Bản án 98/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng trao đổi tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn trình bày:

Ngày 23/5/2022, ông Nguyễn Đăng Lâm ký Giấy bán xe ô tô cho Showroom ô tô TCT AUTO. Theo đó, Showroom TCT AUTO đã thanh toán cho ông Lâm số tiền mua xe là 618.000.000 đồng bằng hình thức chuyển khoản, gồm các lần: lần 1: 300.000.000₫, lần 2: 300.000.000₫, lần 3: 18.000.000₫.

Vào ngày 28 tháng 8 năm 2022, tại Showroom ô tô TCT AUTO, địa chỉ Số 399 Nguyễn Xiển, Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, ông Vinh (Bên mua) đã nhận chuyển nhượng chiếc xe ô tô với các đặc điểm sau: Loại xe: Mazda CX5; biển kiểm soát: 30E-149.23; số khung: RN2KE5726GC030282, Số máy: PE10302186

Giao dịch mua bán nêu trên được các bên thỏa thuận và thực hiện trực tiếp tại Showroom ô tô TCT AUTO. Việc mua bán được các bên lập Giấy bán xe ô tô, trong đó bên bán là TCT AUTO, người đại diện ký kết là ông Đàm Văn Nam (được ông Nguyễn Đăng Lâm ủy quyền môi giới và ký hợp đồng mua bán xe ô tô) với ông Vinh là bên mua. Đồng thời, các bên ký Hợp đồng ủy quyền xe ô tô số công chứng 13361, quyển số 02/2022 TP/CC-SCC/HĐGD giữa ông Nguyễn Đăng Lâm và ông Đặng Hồng Vinh.

Ông Đặng Hồng Vinh đã chuyển toàn bộ tiền mua xe trực tiếp cho Showroom ô tô TCT AUTO vào các lần: lần 1 ngày 13/8/2022 số tiền 25.000.000 đồng, lần 2 ngày 22/8/2022 số tiền 200.000.000 đồng, lần 3 ngày 28/8/2022 số tiền 161.000.000 đồng và tiền mặt là 239.000.000 đồng; đồng thời nhận bàn giao xe. Giao dịch mua bán đã hoàn tất trên thực tế, ông Vinh đã nhận xe và sử dụng ổn định từ năm 2022 đến nay.

Showroom ô tô TCT AUTO là bên trực tiếp nhận tiền, bàn giao xe và tham gia xác lập giao dịch mua bán do đó có đầy đủ tư cách là bên bán trong quan hệ hợp đồng mua bán tài sản.

Do chưa hoàn tất thủ tục sang tên đăng ký xe nên trên giấy đăng ký phương tiện, chiếc xe vẫn đứng tên ông Nguyễn Đăng Lâm. Đến nay, ông Vinh được biết Cơ quan Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội xác minh chiếc xe là tài sản của ông Nguyễn Đăng Lâm - người phải thi hành án theo Bản án hình sự sơ thẩm số 370/2024/HS-ST ngày 03/7/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và đã ban hành Quyết định thi hành án số 1573/QĐ-CTHADS ngày 10/4/2025, đồng thời kê biên chiếc xe nêu trên.

Ông Vinh cho rằng việc Cơ quan Thi hành án dân sự xác định và kê biên chiếc xe với nhận định đây là tài sản của ông Nguyễn Đăng Lâm là không phù hợp với thực tế giao dịch, xâm phạm nghiêm trọng quyền sở hữu hợp pháp của ông Vinh – người mua xe ngay tình, đã thanh toán đủ tiền và quản lý, sử dụng tài sản ổn định từ trước thời điểm ban hành Bản án và Quyết định thi hành án.

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp ông Đặng Hồng Vinh yêu cầu Tòa án giải quyết:

1. Công nhận Hợp đồng mua bán xe ô tô giữa ông Đặng Hồng Vinh và Showroom ô tô TCT AUTO ngày 28/8/2022 là hợp pháp và có hiệu lực pháp luật; buộc Showroom TCT AUTO thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lý liên quan để ông Vinh được đứng tên sở hữu xe ô tô theo quy định pháp luật.

2. Công nhận ông Đặng Hồng Vinh là chủ sở hữu, sử dụng hợp pháp chiếc xe ô tô Mazda CX5; biển kiểm soát: 30E-149.23; số khung: RN2KE5726GC030282, số máy: PE10302186 kể từ ngày 28/8/2022 (ngày ký hợp đồng mua bán xe ô tô).

*Theo bản tự khai ngày 03/4/2026, ông Đàm Văn Thành là người đại diện của Showroom ô tô TCT Auto trình bày:

Ông Thành có mua lại chiếc xe ô tô BKS 30E-149.23 của anh Nguyễn Đăng Lâm vào ngày 23/5/2022 với giá mua bán là 618.000.000 đồng. Ngày 28/8/2022 showroom ô tô TCT Auto đã bán lại chiếc xe trên cho anh Đặng Hồng Vinh, hai bên chỉ lập giấy mua bán viết tay chứ không ra công chứng. Anh Vinh đã thanh toán tổng số tiền mua xe là 625.000.000 đồng. Do anh Vinh không yêu cầu thực hiện việc sang tên chiếc xe nên anh Vinh và anh Lâm đã lập hợp đồng ủy quyền sử dụng và định đoạt đối với chiếc xe nêu trên. Ông Thành xác nhận giao dịch mua bán chiếc xe nêu trên đã hoàn thành.

*Theo bản tự khai ngày 03/4/2026, ông Nguyễn Đăng Lâm – là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

Ông Lâm xác nhận ông Lâm là chủ sở hữu của chiếc xe ô tô BKS 30E-149.23. Ngày 23/5/2022, ông đã bán xe trên cho showroom ô tô TCT Auto với giá là 618.000.000 đồng. Ông Lâm xác nhận đã nhận đủ tiền và đã thực hiện việc bàn giao xe cho showroom. Giao dịch bán xe nêu trên được thực hiện trước thời điểm ông thực hiện hành vi theo Bản án hình sự số 370/2024/HSST ngày 03/7/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội .

Về việc mua bán chiếc xe nêu trên giữa Showroom ô tô TCT Auto và ông Đặng Hồng Vinh, ông không tham gia và không có quyền lợi, nghĩa vụ trong giao dịch này. Trước đó, ông đã ký ủy quyền cho ông Vinh theo Hợp đồng ủy quyền số công chứng 13361, quyển số 02/2022 TP/CC-SCC/HĐGD để thực hiện thủ tục sang tên theo quy định.

Tại phiên tòa:

- Đại diện uỷ quyền cho nguyên đơn ông Đặng Hồng Vinh giữ nguyên toàn bộ yêu cầu khởi kiện đề nghị Toà án tuyên:

1. Hợp đồng mua bán xe ô tô giữa ông Đặng Hồng Vinh và Showroom ô tô TCT AUTO ngày 28/8/2022 là hợp pháp và có hiệu lực pháp luật; buộc Showroom TCT AUTO thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lý liên quan để ông Vinh được đứng tên sở hữu xe ô tô theo quy định pháp luật.

2. Công nhận ông Đặng Hồng Vinh là chủ sở hữu, sử dụng hợp pháp chiếc xe ô tô Mazda CX5; biển kiểm soát: 30E-149.23; số khung: RN2KE5726GC030282, số máy: PE10302186 kể từ ngày 28/8/2022 (ngày ký hợp đồng mua bán xe ô tô).

Về án phí: Ông Đặng Hồng Vinh tự nguyện chịu thay án phí dân sự sơ thẩm cho bị đơn Showroom ô tô TCT Auto.

- Các đương sự khác vắng mặt; HĐXX công bố tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ.

* Vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 – Hà Nội tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Quá trình Tòa án thụ lý vụ án, thu thập chứng cứ, ban hành các quyết định tố tụng và đưa vụ án ra xét xử, Thẩm phán, Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đặng Hồng Vinh; công nhận hợp đồng mua bán xe ô tô ngày 28/8/2022 giữa ông Đặng Hồng Vinh và Showroom ô tô TCT Auto là hợp pháp, có hiệu lực pháp luật; Công nhận ông Đặng Hồng Vinh là người có quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp đối với chiếc xe ô tô Mazda CX5, biển kiểm soát 30E-149.23, số khung RN2KE5726GC030282, số máy PE10302186 kể từ ngày 28/8/2022;

Về án phí: Ghi nhận sự tự chuyện chịu cả án phí dân sự sơ thẩm thay cho nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

- Quan hệ pháp luật: Tranh chấp phát sinh từ giao dịch mua bán tài sản, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là yêu cầu công nhận hợp đồng mua bán xe ô tô, công nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp đối với tài sản là xe ô tô Mazda CX5 biển kiểm soát 30E-149.23. Căn cứ khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định quan hệ pháp luật là “ Tranh chấp đòi quyền sở hữu tài sản”.

- Thẩm quyền: Bị đơn là Showroom ô tô TCT Auto có địa chỉ tại Số 399 Nguyễn Xiển, Thành phố Hà Nội. Căn cứ Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự; Tòa án nhân dân khu vực 2 – Hà Nội thụ lý, giải quyết và xét xử là đúng thẩm quyền.

- Thủ tục: Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án triệu tập hợp lệ có nộp bản tự khai nhưng vắng mặt tại phiên tòa; căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định của pháp luật.

2.1. Xét yêu cầu công nhận Hợp đồng mua bán xe ô tô giữa ông Đặng Hồng Vinh và Showroom ô tô TCT AUTO ngày 28/8/2022:

Căn cứ đơn khởi kiện, lời khai của nguyên đơn, bản tự khai của đại diện Showroom ô tô TCT Auto và ông Nguyễn Đăng Lâm cùng các tài liệu có trong hồ sơ, có cơ sở xác định: ngày 23/5/2022 ông Nguyễn Đăng Lâm đã bán chiếc xe ô tô Mazda CX5 biển kiểm soát 30E-149.23, số khung RN2KE5726GC030282, số máy PE10302186 cho Showroom ô tô TCT Auto với giá 618.000.000 đồng; ông Lâm xác nhận đã nhận đủ tiền và bàn giao xe cho showroom. Tiếp đó, ngày 28/8/2022 Showroom ô tô TCT Auto bán lại chiếc xe nêu trên cho ông Đặng Hồng Vinh với số tiền 625.000.000 đồng; ông Vinh đã thanh toán đủ tiền, đồng thời đã nhận bàn giao xe để quản lý, sử dụng ổn định từ năm 2022 đến nay. Showroom ô tô TCT Auto cũng xác nhận giao dịch mua bán xe với ông Vinh đã hoàn thành trên thực tế.

Xét hợp đồng mua bán xe ô tô ngày 23/5/2022 giữa ông Nguyễn Đăng Lâm và Showroom ô tô TCT Auto, hợp đồng mua bán xe ô tô ngày 28/8/2022 giữa ông Đặng Hồng Vinh và Showroom ô tô TCT Auto được các bên xác lập trên cơ sở tự nguyện; đối tượng của hợp đồng là tài sản được phép giao dịch; nội dung, mục đích của giao dịch không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều thừa nhận việc mua bán, giao nhận tiền và giao nhận xe. Vì vậy, có đủ căn cứ xác định giao dịch mua bán xe ô tô giữa giữa ông Nguyễn Đăng Lâm và Showroom ô tô TCT Auto ngày 23/5/2022; giao dịch mua bán xe giữa ông Đặng Hồng Vinh và Showroom ô tô TCT Auto ngày 28/8/2022 là hợp pháp, có hiệu lực theo các Điều 116, 117, 119, 430 và 431 Bộ luật dân sự.

2.2. Xét yêu cầu công nhận ông Đặng Hồng Vinh là chủ sở hữu, sử dụng hợp pháp chiếc xe ô tô Mazda CX5; biến kiểm soát: 30E-149.23; số khung: RN2KE5726GC030282, Số máy: PE10302186 kể từ ngày 28/8/2022.

Hội đồng xét xử nhận thấy: Sau khi giao kết hợp đồng, ông Vinh đã thanh toán đủ tiền mua xe, được bàn giao xe và trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản liên tục, công khai kể từ ngày 28/8/2022. Việc ông Đặng Hồng Vinh chưa hoàn tất thủ tục đăng ký chuyển quyền sở hữu tại cơ quan có thẩm quyền là lỗi của ông Vinh nhưng không làm thay đổi bản chất giao dịch dân sự đã hoàn tất giữa các bên.

Tại thời điểm Cơ quan Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội xác minh, kê biên chiếc xe ô tô Mazda CX5; biến kiểm soát: 30E-149.23 theo Quyết định thi hành án số 1573/QĐ-CTHADS ngày 10/4/2025 thì chiếc xe này đã được ông Nguyễn Đăng Lâm chuyển nhượng cho Showroom ô tô TCT Auto từ ngày 23/5/2022 và showroom đã bán lại cho ông Đặng Hồng Vinh từ ngày 28/8/2022. Vì vậy, chiếc xe không còn thuộc quyền sở hữu của ông Nguyễn Đăng Lâm tại thời điểm kê biên.

Do đó, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của ông Vinh, công nhận ông Đặng Hồng Vinh là người có quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp đối với chiếc xe ô tô Mazda CX5 biển kiểm soát 30E-149.23, số khung RN2KE5726GC030282, số máy PE10302186 kể từ ngày 28/8/2022.

Ý kiến của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 – Hà Nội phát biểu quan điểm và đề xuất hướng giải quyết vụ án tại phiên tòa phù hợp với các quy định của pháp luật và nhận định của Hội đồng xét xử nên ghi nhận.

Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ:

- Khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 266 và Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự;

- Khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án.

- Các Điều 116, 117, 119, 430, 431, 440 và 500 Bộ luật dân sự năm 2015;

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đặng Hồng Vinh đối với Showroom ô tô TCT Auto về Tranh chấp xác định quyền sở hữu tài sản:

- Công nhận hợp đồng mua bán xe ô tô ngày 28/8/2022 giữa ông Đặng Hồng Vinh và Showroom ô tô TCT Auto đối với chiếc xe ô tô Mazda CX5, biển kiểm soát 30E-149.23, số khung RN2KE5726GC030282, số máy PE10302186 là hợp pháp và có hiệu lực pháp luật.

- Công nhận ông Đặng Hồng Vinh là người có quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp đối với chiếc xe ô tô Mazda CX5, biển kiểm soát 30E-149.23, số khung RN2KE5726GC030282, số máy PE10302186 kể từ ngày 28/8/2022.

2. Ông Đặng Hồng Vinh có trách nhiệm liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện thủ tục đăng ký chuyển quyền sở hữu theo quy định của pháp luật.

3. Về án phí: Ghi nhận sự tự nguyện của Ông Đặng Hồng Vinh chịu cả án phí dân sự sơ thẩm được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng ông đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí tòa án số 0004314 ngày 12/02/2026 của Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội.

6. Nguyên đơn có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết hợp lệ.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự./.