Quyết định 01/2019/QĐST-VHNGĐ — Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật

[1] Về thủ tục tố tụng: Người yêu cầu giải quyết hủy kết hôn trái pháp luật và công nhận hôn nhân là chị Hoàng Thị Đ (Vì tại thời điểm đăng ký kết hôn chị Hoàng Thị Đ chưa đủ tuổi theo luật hôn nhân và gia đình), các đương sự cùng địa chỉ tại thôn B, xã H, huyện L, tỉnh Lạng Sơn và cơ quan đăng ký kết hôn là Uỷ ban nhân dân xã H, huyện L, tỉnh Lạng Sơn nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn theo quy định tại khoản 1 Điều 29; điểm b, khoản 2 Điều 35 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án đã triệu tập người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Ủy ban nhân dân xã H và người làm chứng bà Hoàng Thị H theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự nhưng Uỷ ban nhân dân xã H và bà Hoàng Thị H do bận công việc nên đã có đơn xin giải quyết vắng mặt. Do đó Tòa án quyết định vẫn tiến hành phiên họp và công bố lời khai của Người đại diện hợp pháp của Ủy ban nhân dân xã H và bà Hoàng Thị H là đúng theo quy định tại khoản 3 Điều 367 và khoản 2 Điều 369 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật và công nhận hôn nhân: Chị Hoàng Thị Đ và anh Lường Văn Đ kết hôn trên cơ sở tự nguyện vào ngày 19/01/2010, có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện L, tỉnh Lạng Sơn. Căn cứ vào những chứng cứ thu thập được như giấy khai sinh của chị Hoàng Thị Đ, sổ hộ khẩu, bằng tốt nghiệp tiểu học, chứng minh thư nhân dân của chị Hoàng Thị Đ thấy rằng chị Hoàng Thị Đ sinh ngày 09/8/1993. Đến ngày 19/01/2010 chị Hoàng Thị Đ đăng ký kết hôn với anh Lường Văn Đ thì chị mới được 16 tuổi 6 tháng 20 ngày là chưa đủ tuổi kết hôn. Tuy nhiên do cán bộ tư pháp xã H thời điểm đó đã không kiểm tra, xác minh kỹ, chỉ căn cứ vào tờ khai đăng ký kết hôn của chị Hoàng Thị Đ và anh Lường Văn Đ ngày 19/01/2010 để đăng ký kết hôn cho chị Hoàng Thị Đ là vi phạm luật Hôn nhân và gia đình, cần hủy việc đăng ký kết hôn ngày 19/01/2010 của chị Hoàng Thị Đ và anh Lường Văn Đ. Tuy nhiên, sau khi đăng ký kết hôn vợ chồng chị Hoàng Thị Đ và anh Lường Văn Đ vẫn chung sống hòa thuận, hạnh phúc, đã có 03 con chung. Tại phiên họp chị Hoàng Thị Đ và anh Lường Văn Đ trình bày việc đăng ký kết hôn trái pháp luật của anh chị đã gây nhiều khó khăn trong quá trình làm thủ tục khai sinh và đi học cho các cháu là con chung của anh chị sau này, đồng thời anh chị thống nhất yêu cầu Tòa án công nhận quan hệ hôn nhân giữa họ là hợp pháp kể từ thời điểm chị Hoàng Thị Đ đủ tuổi đăng ký kết hôn là ngày 09/8/2011.

[3] Theo quy định của Khoản 2 Điều 11 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 và điểm a khoản 2 Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2016 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp hướng dẫn: “ Trường hợp tại thời điểm kết hôn, hai bên kết hôn không có đủ điều kiện kết hôn nhưng sau đó có đủ điều kiện kết hôn quy định tại Điều 8 của Luật Hôn nhân và gia đình thì Tòa án xử lý như sau: a) Nếu hai bên cùng yêu cầu Tòa án công nhận quan hệ hôn nhân thì Tòa án quyết định công nhận quan hệ hôn nhân đó kể từ thời điểm các bên có đủ điều kiện kết hôn ”. Căn cứ vào các quy định trên thì cần chấp nhận yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật của chị Hoàng Thị Đ khi chưa đủ tuổi kết hôn nhưng hiện nay chị Hoàng Thị Đ đã đủ tuổi kết hôn, hai vợ chồng vẫn sống hạnh phúc bên nhau và cùng yêu cầu Tòa án công nhận quan hệ hôn nhân của anh chị là hợp pháp kể từ ngày chị Hoàng Thị Đ đủ 18 tuổi. Vì vậy cần không chấp nhận yêu cầu hủy kết hôn trái pháp luật của chị Hoàng Thị Đ, công nhận quan hệ hôn nhân giữa chị Hoàng Thị Đ và anh Lường Văn Đ là hợp pháp kể từ ngày chị Hoàng Thị Đ đủ 18 tuổi tức là ngày 09/8/2011.

[4] Về lệ phí: Chị Hoàng Thị Đ phải chịu tiền lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định là 300.000 đồng để sung vào ngân sách nhà nước, được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) chị Hoàng Thị Đ đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí số AA/2012/05562 ngày 01/4/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn. Chị Hoàng Thị Đ đã nộp đủ tiền lệ phí giải quyết việc dân sự.

[5] Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn tại phiên họp là phù hợp với các quy định của pháp luật nên được chấp nhận.

[6] Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự chị Hoàng Thị Đ và Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự anh Lường Văn Đ có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự Uỷ ban nhân dân xã H, huyện L, tỉnh Lạng Sơn vắng mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc Quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát nhân dân huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.