Quyết định 01/2022/QĐ-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

[1] Về thẩm quyền giải quyết: Anh Lê Văn N, địa chỉ số XX, ấp T, xã T, huyện TB, tỉnh ĐT nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về tố tụng và quan hệ pháp luật, căn cứ đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 20 tháng 01 năm 2022 của người yêu cầu bà Lê Thị Đ yêu cầu tuyên bố anh Lê Văn N mất năng lực hành vi dân sự và đơn thay đổi yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 18 tháng 02 năm 2022, yêu cầu tuyên bố anh N có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ yêu cầu giải quyết việc dân sự thể hiện quan hệ pháp luật giải quyết là “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung giải quyết việc dân sự:

[3.1] Bà Lê Thị Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Lê Văn N là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi với mục đích để bà Đ bổ sung hồ sơ chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Nhận thấy, anh Lê Văn N là con ruột của bà Lê Thị Đ, từ năm 2012 anh N có biểu hiện mắc bệnh tâm thần, đêm không ngủ, thường hay nói nhảm một mình, đập phá đồ đạc trong nhà. Gia đình có đưa anh N đi điều trị nhiều nơi, bệnh có thuyên giảm nhưng không khỏi hẳn. Hiện nay, anh N đang được hưởng trợ cấp hàng tháng tại địa phương.

[3.2] Xét thấy, tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi như sau: “Người thành niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của người này, người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.”

[3.3] Mặt khác, tại kết luận giám định pháp y tâm thần số 37/2022/KLGĐ ngày 18/02/2022 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây Nam Bộ đối với anh Lê Văn N kết luận như sau: Về y học: Hiện tại, đương sự có bệnh lý tâm thần: Rối loạn loại phân liệt (F21-ICD10), giai đoạn bệnh thuyên giảm. Về năng lực: Hiện tại, đương sự có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

[4] Về người giám hộ, theo trình bày của người yêu cầu thì cha của anh N đã chết, anh N không có gia đình riêng (vợ, con). Hiện anh N đang sống chung với bà Lê Thị Đ tại số XX, ấp T, xã T, huyện TB, tỉnh ĐT. Bà Đ là người sống chung và đang trực tiếp nuôi dưỡng anh N, xét yêu cầu của đương sự là có căn cứ và phù hợp với quy định pháp luật nên chấp nhận.

[5] Đối với ý kiến của vị đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp đề nghị Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Lê Thị Đ yêu cầu tuyên bố anh Lê Văn N là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ cũng như xác lập quyền, nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định pháp luật là có căn cứ chấp nhận.

[6] Về chi phí giám định và lệ phí giải quyết việc dân sự: