Bản án 97/2025/DS-PT — Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Nguyễn Thanh Đ: Ông Nguyễn Ngọc H trình bày:

Vào năm 2001, ông Đ mua của bà T, ông H một phần đất thuộc thửa đất số 478, tờ bản đồ số 25 tại khu phố L, phường B, thị xã H, tỉnh Bình Định. Sau khi mua ông Đ đã xây dựng nhà và tường rào sử dụng ổn định cho đến nay, nhưng chưa thực hiện được thủ tục đăng ký biến động, tách thửa. Sau đó ông Đ có nhiều lần yêu cầu ông H làm thủ tục tách thửa nhưng ông H gây khó khăn kéo dài và không làm. Nay ông Đ yêu cầu Tòa án giải quyết công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã ký giữa ông Đ với bà T và ông H và công nhận quyền sử dụng đất cho ông Đ.

* Bị đơn ông Nguyễn Thành H và người thừa kế quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà T thống nhất trình bày:

Ông H và bà Phan Thị T có chuyển nhượng một phần đất thuộc thửa đất của gia đình cho ông Đ. Việc chuyển nhượng được hai bên thỏa thuận bằng văn bản (viết tay) không có xác nhận của chính quyền địa phương. Hai bên ký hợp đồng mua bán vào năm 2001, phần đất sang nhượng là một phần thửa 478, tờ bản đồ 25 tại khu phố L, phường B, thị xã H. Lúc mua bán, hai bên không xác định cụ thể diện tích, giới cận và loại đất mua bán mà chỉ ghi giáp đất của ai ở liền kề. Giá trị mua bán lúc đó là 8.000.000 đồng (tám triệu đồng). Sau khi bán cho ông Đ thì ông Đ đã xây dựng tường rào, nhà ở kiên cố. Trong quá trình ông Đ xây nhà thì ông H không có ý kiến gì, nhưng sau đó thì ông Đ tiếp tục xây dựng và lấn chiếm qua đất của ông H nên hai bên có tranh chấp. Tuy nhiên, ông H không có yêu cầu tranh chấp đất, không có yêu cầu phản tố. Nay ông Đ yêu cầu Tòa án giải quyết công nhận hợp đồng chuyển nhượng đất giữa hai bên (Giấy sang nhượng đất) ngày 19/12/2001 giữa ông Đ với ông H, bà T, yêu cầu công nhận phần đất đã mua bán thuộc quyền sử dụng của ông Đ; ông H trình bày: Hợp đồng chuyển nhượng đất giữa ông H và bà T với ông Đ thì ông H không tranh chấp hay có ý kiến gì và đồng ý hợp đồng trên là có thực và chấp nhận hợp đồng trên là hợp pháp. Tuy nhiên, ông H cho rằng khi ông Đ sử dụng đất theo hợp đồng đã cố tình lấn chiếm qua đất của gia đình ông một phần đất phía Nam giáp nhà ông T kích thước 2,12m kéo dài lên phía bắc giáp góc đất ranh giới giữa hai bên nên ông không đồng ý ký sang tên cho ông Đ.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Trần Thị P, bà Nguyễn Thảo N: Thống nhất với nội dung trình bày của ông Nguyễn Thành H và không có ý kiến gì.

2. UBND phường B: Theo Công văn số 82/UBND ngày 04/3/2024 xác định ông Đ có lấn đất đường đi của UBND. Tuy nhiên, UBND phường B không đề nghị xem xét giải quyết trong vụ án này.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 396/2024/DS-ST ngày 16/10/2024, Tòa án nhân dân thị xã H (Nay là TAND khu vực 6 – Gia Lai) quyết định:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Thanh Đ. Công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với diện tích 166,9m2 tại thửa đất số hiệu 478, tờ bản đồ 25 (bản đồ 1997) theo bản đồ VN 2000 là thửa đất 83, tờ bản đồ 109 tại Khu phố L, phường B, thị xã H, tỉnh Bình Định (Văn bản viết tay ngày 19/12/2001 về việc thỏa thuận sang nhượng đất) có hiệu lực. Giao phần đất có ranh giới phía Đông giáp đất ông H dài 0,58m; 10,07m; 1,5m; 16,45m; Tây giáp đường đi dài 8m; 0,66m; 6,09m; 13,7m; Nam giáp thửa 42 dài 1,14m; 5,98m; Bắc giáp đường đi dài 6,96m; diện tích 166,9m2 cho ông Nguyễn Thanh Đ trọn quyền sử dụng (có sơ đồ chi tiết kèm theo).

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về phần án phí dân sự sơ thẩm; chi phí định giá tài sản; quyền, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.

Vào các ngày 25, 26, 29/11/2024, ông Nguyễn Thành H, bà Nguyễn Thảo N, bà Trần Thị P có đơn kháng cáo với nội dung: Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Sửa toàn bộ bản án sơ thẩm.

Ngày 26/5/2025, ông Nguyễn Thành H, bà Nguyễn Thảo N, bà Trần Thị P có đơn kháng cáo bổ sung cùng nội dung: Yêu cầu hủy toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa hôm nay, ông Nguyễn Thành H, bà Trần Thị P giữ nguyên kháng cáo, yêu cầu hủy bản án sơ thẩm.

Ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai tại phiên tòa phúc thẩm:

Về việc tuân thủ pháp luật tố tụng dân sự: Trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm, Thẩm phán và những người tiến hành tố tụng khác đã tuân thủ đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự chấp hành đúng quy định của pháp luật.

Về quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị HĐXX áp dụng khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự, chấp nhận kháng cáo của bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, hủy bản án dân sự sơ thẩm của TAND Khu vực 6 – Gia Lai.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa; kết quả tranh tụng tại phiên tòa; các quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

Căn cứ tài liệu, chứng cứ do bị đơn cung cấp tại phiên tòa phúc thẩm và Báo cáo số 23/BC-QTD ngày 28/7/2025 của Qũy tín dụng nhân dân B V/v cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ vay vốn Qũy tín dụng nhân dân B thì vợ chồng ông Nguyễn Thành H và bà Trần Thị P có thế chấp diện tích đất các bên đang tranh chấp thuộc thửa đất số 478, tờ bản đồ số 25, diện tích 362,5m2, tọa lạc tại Khu phố L, thị trấn B, thị xã H, tỉnh Bình Định (Nay là Khu phố L, phường B, tỉnh Gia Lai) cho Qũy tín dụng nhân dân B để vay số tiền gốc là 650 triệu đồng, theo 02 hợp đồng tín dụng số 345/2025-HĐTD ký ngày 23/5/2025: Số tiền vay là 50 triệu đồng; thời hạn vay từ ngày 24/5/2025 đến 23/5/2026 và Hợp đồng tín dụng số 352/2025-HĐTD ký kết ngày 27/5/2025: Số tiền vay là 600 triệu đồng; thời hạn vay từ ngày 28/5/2025 đến ngày 27/5/2026.

Hội đồng xét xử thấy rằng vì phần diện tích đất hiện các bên đang tranh chấp vợ chồng ông H, bà P đã thế chấp cho Qũy tín dụng nhân dân B để đảm bảo cho khoản nợ vay 650.000.000 đồng, nên việc giải quyết vụ án có liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của Qũy tín dụng nhân dân B. Do đó cần thiết phải hủy bản án sơ thẩm để đưa Qũy tín dụng nhân dân B tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan thì mới đảm bảo việc giải quyết triệt để, toàn diện vụ án. Vì đây là tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm mà cấp sơ thẩm chưa có, nên việc HĐXX phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm không phải do lỗi của cấp sơ thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào:

- Khoản 3 Điều 308; Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Khoản 3 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường Vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Thành H, bà Nguyễn Thảo N, bà Trần Thị P.

Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 396/2024/DS-ST ngày 16/10/2024 của Tòa án nhân dân thị xã H, tỉnh Bình Định (Nay là Tòa án nhân dân khu vực 6 - Gia Lai) và chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Về tiền tạm ứng và chi phí tố tụng khác sẽ được xem xét khi vụ án được giải quyết lại.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Trả lại cho ông Nguyễn Thành H 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0006950; trả lại cho bà Nguyễn Thảo N 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0006953; trả lại cho bà Trần Thị P 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0006952 cùng ngày 03/12/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã H (Nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 6, tỉnh Gia Lai).

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.