Quyết định 01/2023/QĐDS-ST — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Bắc Tân Uyên nhận định:

- Bà Lê Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị Hồng G, sinh năm 1996; địa chỉ cư trú: Ấp B, xã B, huyện B, tỉnh Bình Dương mất năng lực hành vi dân sự.

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 17/10/2022, bà Lê Thị T trình bày như sau: Bà Trưng là mẹ của bà G. Từ lúc sinh ra, bà G đã chậm phát triển về tâm thần, vận động; không có khả năng tiếp thu kiến thức, không biết làm việc gì, khi ăn phải có người chuẩn bị sẵn, khi đi ra đường thì không biết đường về nhà. Mặc dù gia đình đã đưa bà G đi chữa bệnh ở nhiều nơi nhưng bệnh tình không giảm, đến nay bà G đã mất khả năng kiểm soát bản thân. Bà G hiện thuộc diện được hưởng trợ cấp người khuyết tật hàng tháng từ Nhà nước. Ba của G là ông Nguyễn Văn L, chết năm 2021. Do đó, bà T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà G mất năng lực hành vi dân sự.

Tại phiên họp: Bà G có mặt nhưng không thể trình bày các câu hỏi của Thẩm phán chủ tọa phiên họp.

Nhận thấy, bà T là mẹ ruột của bà G có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bà G mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi là đúng theo quy định tại Điều 376 Bộ luật tố tụng dân sự. Bà G hiện đang cư trú tại xã B, huyện B nên yêu cầu của bà T thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Bắc Tân Uyên theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

Kết luận Giám định pháp y tâm thần số 781/KL-VPYTW ngày 05/12/2022 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B kết luận: Về y học: Hiện nay, bà Nguyễn Thị Hồng G bị bệnh chậm phát triển tâm thần mức độ nặng (F72-ICD.10). Về năng lực nhận thức và điều khiển hành vi: Bà Nguyễn Thị Hồng G mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”.

Tại phiên họp, bà T giữ nguyên ý kiến đã trình bày tại đơn yêu cầu. Bà G không có chồng, không có con, cha cũng đã chết, hiện chỉ còn bà T là mẹ. Bà Trưng đề nghị Tòa án xác định bà là người giám hộ đương nhiên cho bà G trong các giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.

Khoản 3 Điều 53 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Trường hợp người thành niên mất năng lực hành vi dân sự chưa có vợ, chồng, con hoặc có mà vợ, chồng, con đều không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì cha, mẹ là người giám hộ”.

Tại phiên họp, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Bắc Tân Uyên phát biểu quan điểm cho rằng: Yêu cầu của bà Lê Thị T về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị Hồng G mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở nên đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà T, xác định bà T là người giám hộ đương nhiên của bà G.

Xét thấy, yêu cầu của bà Lê Thị T và đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Bắc Tân Uyên là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên Tòa án nhân dân huyện Bắc Tân Uyên chấp nhận.

Về lệ phí: Bà Lê Thị T là người yêu cầu phải nộp lệ phí theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 48, Điều 370, Điều 371, Điều 372 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ khoản 1 Điều 22, khoản 3 Điều 53, Điều 57, Điều 58 và Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Lê Thị T về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”.

Tuyên bố bà Nguyễn Thị Hồng G, sinh năm 1996; địa chỉ cư trú: Ấp B, xã B, huyện B, tỉnh Bình Dương mất năng lực hành vi dân sự. Bà Lê Thị T là người giám hộ đương nhiên của bà Nguyễn Thị Hồng G. Bà Lê Thị T có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đương nhiên theo quy định của pháp luật.

2. Lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị T phải nộp 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng đã nộp tại Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2021/0010120 ngày 01/11/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.

3. Đương sự có quyền kháng cáo, Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự./.