đề nghị ngày 21/7/2023 và tại phiên họp sơ thẩm, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Vũ Thị Thanh T trình bày:

Bà T là con ruột của ông Vũ Mạnh Th và bà Phạm Thị T. Ông Th lâm bệnh hơn một năm, hiện nay tình trạng sức khỏe không tự sinh hoạt được, còn chức năng hoạt động não bộ ý thức lúc nhớ lúc quên, lúc nhận định sự việc được, lúc không nhận định sự việc được. Với y học tiến bộ hiện nay hy vọng thời gian sau này ông hồi phục chức năng và khỏi bệnh, vì vậy ban đầu bà có ý kiến là tạm ngưng việc tuyên bố ông Vũ Mạnh Th mất năng lực hành vi dân sự, nhưng hiện tại bà T thống nhất yêu cầu tuyên bố ông Vũ Mạnh Th mất năng lực hành vi dân sự và bà Huỳnh Thị V là người giám hộ. Riêng đối với người giám sát việc giám hộ, bà T đề nghị bà được đồng thời cùng với ông Vũ Hoàng L1 là người giám sát việc giám hộ, nhằm minh bạch các vấn đề về tài sản chung của ông Th và vấn đề thừa kế của bà sau này.

Tại Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 08/2023/QĐST-DS ngày 21 tháng 7 năm 2023 của Tòa án nhân dân thành phồ Đ, tỉnh Bình Phước tuyên xử:

Chấp nhận toàn bộ đơn yêu cầu của bà Huỳnh Thị V.

1. Tuyên bố ông Vũ Mạnh Th, sinh năm 1948, địa chỉ: 1185 Phú Riềng Đỏ, khu phố P, phường T, thành phố Đ, Bình Phước là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Về người giám hộ: Bà Huỳnh Thị V, sinh năm 1963; địa chỉ: 1185 Phú Riềng Đỏ, khu phố P, phường T, thành phố Đ, Bình Phước là người giám hộ của ông Vũ Mạnh Th.

Bà Huỳnh Thị V thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của pháp luật.

3. Về giám sát việc giám hộ: Ông Vũ Hoàng L1, sinh năm 1982, địa chỉ: 164 Trần Hưng Đạo, khu phố P, phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước là người giám sát việc giám hộ của bà Huỳnh Thị V.

Ông Vũ Hoàng L1 thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám sát việc giám hộ theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Quyết định sơ thẩm còn quyết định về lệ phí giải quyết việc dân sự và quyền kháng cáo.

Ngày 26/7/2023, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Vũ Thị Thanh T có đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại vụ việc theo hướng chấp nhận bà T là người đồng giám sát việc giám hộ.

Tại phiên họp phúc thẩm:

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Vũ Thị Thanh T giữ nguyên kháng cáo yêu cầu cử bà cùng ông Vũ Hoàng L1 làm người giám sát việc giám hộ.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước:

- Về việc tuân thủ pháp luật tố tụng: Từ khi thụ lý đến khi xét xử phúc thẩm, Thẩm phán và Hội đồng phiên họp đã tuân thủ đúng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự; đương sự thực hiện quyền và nghĩa vụ đầy đủ, đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về nội dung: Do bà Vũ Thị Thanh T ở xa không có điều kiện thực hiện việc giám sát việc giám hộ, trong khi bà T vẫn có anh và em ruột đang ở tại Đ cùng với ông L1, bà V chăm sóc ông Th nên cũng có thể giám sát việc giám hộ của bà V. Do đó, căn cứ điểm a khoản 5 Điều 314 Bộ luật Tố tụng năm 2015, đề nghị Hội đồng phúc thẩm giải quyết việc dân sự không chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Vũ Thị Thanh T, giữ nguyên Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 08/2023/QĐST-DS ngày 21/7/2023 của TAND thành phố Đ, tỉnh Bình Phước.