Quyết định 01/2019/QĐPT-DS — Dân sự

[1]. Về phạm vi yêu cầu của bà Hoàng Thị Mạnh Ng tại phiên họp phúc thẩm: Tại đơn yêu cầu cũng như trong quá trình giải quyết tại Tòa án cấp sơ thẩm, bà Ng yêu cầu xác định thửa đất số 12 diện tích 284m2 tờ bản đồ số 08, nhà xây cấp 4 và các công trình phụ trên đất toạ lạc tại thôn 2, xã Huy Khiêm thuộc quyền sở hữu, sử dụng của ông Hồ Văn M. Tại phiên họp phúc thẩm, bà yêu cầu xác định thửa đất số 219, tờ số 83, diện tích 323m2 theo mảnh chỉnh lý thửa đất xã Huy Khiêm do Chi nhánh văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất huyện Tánh Linh duyệt ngày 11/4/2019 và tài sản trên đất gồm căn nhà cấp 4A, mái che khung sắt tiền chế thuộc quyền sở hữu, sử dụng của ông Hồ Văn M. Yêu cầu của bà Ng tại phiên họp phúc thẩm có thay đổi về số thửa, tờ bản đồ, diện tích đất so với yêu cầu tại cấp sơ thẩm, tuy nhiên vị trí đất trên thực tế không có thay đổi và do cấp sơ thẩm không tiến hành đo đạc, xem xét thẩm định tại chỗ nên chưa xác định chính xác số thửa, diện tích đất mà bà Ng yêu cầu. Xét thấy yêu cầu của bà Ng tại phiên họp phúc thẩm không vượt quá phạm vi yêu cầu ban đầu nên được Hội đồng phúc thẩm xem xét, giải quyết.

[2].Về nguồn gốc thửa đất số 219, tờ số 83, diện tích 323m2: Tất cả các đương sự đều thừa nhận thửa đất trên có một phần thuộc thửa đất số 954, UBND huyện Tánh Linh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Lê Thị T (vợ ông D) và một phần thửa đất số 955 UBND huyện Tánh Linh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Đinh Nữ V như mảnh chỉnh lý mà Chi nhánh Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất huyện Tánh Linh đã đo vẽ.

[3]. Về bên nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất: Bà Ng, ông V, ông D khai thống nhất năm 2005 ông V và ông D chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông M, không chuyển nhượng cho bà Đ. Chứng cứ bà Ng cung cấp là sổ hộ khẩu của ông M ngày 18/10/2004 do ông M làm chủ hộ, bà Đ là thành viên của hộ; danh sách các hộ đóng tiền mặt và công làm đường xóm 2, Huy Khiêm có tên ông M; hóa đơn tiền điện tên khách hàng là Hồ Văn M; đơn xin xác thực diện tích đất có xác nhận của Phó Chủ tịch UBND xã Huy Khiêm với nội dung: “Hộ ông Đinh Nữ V, thường trú thôn 2 Huy Khiêm và hộ bà Lê Thị T vợ ông Lê Văn D có diện tích đất tại xóm, thôn 2. Nguồn gốc nhận hoán đổi đất xây dựng nhà văn hóa thôn. Việc sang nhượng đất giữa ông V, ông D với ông Hồ Văn M chỉ làm giấy tay, chưa thông qua chính quyền địa phương”. Ông M, bà Đ, bà V khai thửa đất nêu trên ông D và ông V chuyển nhượng cho bà Đ nhưng lời khai này không được các chủ đất cũ là ông V và ông D thừa nhận. Ông M có cung cấp bản phô tô giấy viết tay với nội dung: Tôi đã nhận 17.000.000đ (mười bảy triệu). Bên ông V còn lại ba triệu, có chữ ký phía dưới. Ngày 04/10/2005, Đinh Nữ V nhận 6.000.000đ trong đó trả lãi ngân hàng 4 triệu đồng về việc nhượng lại 1,5m đất chiều đường, 34 m chiều sau, ký tên V. Ông V và ông D thừa nhận các ông có ký vào giấy này nhưng cho rằng ông M đã phô tô không đầy đủ giấy tờ mua bán giữa các bên, chỉ phô tô phần dưới, bỏ phần trên là phần có tiêu đề, nội dung thể hiện bên mua, bên bán, nên tài liệu mà ông M cung cấp không thể hiện được người mua, người bán đất là ai. Ông V và ông D cho rằng khi chuyển nhượng đất cho ông M, hai ông có viết giấy bán đất cho ông M và chỉ lập một bản do ông M giữ, giấy chuyển nhượng đất có phần tiêu đề, có nội dung, thể hiện rõ người mua, người bán. Các ông yêu cầu ông M xuất trình bản gốc giấy mua bán đất để đối chiếu. Trước phiên họp phúc thẩm, mặc dù Tòa án đã yêu cầu ông M cung cấp bản gốc nhưng ông M chưa cung cấp và cho rằng chưa tìm thấy. Tại phiên họp phúc thẩm, ông M đưa ra bản gốc giấy viết tay với nội dung như bản phô tô ông M đã nộp, nhưng tờ giấy mà ông M đưa ra không còn nguyên khổ giấy, ông M cho rằng do giấy viết đã lâu, phần đầu khổ giấy đã bị hư hỏng nên chỉ còn lại một phần tờ giấy. Ông V và ông D cho rằng ông M đã cố tình không cung cấp nguyên bản gốc giấy tờ mua bán đất giữa các ông với ông M. Ngoài tài liệu trên, ông M còn đưa ra tài liệu là giấy viết tay do ông D viết với nội dung ông D có nhận của bà Đ 20 triệu đồng về khoản có sang nhượng lại 5m đất bề ngang sát đất ông V, giấy này đề ngày 06/6/2006. Ông D thừa nhận có viết giấy này nhưng thời điểm viết không phải là năm 2006 mà mới viết vào năm 2016 do ông M nhờ viết để bà Đ vay vốn ngân hàng. Hơn nữa giấy này đề ngày 06/6/2006 là mâu thuẫn với tài liệu ông M cung cấp và ông V, ông D thừa nhận là chuyển nhượng đất vào năm 2005. Ngoài tài liệu bà Ng cung cấp, Tòa án nhân dân tỉnh đã làm việc với cán bộ địa chính xã Huy Khiêm vào ngày 12/3/2019, theo cán bộ địa chính xã Huy Khiêm thì trước đây ông V và ông D sang nhượng lại cho ông M. Các chứng cứ mà ông M đưa ra thì các chủ đất cũ không thừa nhận. Các chứng cứ mà bà Ng đưa ra phù hợp với lời khai của ông V và ông D là các chủ đất cũ. Do vậy, có đủ căn cứ để khẳng định thửa đất hiện nay gia đình ông M đang sử dụng do ông V và ông D chuyển nhượng cho ông M vào năm 2005.

[4]. Xác định quyền sử dụng đất: Tòa án cấp sơ thẩm nhận định thửa đất hiện nay gia đình ông M đang sử dụng có nguồn gốc do ông D và ông V sang nhượng cho ông M vào năm 2005, nhưng lại không chấp nhận yêu cầu của bà Ng vì cho rằng ông M chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Giữa nhận định và quyết định của cấp sơ thẩm có sự mẫu thuẫn. Ông M đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ông V và ông D từ năm 2005, đã làm nhà trên đất, nay ông V và ông D đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bên chuyển nhượng không có tranh chấp, đất đủ điều kiện tách thửa nên theo hướng dẫn tại mục 2 phần II Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thì có căn cứ để xác định quyền sử dụng đất cho bên nhận chuyển nhượng. Theo ông M và bà V khai thì ông bà chung sống với nhau từ năm 1991 đến nay, có 03 con chung, con lớn nhất sinh năm 1991, sổ hộ khẩu của ông M cũng có nội dung phù hợp với trình bày của ông M, bà V. Mặc dù ông M bà V không cung cấp giấy chứng nhận đăng ký kết hôn nhưng thực tế là ông bà đã cùng nhau chung sống, tạo lập tài sản chung. Do vậy, thửa đất mà ông M sang nhượng lại của ông V và ông D vào năm 2005 được xác định là tài sản chung của ông M và bà V. Do ông M và bà V không cung cấp các tài liệu chứng cứ thể hiện công sức đóng góp của các bên, nên xác định công sức đóng góp của các bên là như nhau, nên mỗi người được sử dụng, sở hữu ½ tài sản chung.

[5]. Về tài sản trên đất: Trên thửa đất của vợ chồng ông M, bà V có căn nhà cấp 4 A và mái hiên khung sắt tiền chế. Ông M, bà Đ, bà V cho rằng căn nhà trên đất là do bà Đ tạo lập, bà Đ nhờ ông Thắng chủ thầu xây dựng xây cất nhà cho bà và năm 2007. Ngoài lời khai trên và lời khai của ông Th, không có tài liệu nào khác chứng minh căn nhà xây dựng trên đất của ông M, bà V là của bà Đ. Đất thuộc quyền sử dụng của ông M, bà V, tài sản trên đất hiện vẫn do ông M bà V quản lý, sử dụng, ông M, bà V đang sinh sống trong căn nhà này, sổ hộ khẩu, hóa đơn tiền điện, tiền làm đường giao thông đều do ông M đứng tên, do vậy có căn cứ xác định tài sản trên đất là căn nhà và mái hiên thuộc quyền sở hữu của ông M và bà V. Hội đồng phúc thẩm không đồng ý với ý kiến của đại diện Viện kiểm sát cho rằng không có căn cứ xác định tài sản trên đất là của ông M, bà V.

[6]. Kháng cáo của bà Ng là có căn cứ, Hội đồng phúc thẩm sẽ sửa án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu của bà Ng.

[7]. Lệ phí, chi phí tố tụng: Bà Hoàng Thị Mạnh Ng phải chịu lệ phí sơ thẩm, không phải chịu lệ phí phúc thẩm. Ông Hồ Văn M phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ để trả lại cho bà Ng.