Quyết định 01/2019/VDS-PT — Các yêu cầu dân sự trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng

QUYẾT ĐỊNH

PHÚC THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v tuy n một ngư i m t n ng lực h nh vi d n ự

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH NH PH ỚC

Thành phần giải quyết việc dân sự phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: à Đ nh Th Qu h

Các Thẩm phán:

ng Nguy n Văn h ng

ng Vũ Hoàng L nh

Thư ký phiên họp: à Th uy n - Th

T a án nh n d n t nh nh Ph c

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân t nh nh hư c tham gia phiên họp:

Ông Tr nh uy Trung - ểm sát v ên.

Ngày 22 tháng 02 năm 2019, tạ trụ sở T a án nh n d n t nh nh Ph c mở ph ên họp phúc thẩm công ha g ả quy t v ệc d n sự thụ l số 01/2018/TLPT-DS ngày 06 tháng 12 năm 2018 về v ệc “Tuyên b m t ng i m t năng l c hành vi dân s ”.

o Quy t đ nh s thẩm g ả quy t v ệc d n sự số 01/2018/Q S-ST ngày

30/10/2018 của T a án nh n d n huyện Đăng, t nh nh Ph c b háng cáo.

Theo Quy t đ nh mở ph ên họp phúc thẩm g ả quy t v ệc d n sự số 01/2019/QĐPT-DS ngày 08/01/2019 và các Quy t đ nh hoãn ph ên họp g ả quy t v ệc d n sự phúc thẩm số 01/2019/QĐPT-VDS ngày 17/01/2019, số 02/2019/QĐ-PT ngày 25/01/2019, gồm những ng ờ tham g a tố tụng sau đ y:

- Ng i yêu cầu giải quyết việc dân s : à

ng Th L, s nh năm 1960, đ a ch : Xóm Đ, xã H, huyện Đ, t nh Thá Nguyên (x n vắng mặt)

- Ng i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. ng Hứa Văn Đ, s nh năm 1964, đ a ch : Ấp 5, xã P, huyện B, t nh nh Ph c

2. Bà L Th Q, sinh năm 1979, đ a ch : Ấp 5, xã P, huyện B, t nh nh Ph c (có mặt)

Ng i bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Q: Luật s Ngô Quốc h -Văn ph ng Luật s Q - Đoàn Luật s t nh nh Ph c (có mặt)

3. ng Hứa Văn Th, s nh năm 1964, đ a ch : Thôn 5, xã P, huyện B, t nh nh Ph c (x n vắng mặt)

- Ng i kháng cáo: Bà L Th Q, sinh năm 1979, đ a ch : Ấp 5, xã P, huyện B, t nh nh Ph c

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đ n yêu cầu đề ngày 22/8/2017 và tại phiên họp ng i yêu cầu giải quyết việc dân s là bà D ng Th L trình bày:

à

ng Th L và ông Hứa Văn Đ chung sống v nhau nh vợ chồng từ năm 1984 nh ng hông làm thủ tục đăng

t hôn. Từ h chung sống ha ng ờ s nh sống tạ xóm Đ, xã H, huyện Đ, t nh Thá Nguyên. Quá tr nh chung sống Bà L và ông Đ s nh đ ợc 04 ng ờ con chung, gồm:

ng Văn Đ s nh năm 1984,

ng Th Q s nh năm 1987,

ng Th H s nh năm 1990 và

ng Th T sinh năm 1992. Do ông Đ và Bà L là d n tộc ao nên theo phong tục ng ờ ao th con s nh ra mang họ của mẹ nên các con của Bà L và ông Đ đều mang họ của Bà L.

Năm 2006, ông Đ chuyển hẩu từ Thá Nguyên vào huyện B, t nh nh Ph c, từ đó ông Đ đ lạ g ữa ha t nh, đ n nay Bà L và ông Đ ch a làm thủ tục ly hôn. Năm 2014, Bà L phát h ện ông Đ đăng

t hôn v bà L Th Q tạ U N xã P, huyện B nên bà đã hở ện yêu cầu T a án nh n d n huyện B hủy t hôn trá pháp luật g ữa ông Đ và bà Q. Tuy nh ên, do từ năm 2012 đ n nay sức h e của ông Đ hông tốt, b ta b n mạch máu não, ông Đ hông nhận b t đ ợc về ng ờ th n và hông tự chủ đ ợc bản th n. Để có c sở g ả quy t vụ án yêu cầu hủy t hôn trá pháp luật g ữa ông Đ và bà Q, Bà L yêu cầu T a án tuyên bố ông Đ là ng ờ mất năng lực hành v d n sự.

Những ng i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Bà L Th Q trình bày: à và ông Đ chung sống v nhau từ năm 2007 đ n năm 2014 thì đăng

t hôn tạ U N xã P. Khi chung sống bà Q hông b t ông Đ đã có vợ là bà L, ch đ n h bà L vào nh Ph c ông Đ đu và hông nhận bà L là vợ thì bà Q m b t bà L là vợ của ông Đ. Do ông Đ hông nhận bà L làm vợ nên bà m chung sống và đăng

t hôn v ông Đ. Quá tr nh chung sống bà Q v ông Đ có 01 ng ờ con chung tên Hứa Mạnh H, s nh năm 2008. uố năm 2014 ông Đ b ta b n đ n năm 2015 thì b nặng hông nhận thức đ ợc, ăn uống, s nh hoạt hông b t g . uố năm 2015 th anh

ng Văn Đ (con trai ông Đ) vào đón về Thá Nguyên để chữa bệnh, tuy nh ên sau h đ a ông Đ về Thá Nguyên th hông cho ông Đ vào huyện B. ho đ n tháng 10/2017 bà L m đ a ông Đ vào lạ xã P s nh sống, h ện ông Đ đang sống v bà L và c ng ở một căn nhà v bà Q. Đ n nay ông Đ, bà Q v n ch a ly hôn v nhau, ông Đ có mẹ tên là L Th V năm nay 80 tu , cụ V v n nó và nhận thức đ ợc nh ng hông đ lạ đ ợc v b l ệt một bên. Ngoà ra, ông Đ c n có các anh em ruột là Hứa Văn h (đã ch t), Hứa Văn , Hứa Văn P, Hứa Th L, h ện những ng ờ này đều đã có g a đ nh riêng, nh t n đ nh. Ông I, bà L, cụ V hông có m u thu n g v ông Đ ch có ông Ph tr c đ y có m u thu n v ông Đ. Nay tr c yêu cầu tuyên bố ông Đ mất năng lực hành v d n sự th bà Q đề ngh T a án g ả quy t theo pháp luật. Tr ờng hợp T a án tuyên bố ông Đ mất năng lực hành v d n sự theo bà Q th bà V, ông là những ng ờ đủ đ ều ện làm g ám hộ cho ông Đ v hông có m u thu n g , không liên quan g đ n tà sản của ông Đ; ông Ph th có m u thu n tr c đ y c n bà L th có l ên quan đ n tà sản của ông Đ. Đố v những ng ờ con của ông Đ th theo bà là không a đủ đ ều ện làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ v có nh ều xung đột, tranh chấp tà sản v ông Đ, r êng ông Đ từng b x phạt hành ch nh về tộ công nh ên ch m đoạt tà sản của bà Q và ông Đ.

Ông H a Văn trình bày: Ông I là anh tra của ông Đ. Quá tr nh s nh sống, ông I hông có m u thu n hay tranh chấp g v bà L, ông Đ và bà Q. Do sức h e của ông I hông đ ợc tốt nên ông I hông đồng làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ. Ngoà ra ông hông có

n g thêm.

Anh D ng Văn Đ, ch D ng Th Q, ch D ng Th H, ch D ng Th Th cùng th ng nh t trình bày: Các anh ch là con ruột của ông Hứa Văn Đ và bà

ng Th L. H ện anh Đ, ch Q, ch H, ch Th đã lập g a đ nh và có cuộc sống r êng, nh t độc lập và đang s nh sống tạ xã H, huyện Đ, t nh Thá Nguyên. H ện nay bà

ng Th L yêu cầu T a án tuyên bố ông Đ là ng ờ mất năng lực hành v d n sự thì anh ch hông có yêu cầu hay

n g . o đ ều ện v tr đ a l xa xô các anh ch hông có đ ều ện vào huyện B, t nh nh Ph c để làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ. V vậy, các anh ch tự nguyện thống nhất đề ngh T a án c ông Hứa Văn T là anh con bác ruột của ông Đ làm g ám hộ cho ông Đ.

Ông H a Văn Th trình bày: Ông Th là anh con bác của ông Đ, ông Đ là con chú ruột của ông Th. ữa ông Th v ông Đ, Bà L, bà Q hông có m u thu n hay tranh chấp g . H ện ông Th là h hộ tr ởng hộ cựu ch n b nh của ấp 5 và là đảng v ên nên hông v phạm pháp luật hay b

luật g . Ông Th đồng làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ. Ngoà ra tô hông có

n g thêm.

Cụ Lý Th V trình bày: ụ V là mẹ ruột của ông Hứa Văn Đ. H ện tạ do tu g à sức y u lạ b ta b n hông đ lạ đ ợc và đang sống phụ thuộc vào sự nuô d ỡng của ông I nên cụ V hông thể làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ đ ợc. V vậy, cụ V x n đ ợc từ chố làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ, đề ngh T a án g ả quy t theo quy đ nh pháp luật.

Tại Quyết đ nh s thẩm giải quyết việc dân s s 01/2018/QDDS-ST ngày 30/10/2018 của Tòa án nhân dân huyện B, t nh Bình Ph c đã quyết đ nh:

hấp nhận đ n của bà

ng Th L về v ệc yêu cầu tuyên bố một ng ờ mất năng lực hành v d n sự.

Tuyên bố ông Hứa Văn Đ, s nh năm 1964 là ng ờ mất năng lực hành v d n sự. h đ nh ông Hứa Văn Th, s nh năm 1964, hộ hẩu th ờng trú tạ thôn 5, xã P, huyện B, t nh nh Ph c làm ng ờ g ám hộ cho ông Hứa Văn Đ.

Ngoà ra Quy t đ nh c n tuyên quyền và nghĩa vụ của ng ờ g ám hộ, ng ờ th n th ch của ng ờ đ ợc g ám hộ, trách nh ệm ch u lệ ph v ệc d n sự, quyền háng cáo của ng ờ yêu cầu, ng ờ có quyền lợ , nghĩa vụ l ên quan.

Ngày 01/11/2018 ng ờ có quyền lợ , nghĩa vụ liên quan là bà L Th Q có đ n háng cáo hông đồng quy t đ nh của T a án cấp s thẩm về v ệc ch đ nh ông Hứa Văn Th là ng ờ g ám hộ cho ông Đ v cho r ng ông Th làm ng ờ g ám hộ là hông hách quan và không đảm bảo quyền lợ cho ông Đ, đề ngh T a án cấp phúc thẩm s a lạ quy t đ nh s thẩm theo h ng ch đ nh ông Hứa Văn hoặc bà L Th Q làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ.

Tại Vphiên họp phúc thẩm:

- à L Th Q thay đ yêu cầu háng cáo, theo đó bà yêu cầu T a c em gá ông Đ là bà Hứa Th L làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ. N u bà L hông đồng th đề ngh c bà là ng ờ g ám hộ cho ông Đ v bà đang là vợ hợp pháp của ông Đ.

- Đạ d ện V ện ểm sát phát b ểu quan đ ểm:

Về v ệc tu n theo pháp luật tố tụng: ể từ h thụ l vụ án theo thủ tục phúc thẩm và tạ ph ên t a Thẩm phán, Hộ đồng xét x , th

và các đ ng sự đã tu n thủ đúng các quy đ nh của ộ luật tố tụng d n sự năm 2015.

Về đ ờng lố g ả quy t vụ án: Đề ngh Hộ đồng xét x hông chấp nhận yêu cầu háng cáo của bà Q g ữ nguyên quy t đ nh g ả quy t v ệc d n sự s thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau h ngh ên cứu các tà l ệu, chứng cứ có trong hồ s v ệc d n sự đ ợc thẩm tra tạ ph ên họp;

n của các đ ng sự và của đạ d ện V ện ểm sát tạ ph ên họp, Hộ đồng g ả quy t v ệc d n sự phúc thẩm nhận đ nh:

ng Th L và ông Hứa Văn Đ có quan hệ là vợ chồng (hôn nh n thực t ) do Bà L, ông Đ tự nguyện chung sống v nhau từ năm 1984. Mặc d , h ện nay ông Đ đã đăng

t hôn v bà L Th Q nh ng g ữa Bà L và ông Đ ch a làm thủ tục ly hôn theo quy đ nh của pháp luật do đó Bà L có quyền yêu cầu tuyên bố ông Đ là ng ờ mất năng lực hành v d n sự theo quy đ nh tạ hoản 1 Đ ều 27 ộ luật tố tụng d n sự năm 2015.

tr nh bày của bà L Th Q tạ ph ên họp hôm nay, Hộ đồng họp xét có c sở xác đ nh: H ện nay, ông Đ có mẹ là bà L Th V; có vợ là Bà L và bà Q; có các con là các anh ch

ng Văn Đ,

ng Th Q,

ng Th H,

ng Th Th (con chung g ữa ông Đ và Bà L), cháu Hứa Mạnh H, sinh năm 2008; có các anh ch em ruột là ông Hứa Văn , ông Hứa Văn Ph, bà Hứa Th L.

