Bản án 97/2018/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH KIÊN GIANG

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Nhiên

Các Thẩm phán: Ông Phạm Đình Thi

Ông Phan Văn Thuấn

- Thư ký phiên tòa: Bà Trương Thị Quý - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Kiên Giang.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang tham gia phiên tòa: Ông Huỳnh Văn Nhân - Kiểm sát viên.

Ngày 11 tháng 5 năm 2018 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Kiên Giang xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 41/2018/TLPT-DS ngày 19 tháng 3 năm 2018 về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số 01a/2018/DS-ST ngày 19/01/2018 của Tòa án nhân dân huyện M bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 83/2018/QĐ-PT ngày 12/4/2018 giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Lê Văn G, sinh năm 1951; bà Phạm Thị B, sinh năm 1954

Người đại diện hợp pháp của bà B là: Ông Lê Văn G, sinh năm 1951 (Theo văn bản ủy quyền ngày 27/01/2018).

Cùng địa chỉ: Ấp I, xã H, huyện M, tỉnh Kiên Giang.

- Bị đơn: Ông Nguyễn Văn P, sinh năm 1956; bà Trương Thị D, sinh năm 1960

Người đại diện hợp pháp của bà D: Ông Nguyễn Văn P, sinh năm 1956 (Theo văn bản ủy quyền ngày 10/4/2017).

Cùng địa chỉ: Ấp L, xã R, huyện V, tỉnh Kiên Giang.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn: Luật sư Lại Hùng A, thuộc Văn phòng Luật sư Hùng A, Đoàn Luật sư tỉnh Kiên Giang.

- Người c quyền lợi ngh a v liên quan:

1. Anh Lê Thành T (Thanh T), sinh năm 1973

Người đại diện hợp pháp của anh T là: Ông Lê Văn G, sinh năm 1951 (Theo văn bản ủy quyền ngày 27/01/2018).

Cùng địa chỉ: Ấp I, x H, huyện M, tỉnh Kiên Giang.

2. Công ty Cổ phần Thương mại K.

Địa chỉ: đường P, phường V, thành phố R, tỉnh Kiên Giang.

Người đại diện hợp pháp là: Ông Nguyễn Khắc Đ, chức vụ: Chuyên viên xử lý nợ (Theo văn bản ủy quyền số 19/GUQ-KTC ngày 11/01/2018).

(Luật sư và các đương sự: ông G, ông P, ông Đ có mặt tại phiên tòa)

NỘI D VỤ ÁN:

* Nguyên đơn ông Lê Văn G, bà Phạm Thị B thống nhất trình bày:

Vào năm 1987 vợ chồng ông bà được Nhà nước cấp diện tích đất 27.116m2, tọa lạc tại ấp T (nay ấp I), xã H, huyện M, tỉnh Kiên Giang. Do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên năm 1996 vợ chồng ông bà cầm cố cho vợ chồng ông P, bà D 10 công đất (tầm 3m) chiều ngang 17m, dài 750m trong diện tích đất nói trên. Khi cầm cố đất có lập giấy viết tay các bên cùng ký tên và giao cho ông P giữ, giá cầm cố là 180 giạ lúa, ông P đ giao cho vợ chồng ông nhận đủ lúa, không ghi thời hạn cố, chỉ thỏa thuận khi nào có điều kiện thì chuộc lại đất. Sau khi cầm cố xong, ông bà giao đất cho ông P sử dụng 02 năm thì Nhà nước có chủ trương chuyển mục đích sử dụng (từ làm lúa sang vụ tôm, vụ lúa) nên giữa ông bà và ông P thỏa thuận đổi đất với nhau, ông P lấy phần đất có diện tích 13.296m2 có vị trí ngang giáp đất ông G 39,4m và giáp kênh thủy lợi 40,9m, chiều dài là 329,6m; còn ông G sẽ lấy lại phần đất 13.500m2 theo hợp đồng chuyển nhượng nêu trên để sử dụng.

