Quyết định 01/2020/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

[1] Về thẩm quyền giải quyết: Ông Nguyễn Tấn T, sinh năm 1973 là người thành niên do tình trạng thể chất, tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi của mình nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự. Theo nội dung thay đổi yêu cầu của bà Nguyễn Ngọc T là yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Tấn T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi chứ không yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Tấn T là người mất năng lực hành vi dân sự. Việc bà T thay đổi yêu cầu không vượt quá phạm vi yêu cầu ban đầu nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo qui định Điều 5, khoản 1 Điều 27 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về sự vắng mặt của đương sự: Ông Nguyễn Tấn T do hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh lý tâm thần nên vắng mặt tại phiên họp. Tại phiên họp, bà Nguyễn Ngọc T và đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hồng Ngự cũng thống nhất đề nghị tiến hành phiên họp vắng mặt ông T. Căn cứ khoản 3 Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt đối với ông T.

[3] Xét thấy, căn cứ theo Kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu ngày 05/11/2019 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ thì ông Nguyễn Tấn T, sinh năm 1973 có biểu hiện như sau: Về ý thức: Tỉnh, khù khờ, tiếp xúc chậm; Về định hướng lực: Không trả lời được; Về cảm xúc: Ít biểu lộ; Về tư duy: Nhịp chậm, ú ớ từng tiếng không rõ nghĩa, giao tiếp hạn chế qua cử chỉ điệu bộ, chưa ghi nhận hoang tưởng; Về tri giác: Chưa ghi nhận ảo giác; Về hành vi: Chậm chạp; Về khả năng tập chung chú ý: Kém; Về trí nhớ, trí năng: Kém. Kết luận: Về y học: Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần, chậm phát triển tâm thần khác (F78 – ICD10); Về năng lực: Hiện tại đương sự hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh lý tâm thần. Đương sự có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

[4] Xét việc bà Nguyễn Ngọc T yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Tấn T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, mục đích là để yêu cầu Tòa án chỉ định bà làm người giám hộ cho em bà là ông Nguyễn Tấn T để đại diện em bà đứng ra giải quyết các giao dịch dân sự mà ông T đã tham gia và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật. Ông Nguyễn Tấn T hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh lý tâm thần nên không thể hiện ý chí của mình về việc ai là người giám hộ cho ông. Ngoài ra, bà Nguyễn Ngọc T xác nhận ông T hiện nay không có vợ, là người độc thân, có xác nhận của chính quyền địa phương nên tất cả các anh chị em thống nhất tự nguyện giao cho bà Nguyễn Ngọc T đứng ra làm người giám hộ cho ông Nguyễn Tấn T (có trích lục đăng ký giám hộ số 01/TLGH ngày 07/6/2018 của UBND phường B). Mặt khác, bà Nguyễn Ngọc T cũng tự nguyện yêu cầu Tòa án chỉ định bà làm người giám hộ cho ông T. Xét sự tự nguyện của bà T không trái pháp luật và đạo đức xã hội nên chấp nhận. Do đó, Tòa án chỉ định bà Nguyễn Ngọc T, sinh năm 1967, địa chỉ: khóm A, phường B, thị xã N, Đồng Tháp làm người giám hộ cho ông Nguyễn Tấn T là phù hợp theo quy định tại Điều 23, Điều 46, Điều 47, Điều 48 Bộ luật dân sự năm 2015 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Bà Nguyễn Ngọc T thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với ông Nguyễn Tấn T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo đúng quy định tại Điều 57 và Điều 58 Bộ luật dân sự năm 2015.

[5] Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hồng Ngự phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán và người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự từ khi thụ lý đến trước khi mở phiên họp đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về việc giải quyết vụ việc đề nghị: Tại phiên họp bà Nguyễn Ngọc T thay đổi yêu cầu là yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Tấn T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Việc thay đổi yêu cầu của bà T không vượt quá phạm vi yêu cầu ban đầu. Xét thấy, việc người yêu cầu thay đổi yêu cầu là phù hợp có căn cứ. Do đó, chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Ngọc T; Tuyên bố ông Nguyễn Tấn T, sinh năm 1973 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ. Xét đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hồng Ngự là có căn cứ nên chấp nhận.