Đố v Bà L, bà Q và những ng ờ con chung của Bà L và ông Đ: Bà L là ng ờ đang có tranh chấp về v ệc hủy t hôn trá pháp luật, về tà sản v ông Đ, bà Q. ác anh ch

ng Văn Đ,

ng Th Q,

ng Th H,

ng Th Th đều là những ng ờ con chung của Bà L và ông Đ, những ng ờ này đã có

n từ chố làm g ám hộ cho ông Đ. n đố v bà Q, mặc d bà Q đã đăng

t hôn v ông Đ nh ng h ện nay g ữa Bà L, bà Q và ông Đ đang có tranh chấp v nhau về quan hệ hôn nh n g ữa ông Đ và bà Q v ệc yêu cầu bà Q đang b Bà L hở ện yêu cầu T a án hủy t hôn trá pháp luật g ữa bà v ông Đ. o đó, T a cấp s thẩm hông c Bà L, bà Q và những ng ờ con trên là ng ờ g ám hộ cho ông Đ là ph hợp.

n bà hông đồng làm ng ờ g ám hộ cho ông Đ. o vậy, v ệc c ông Ph hay bà L làm ng ờ g ám hộ cũng là không đảm bảo.

QUYẾT ĐỊNH:

- ăn cứ đ ểm a hoản 3 Đ ều 375 của ộ luật tố tụng d n sự năm 2015;

hông chấp nhận yêu cầu háng cáo của bà L Th Q. ữ nguyên Quy t đ nh s thẩm g ả quy t v ệc d n sự số 01/2018/Q S-ST ngày 30/10/2018 của Tòa án nhân dân huyện Đ, t nh nh Ph c.

- ăn cứ các Đ ều 46, 49, 51, 52, 53, 54, 55, 57 và 58 của ộ luật d n sự năm 2015;

- ăn cứ Ngh quy t số 326/2016/U TVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban th ờng vụ Quốc Hộ quy đ nh về mức thu, m n, g ảm, thu, nộp, quản l , s dụng án ph , lệ ph T a án;

hấp nhận yêu cầu g ả quy t v ệc d n sự của bà

ng Th L về v ệc Bà L yêu cầu tuyên bố ông Hứa Văn Đ mất năng lực hành v d n sự.

Tuyên bố ông Hứa Văn Đ, s nh năm 1964, th ờng trú: Ấp 5, xã P, B, nh Ph c là ng ờ mất năng lực hành v d n sự.

h đ nh ông Hứa Văn Th, s nh năm 1964, hộ hẩu th ờng trú tạ thôn 5, xã P, huyện B, t nh nh Ph c là ng ờ g ám hộ cho ông Hứa Văn Đ.

Quyền và nghĩa vụ của ng ờ g ám hộ đ ợc thực h ện theo quy đ nh tạ các Đ ều 57; 58; 59; 60 của ộ Luật d n sự năm 2015.

Ng ờ th n th ch của ông Đ đ ợc thực h ện quyền g ám sát v ệc g ám hộ của ông Th theo quy đ nh tạ Đ ều 51 của ộ Luật d n sự năm 2015.

Lệ phí giải quyết việc dân s s thẩm: à

ng Th L phả ch u 300.000đồng (ba trăm ngh n đồng), đ ợc hấu trừ vào số t ền 300.000đồng (ba trăm ngh n đồng) tạm ứng lệ ph Bà L đã nộp theo b ên la thu t ền số 0022427 ngày 30/10/2018 tạ h cục Th hành án d n sự huyện B.

Lệ phí giải quyết việc dân s phúc thẩm: à L Th Q phả ch u 300.000đồng (ba trăm ngh n đồng) đ ợc hấu trừ vào số t ền 300.000đồng (ba trăm ngh n đồng) tạm ứng lệ ph v ệc d n sự phúc thẩm mà bà Q đã nộp theo b ên la thu t ền số 0022444 ngày 20/11/2018 của h cục th hành án d n sự huyện , t nh nh Ph c.

Quy t đ nh này có h ệu lực pháp luật ể từ ngày ký ban hành.

THÀNH PH N HỘI Đ NG PHI N HỌP

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHI N HỌP Nguyễn V n Khương Vũ Hoàng Linh

Đinh Thị Quý Chi

TM. HỘI Đ NG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP