Bản án 966/2022/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa pH tòa:

Ông Nguyễn Văn Minh

Các Thẩm phán:

Ông Phan Nhựt Bình

Ông Vũ Đức Toàn

- Thư ký pH tòa: Ông Hồ Quang Nhựt - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia pH tòa: Ông Nguyễn Văn Phượng - Kiểm sát viên.

Trong các ngày 12 và 19 tháng 12 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 258/2022/TLPT-HC ngày 23 tháng 5 năm 2022 “Khiếu kiện hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai”.

Do Bản án hành chính sơ thẩm số 20/2022/HC-ST ngày 14 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh B - V bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 1981/2022/QĐPT-HC ngày 16 tháng 11 năm 2022, giữa các đương sự:

1. Người khởi kiện: Ông Bùi Văn Q, sinh năm 1963 ( vắng mặt) và bà Phạm Thị H, sinh năm 1965 (vắng mặt).

Cùng địa chỉ: 184 T, Phường 5, thành phố V, tỉnh B – V.

Người đại diện theo ủy quyền: ông Lê Văn K, sinh năm 1962; địa chỉ: 132/1 đường 3/2, phường 10, thành phố V, tỉnh B –V theo Giấy ủy quyền ngày 10/5/2021 (có mặt).

2. Người bị kiện:

- Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh B – V.

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh B – V.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Hoàng Vũ T - Chủ tịch (có đơn xin xét xử vắng mặt).

Cùng địa chỉ: 69 Lý Thường Kiệt, thành phố V.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp:

- Bà Nguyễn Thị Phương T – Chuyên viên Phòng Tài nguyên và môi trường thành phố V- Theo Văn bản số 950/UBND-VP ngày 09/02/2021 (có mặt).

- Ông Cao Văn T –Viên chức Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố V - Theo Văn bản số 3507/UBND-VP ngày 28/5/2021 (Công văn đến số 293 ngày 04/3/2022- (có mặt).

Người kháng cáo: người đại diện theo pháp luật của người bị kiện ông Hoàng Vũ T

NỘI DUNG VỤ ÁN:

[1] Quá trình tham gia tố tụng và tại Tòa án, người khởi kiện, người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện trình bày:

Năm 1990 bà Phạm Thị H (vợ ông Q) là giáo viên của Trường Sao Mai (nay là trường H), do không có nhà nên được Nhà trường giao cho 01 phòng để ở khoảng 70m2 (nguồn gốc trước đây là dãy phòng trọ của tư nhân xây dựng trước năm 1975, phòng chỉ có 4 bức tường cũ, không có cửa, không có công trình phụ) tại khu tập thể 184 T, Phường 5, thành phố V. Khi giao nhà, Nhà trường chỉ nói miệng, không có giấy tờ hay biên bản bàn giao gì. Sau khi về ở, gia đình bà H, ông Q khai hoang thêm diện tích xung quanh khoảng 300m2 làm công trình phụ, nhà bếp và trồng cây, có đăng ký kê khai với Phường 5 nhưng Phường không cho kê khai, nhưng hàng năm có nộp thuế đất ở. Ngày 16/9/2009 Chủ tịch UBND thành phố V ban hành Quyết định thu hồi 386,6m2 đất của ông Q, bà H để đầu tư xây dựng Trường THCS Phường 5, thành phố V. Ngày 11/6/2010 Chủ tịch UBND thành phố V ban hành Quyết định 1995/QĐ-UBND v/v phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ cho ông Q, bà H với số tiền là: 78.462.872 đồng, không bồi thường về đất và nhà cho ông Q, bà H. Ngày 14/6/2011 Chủ tịch UBND thành phố V ban hành Quyết định 2629/QĐ-UBND v/v phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ (bổ sung) cho ông Q, bà H, theo đó, hỗ trợ bổ sung 9.000.000đ tiền thuê nhà và giao cho ông Q, bà Hiện một lô đất ở mới. Tuy nH tất cả các Quyết định nói trên không giao cho ông Q, bà H. ông Q, bà H nghe nói nên làm đơn kiến nghị yêu cầu giao các quyết định và giao đất ở. Ngày 10/11/2011, Chủ tịch UBND thành phố V có văn bản trả lời, chưa có đất để giao. Mãi đến ngày 10/3/2017, Trung Tâm phát triển quỹ đất mới giao Quyết định 2629/QĐ-UBND cho bà H, ông Q. Các quyết định khác vẫn không giao và cũng không giải quyết khiếu nại. Ngày 12/9/2017, Chủ tịch UBND thành phố có văn bản trả lời ông Q, bà H. Tuy nH, do ghi sai địa chỉ nên ông Q, bà H không nhận được văn bản trả lời. Ngày 14/10/2020, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định 5115/QĐ-UBND cưỡng chế thu hồi đất, ông Q, bà H không thực hiện. Tại cuộc gặp Bí thư thành ủy thành phố V trước khi cưỡng chế thu hồi đất, ông Q, bà H mới nhận được Văn bản 3536/UBND-TTr ngày 02/7/2019 đính chính lại điạ chỉ nhà của ông Q, bà H tại Văn bản 5210/UBND-TTr ngày 12/9/2017, trả lời đơn khiếu nại của ông Q, bà H, lúc này ông Q , bà H mới nhận được Văn bản số 5210/UBNS-TTr ngày 12/9/2017. Theo Văn bản này, khiếu nại của ông Q, bà H đủ điều kiện thụ lý giải quyết. Tuy nH, khi kiểm tra hồ sơ theo Phiếu nhận đơn ngày 15/12/2009 ông Nguyễn Văn N - cán bộ tiếp dân ký, do Sổ theo dõi đơn thư không thể hiện, tính đến thời điểm ông Q, bà H làm đơn khiếu nại ngày 26/12/2016 yêu cầu trả lời đơn khiếu nại ngày 15/12/2009, hết thời hiệu khiếu nại. ông Q bà H cho rằng việc nhận đơn có biên nhận, còn ghi sổ hay không là nội bộ của UBND thành phố V, không thể lấy lý do đó để cho rằng hết thời hiệu nên không giải quyết đơn của ông Q, bà H.

* Nay ông Bùi Văn Q, bà Phạm Thị H khiếu kiện yêu cầu Tòa án, hủy các quyết định:

- Quyết định 4830/QĐ-UBND ngày 16/9/2009 của Chủ tịch UBND thành phố V v/v thu hồi 386,6m2 đất của ông Q, bà H;

- Quyết định số 1995/QĐ-UBND ngày 11/6/2010 của Chủ tịch UBND thành phố V v/v phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ cho ông Bùi Văn Q, bà Phạm Thị H;

- Quyết định 2629/QĐ - UBND 14/6/2011 của Chủ tịch UBND thành phố V v/v phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ bổ sung cho ông Bùi Văn Q, bà Phạm Thị H;

- Quyết định số 5115/QĐ-UBND ngày 14/10/2020 của Chủ tịch UBND thành phố v/v cưỡng chế thu hồi đất;

-Văn bản số 5210/UBND-TTr ngày 12/9/2017 của Chủ tịch UBND thành phố V.

* Với các lý do:

- Thu hồi đất không đúng thẩm quyền;

- Thu hồi đất không đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo Quyết định 3371/QĐ-UBND ngày 23/6/1999 của UBND tỉnh B – V v/v phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/2000 Núi lớn, Núi nhỏ thành phố V. Vị trí Trường THCS Phường 5 không đúng vị trí thu hồi đất của ông Q, bà H. Theo Quyết định 3377/QĐ-UBND ngày 26/9/2008 của UBND tỉnh B – V v/v xét duyệt quy hoạch sử dụng đất chi tiết đến năm 2010 và kế hoạch sử dụng đất chi tiết thời kỳ 2006-2010 Phường 5, TP. V diện tích trường THCS Bãi Dâu (nay là trường THCS Phường 5) điều chỉnh còn 01ha. Quyết định của UBND tỉnh thu hồi 1,532.2 ha là vượt quá diện tích quy hoạch kế hoạch sử dụng đất. Diện tích đất thu hồi của ông Q, bà H không nằm trong kế hoạch, quy hoạch sử dụng đất làm trường học.

- Khi thu hồi không hỗ trợ bằng 60% giá trị đất và 60% giá trị nhà đang thuê theo Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 23/12/2004.

- Ngoài nhà được giao 70m2, năm 1990 ông Q, bà H còn khai hoang thêm khoảng 300m2 sử dụng và có đóng thuế hàng năm nhưng không được xem xét bồi thường.

- Đối với các Quyết định số 1995/QĐ-UBND ngày 11/6/2010 và Quyết định số 2629/QĐ - UBND 14/6/2011 của Chủ tịch UBND thành phố V v/v Phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ (bổ sung) ông Q, bà H nhiều lần yêu cầu nhưng UBND thành phố V không giao. Mãi đến ngày 05/5/2017 Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố mới tổ chức giao cho ông Q, bà H. Tuy nH, khi tính tiền đất lại áp dụng giá đất mới năm 2017.

- Việc ghi sổ theo dõi đơn là việc nội bộ UBND thành phố, ông Q, bà H khiếu nại từ năm 2009, nhưng Chủ tich UBND thành phố cho rằng cán bộ tiếp dân không ghi sổ theo dõi nên hết thời hiệu khiếu nại là không đúng.

- Về việc cưỡng chế thu hồi đất. Do thu hồi đất không đúng quy định của pháp luật nên Quyết định cưỡng chế cũng không đúng quy định. Mặt khác, Quyết định ghi thực hiện cưỡng chế không rõ ràng, khó hiểu.

[2] Quá trình tham gia tố tụng và tại Tòa án, người bị kiện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện trình bày:

Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định số 4830/QĐ-UBND ngày 16/9/2009 thu hồi đất của ông Q, bà H căn cứ Quyết định số 2309/QĐ- UBND ngày 08/7/2005 của Chủ tịch UBND tỉnh B –V.

Về thẩm quền, Chủ tịch UBND thành phố V được giao nhiệm vụ thực hiện các nhiệm vụ của UBND thành phố, nên Chủ tịch ký quyết định thu hồi đất là đúng thẩm quyền.

Về Phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ: Do nhà đất thu hồi của ông Q, bà H là đất công do UBND Phường 5 quản lý nên khi thu hồi không bồi thường là đúng. ông Q bà H được hỗ trợ giao 01 lô đất ở. Do ông Q bà H không nhận nên giá đất phải áp dụng giá mới.

Việc tống đạt các quyết định UBND thành phố giao cho UBND Phường 5 thực hiện. UBND Phường 5 có báo cáo đã niêm yết công khai đúng quy định của pháp luật. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của UBND thành phố và Chủ tich UBND thành phố khẳng định UBND thành phố và Chủ tich UBND thành phố ban hành các quyết định về việc thu hồi và phê duyệt kinh phí bồi thường cho ông Q, bà H là đúng quy định của pháp luật. Đề nghị Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của ông Q, bà H.

Tại Bản án số 20/2022/HC-ST ngày 14 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh B - V đã quyết định:

Căn cứ vào Điều 39 Luật đất đai năm 2003; Điều 36 Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004; Điều 21 Nghị định 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ . Điểm b khoản 2 Điều 193 Luật tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 14.

Tuyên xử:

[1] Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Bùi Văn Q, bà Phạm Thị H

Hủy các quyết định:

- Quyết định số 4830/QĐ- UBND ngày 16/9/2009 của Chủ tịch UBND thành phố V về việc thu hồi 386,6m2 đất tại Phường 5, thành phố V do bà Phạm Thị H đang sử dụng để đầu tư xây dựng công trình: Trường trung học cơ sở Phường 5, thành phố V.

- Quyết định số 1995/QĐ-UBND ngày 11/6/2010 của Chủ tịch UBND thành phố V v/v phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ cho hộ ông (bà) Phạm Thị H, địa chỉ nơi thu hồi đất: 184 T (phòng số 9), Phường 5, thành phố V do Nhà nước thu hồi đất để xây dựng công trình: Trường trung học cơ sở Phường 5, thành phố V.

- Quyết định số 2629/QĐ - UBND ngày 14/6/2011 của Chủ tịch UBND thành phố V v/v Phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ (bổ sung) cho ông (bà) Phạm Thị H, địa chỉ nơi thu hồi đất: Phường 5, thành phố V do Nhà nước thu hồi đất để xây dựng công trình: Trường trung học cơ sở Phường 5, thành phố V .

- Quyết định số 5115/QĐ-UBND ngày 14/10/2020 của Chủ tịch UBND thành phố V về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với diện tích 386,6m2 do ông, bà Bùi Văn Q –Phạm Thị H đang sử dụng tại số 184 T, Phường 5.

- Văn bản số 5210/UBND-TTr ngày 12/9/2017 v/v trả lời đơn khiếu nại của ông Bùi Văn Q, bà Phạm thị H, địa chỉ 154 T, Phường 5, thành phố V và Văn bản 3536/UBND-TTr ngày 02/7/2019 về việc đính chính lại điạ chỉ tại Văn bản 5210/UBND-TTr ngày 12/9/2017.

[2] Buộc UBND thành phố V ban hành lại theo đúng quy định của pháp luật.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo.

Ngày 05/4/2022, người đại diện theo pháp luật của người bị kiện ông Hoàng Vũ T kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận toàn bộ yêu cầu của người khởi kiện.

Tại pH tòa phúc thẩm,

Bà Nguyễn Thị Phương T và ông Cao Văn T, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Bùi Văn Q và bà Phạm Thị H về việc yêu cầu hủy các quyết định:

- Quyết định số 4830/QĐ- UBND ngày 16/9/2009 của Chủ tịch UBND thành phố V về việc thu hồi 386,6m2 đất tại Phường 5, thành phố V do bà Phạm Thị H đang sử dụng để đầu tư xây dựng công trình: Trường trung học cơ sở Phường 5, thành phố V.

- Quyết định số 1995/QĐ-UBND ngày 11/6/2010 của Chủ tịch UBND thành phố V v/v phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ cho hộ ông (bà) Phạm Thị H, địa chỉ nơi thu hồi đất: 184 T (phòng số 9), Phường 5, thành phố V do Nhà nước thu hồi đất để xây dựng công trình: Trường trung học cơ sở Phường 5, thành phố V.

- Quyết định số 2629/QĐ - UBND ngày 14/6/2011 của Chủ tịch UBND thành phố V v/v Phê duyệt kinh phí bồi thường, hỗ trợ (bổ sung) cho ông (bà) Phạm Thị H, địa chỉ nơi thu hồi đất: Phường 5, thành phố V do Nhà nước thu hồi đất để xây dựng công trình: Trường trung học cơ sở Phường 5, thành phố V.

- Quyết định số 5115/QĐ-UBND ngày 14/10/2020 của Chủ tịch UBND thành phố V về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với diện tích 386,6m2 do ông, bà Bùi Văn Q – Phạm Thị H đang sử dụng tại số 184 T, phường 5.

- Văn bản số 5210/UBND-TTr ngày 12/9/2017 v/v trả lời đơn khiếu nại của ông Bùi Văn Q, bà Phạm thị H, địa chỉ 154 T, Phường 5, thành phố V và Văn bản 3536/UBND-TTr ngày 02/7/2019 về việc đính chính lại địa chỉ tại Văn bản 5210/UBND-TTr ngày 12/9/2017.

Với các lý do: thời điểm năm 2009, gia đình ông Q, bà H đã biết được Quyết định thu hồi đất số 4830/QĐ-UBND ngày 16/9/2009 nhưng đến ngày 28/01/2021 (ngày Tòa án thụ lý vụ án) đã hết thời hiệu khởi kiện; Tòa án cấp sơ thẩm nhận định cá nhân Chủ tịch UBND thành phố V thu hồi đất là trái thẩm quyền là không đúng với các quy định pháp luật; Việc thông báo thu hồi đất đã được UBND thành phố V triển khai đến tất cả các hộ gia đình, cá nhân có đất thu hồi trong phạm vi dự án trong đó có hộ ông Q, bà H; Diện tích đất thu hồi tại Quyết định số 2309/QĐ-UBND là 15322,5m2 và Quyết định số 4830/QĐ-UBND có trong kế hoạch sử dụng đất chi tiết thời kỳ 2006-2010 và quy hoạch sử dụng đất chi tiết đến năm 2010 của Phường 5 tại Quyết định số 3377/QĐ-UBND; Tòa án cấp sơ thẩm nhận định năm 1990 khi bà H được giao một phòng học để cải tạo lại làm nhà ở thì diện tích khoảng 70m2, diện tích còn lại hơn 300m2 do ông Q, bà H khai phá làm vườn và công trình phụ nhưng không căn cứ vào Điều 21 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014; Mặc dù gia đình ông Q, bà H đã được chính quyền các cấp xem xét hỗ trợ bổ sung, nhiều lần được lãnh đạo thành phố V tiếp, đối thoại nhưng vẫn cố tình không hợp tác và yêu cầu bồi thường, hỗ trợ ngoài quy định của pháp luật đất đai.

Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện ông Lê Văn K đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm, không chấp nhận kháng cáo của người bị kiện.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tham gia pH tòa:

Về tố tụng, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính về pH tòa phúc thẩm. Những người người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính.

Về nội dung, đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận kháng cáo của người bị kiện.