Sau đó, ông P có cho con rể là anh T thuê lại phần đất nói trên thời hạn 01 năm, tiếp theo ông bà thuê lại sử dụng thời hạn 04 năm, khi hết hạn thuê ông bà trả đất lại cho ông P sử dụng đến nay. Giấy sang nhượng đất lập ngày 28/12/1996 và giấy hợp đồng thuê đất lập ngày 19/12/2003 ông không ký tên. Hai Tờ nhượng đất lập ngày 20/12/1995 là do ông trực tiếp ký và viết tên.

Ngày 26/4/2005 vợ chồng ông bà thế chấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 27.126m2 tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên du lịch-Thương mại K (Nay là Công ty cổ phần thương mại K) để vay số tiền 23.500.000 đồng, hiện tại còn nợ số tiền vốn gốc và l i bao nhiêu ông bà không biết.

Nay vợ chồng ông bà yêu cầu vợ chồng ông P, bà D trả lại cho ông bà 10 công đất (tầm 3m) cầm cố nói trên và bồi thường cho ông bà 80.000.000 đồng tiền ông bà không được sử dụng đất từ năm 2013 đến năm 2017; ông bà có trách nhiệm trả lại cho vợ chồng ông P, bà D 180 giạ lúa.

* Bị đơn ông Nguyễn Văn P đồng thời cũng là người đại diện của bị đơn bà Trương Thị D trình bày:

Vào năm 1996 ông bà có nhận chuyển nhượng của vợ chồng ông G 10 công đất (tầm 3m) ruộng lúa (chiều ngang 18m x dài 750m) nằm trong tổng diện tích 27.126m2, tọa lạc tại ấp T (nay là ấp I), xã H, huyện M, tỉnh Kiên Giang với giá 200 giạ lúa (quy ra bằng tiền trả), ông bà trả đủ lúa cho vợ chồng ông G, vợ chồng ông G giao đất cho ông bà sử dụng. Hai bên có lập giấy sang nhượng đất ngày 28/12/1996, ông và ông G cùng ký tên, có người kế cận chứng kiến ông Nguyễn Văn L, anh Lê Thành T (con ông G), ông Lê Văn H (em ông G), ông Nguyễn Văn N. Sau đó, khoảng 2- 3 tháng ông có mang giấy sang nhượng đất nói trên nhờ ông Lý Văn C là tổ trưởng Tổ nhân dân tự quản ký xác nhận.

Đến năm 2003, Nhà nước có chủ trương cho chuyển mục đích sử dụng (từ làm lúa sang vụ tôm, vụ lúa) ông bà và vợ chồng ông G thỏa thuận với nhau đổi diện tích đất cho tiện sử dụng. Sau đó, ông cho anh T thuê phần đất này, đến năm 2004 ông bà cho ông G thuê sử dụng 03 năm, hết hợp đồng thuê đất thì vợ chồng ông G trả đất lại cho ông sử dụng đến nay.

Nay ông bà không đồng ý khởi kiện của ông G, bà B. Ông bà yêu cầu công nhận diện tích đất mà ông G, bà B đ chuyển nhượng cho ông bà vào năm 1996, buộc vợ chồng ông G phải làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất cho ông bà, chi phí chuyển quyền sử dụng đất ông bà tự chịu.

* Người có quyền lợi, ngh a vụ liên quan anh Lê Thành T trình bày:

Vào ngày tháng năm nào anh không nhớ rõ, anh có ký, viết họ và tên trên giấy cầm cố đất giữa ông G và ông P; anh không ký và viết họ tên vào bất cứ văn bản giao dịch gì giữa gia đình anh và gia đình ông P.

* Người có quyền lợi, ngh a vụ liên quan Công ty cổ phần thương mại K có đại diện là ông Nguyễn Khắc Đ trình bày:

Ngày 26/4/2015, ông G có vay của công ty số tiền 23.500.000 đồng theo hợp đồng 69/HĐCĐ 2005 ngày 26/4/2005, thế chấp 01 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tên ông (bà) Lê Văn G, cấp ngày 18/11/2002, diện tích 27.126m2, tọa lạc tại ấp I, x H, huyện M, tỉnh Kiên Giang. Hiện nay, ông G đ trả hết nợ cho công ty và công ty đ giao lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông G quản lý.

* Tại bản án sơ thẩm số 01a/2018/DS-ST ngày 19/01/2018 của Tòa án nhân dân huyện M đ quyết định:

1. Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông G với ông P xác lập ngày 28/12/1996 là vô hiệu.

2. Buộc ông Nguyễn Văn P và bà Trương Thị D hoàn trả lại cho ông Lê Văn G, bà Phạm Thị B diện tích đất đang sử dụng theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 16/10/2015. Diện tích đất chuyển đổi là 13.296m2, thiếu so với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất 204m2 (ngang 18m x dài 750m = 13.500m2 - 13.296m2).

3. Buộc ông Lê Văn G và bà Phạm Thị B hoàn trả lại cho ông P, bà D 200 giạ lúa, loại lúa mùa (một bụi đỏ) được quy ra 22.400.000đồng theo giá lúa mà ông P, ông G thỏa thuận ngày 19/01/2018.

4. Buộc ông Lê Văn G, bà Phạm Thị B bồi thường thiệt hại 70% về giá trị quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn P và bà Trương Thị D với số tiền 288.523.200đồng. Tổng số tiền ông G và bà B phải trả 310.923.200đồng.

5. Bác yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn G và bà Phạm Thị B đòi ông Nguyễn Văn P và bà Trương Thị D bồi thường 80.000.000đồng.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí đo đạc, định giá, giám định, l i suất chậm trả trong thi hành án và báo quyền kháng cáo theo hạn luật định.

* Ngày 01/02/2018 nguyên đơn ông Lê Văn G có đơn kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm giải quyết: Yêu cầu ông P, bà D cho ông bà chuộc lại phần đất cầm cố và bồi thường cho ông bà số tiền 80.000.000 đồng do ông không được canh tác trên đất từ năm 2013 đến nay, vợ chồng ông sẽ trả lại cho ông P 180 giạ lúa theo giá lúa mà hai bên đ thống nhất tại Tòa án nhân dân huyện M.

* Ngày 04/02/2018 bị đơn ông Nguyễn Văn P có đơn kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết: Buộc ông G, bà B phải bồi thường thiệt hại cho ông 100% giá trị đất chênh lệch theo kết quả định giá.

* Tại phiên tòa phúc thẩm, luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông P có ý kiến cho rằng: Phía ông G cho rằng ngày 28/12/1996 có cố đất cho ông P, nhưng ông G không có giấy tờ gì chứng minh, trong khi đó ông P cung cấp được hợp đồng chuyển nhượng ngày 28/12/1996 được xác lập giữa ông P và ông G. Mặc dù, hợp đồng chưa được công chứng chứng thực do lúc này ông G chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng hợp đồng đ thể hiện sự tự nguyện của hai bên và cũng có sự chứng kiến của những người làm chứng như ông L, ông N… Hơn nữa, kết luận giám định của cơ quan chức năng đ xác định chữ ký, chữ viết trong hợp đồng chuyển nhượng là của ông G và anh T là con của ông G. Đáng lẽ cấp sơ thẩm phải công nhận hợp đồng chuyển nhượng này theo quy định tại Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, nhưng cấp sơ thẩm lại tuyên hợp đồng vô hiệu. Nếu hợp đồng vô hiệu thì lỗi hoàn toàn thuộc về phía ông G do ông G khi được cấp giấy chứng nhận thì đem đi thế chấp vay tiền nên ông P không thực hiện được thủ tục tách giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, đề nghị cấp phúc thẩm xem xét chấp nhận kháng cáo của ông P và thống nhất trừ đi 200 giạ lúa trước khi tính thiệt hại.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang phát biểu ý kiến: Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng trong vụ án từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm nghị án tại phiên tòa phúc thẩm đ tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về hướng giải quyết vụ án, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của ông G, không chấp nhận kháng cáo của ông P, sửa bản án sơ thẩm về phần lỗi bồi thường và miễn án phí cho nguyên đơn và bị đơn theo quy định của pháp luật.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định: