Bản án 95/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các đơn khởi kiện ghi ngày 09/7/2024, 16/5/2025 và trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, nguyên đơn bà Võ Thị S và người đại diện hợp pháp của nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Mỹ H trình bày:

Cha mẹ của bà Võ Thị S là cụ bà Mai Thị H1 (chết 2003) và cụ ông Võ Văn H2 (chết 1950) được ông bà ngoại cho phần đất diện tích 30 cao đất thổ cư vào năm 1960. Phần đất có tứ cận như sau: Đông giáp: bà M; Tây giáp: 10 Ánh; Nam giáp: đường đất (bà R) dài 39,45m; Bắc giáp: Phương dài 5m, bà Đ dài 10m, H3 5m và bà B1 dài 20m.

Trong chiến tranh, chính quyền chế độ cũ sử dụng làm ấp chiến lược để quản lý. Phần đất của gia đình bà S bị bờ đê ấp chiến lược cắt ngang 01 phần (nằm trong ấp chiến lược) và 01 phần đất trống (nằm ngoài ấp chiến lược) độ dài 19m. Sau chiến tranh 1975, đất ai trả về nấy, gia đình bà S có đăng ký kê khai quyền sử dụng đất và sử dụng trồng tràm bông vàng, tầm vong, trúc. Bà S sống chung với cha mẹ đến năm 2003 mẹ bà chết, bà S tiếp tục sử dụng, sau này nhà nước làm đường sỏi, sau đó làm đường nhựa, Nhà nước có đền bù cây trồng cặp lề đường cho bà S nhưng không có giấy tờ. Năm 1995 gia đình bà S chỉ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 3672 tờ bản đồ số 04 tương ứng thửa 81 tờ bản đồ 17, đất tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện G, tỉnh Tây Ninh, hiện gia đình bà S đang sử dụng. Phần đất còn lại ngoài ấp chiến lược như phần trình bày ở trên ngang 39,45m, dài 19m. Trong đó: đường lộ nhựa chiếm khoảng 6m. Phần còn lại ông Đặng Hoàng P1 lấn chiếm ngang 5m, dài 13m thuộc thửa 764, tờ bản đồ 17, tọa lạc tại ấp T, xã T, huyện G, tỉnh Tây Ninh.

Theo kết quả xem xét thẩm định tại chỗ, nay bà S yêu cầu ông Đặng Hoàng P1 phải trả phần đất diện tích 77,1m2 thuộc 01 phần thửa 764 và một phần thửa 765, tờ bản đồ 17, tọa lạc tại ấp T, phường G, tỉnh Tây Ninh (nay là khu phố T, phường G, tỉnh Tây Ninh).

Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn ông Đặng Hoàng P1 trình bày:

Ông không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà S. Phần đất bà S tranh chấp thửa 765 trước đây ông được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu và sau đó được cấp đổi lần hai ngày 18/5/2022, theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ CS 13365 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T cấp, tại thửa đất số 40 tờ bản đồ số 17. Nguồn gốc phần đất này do ông bà để lại cho cha mẹ của ông và cha mẹ của ông để lại cho ông. Gia đình ông quản lý, sử dụng từ sau khi giải phóng đến nay. Phần đất bà S tranh chấp với ông, theo kết quả đo đạc của Tòa án thể hiện tại thửa 765 thì ông đã chuyển nhượng, sang tên cho ông B, bà P2 vào ngày 08/8/2022 và ông đã giao đất cho ông B, bà P2. Phần đất còn lại tại thửa 764 hiện do ông đang quản lý sử dụng. Do ông B, bà P2 chưa có nhu cầu sử dụng nên nhà thường đóng cửa, bà S cho rằng phần đất là của ông nên khởi kiện ông là không đúng. Ông đã sử dụng đất ổn định lâu dài, đã đăng ký được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định nên bà S tranh chấp là hoàn toàn vô căn cứ.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, ông Nguyễn Thiện B và bà Dương Thị P2 cùng trình bày: vào ngày 30/8/2022, ông bà nhận chuyển nhượng của ông Đặng Hoàng P1 phần đất diện tích 209,5m2, thửa 765, tờ bản đồ số 17, tại ấp T, xã T, huyện G, tỉnh Tây Ninh. Ông bà đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đang quản lý sử dụng. Ông B, bà P2 không đồng ý với yêu cầu của bà Võ Thị S.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 31/2025/DS-ST ngày 25 tháng 7 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 12 - Tây Ninh đã xử (tóm tắt):

“1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị S tranh chấp quyền sử dụng đất đối với ông Đặng Hoàng P1 đối với phần đất diện tích 77,1 m2 thuộc 1 phần thửa 764 và 1 phần thửa 765, tờ bản đồ 17, tọa lạc tại ấp T, phường G, tỉnh Tây Ninh (nay là khu phố T, phường G, tỉnh Tây Ninh).

2. Chi phí tố tụng: Bà Võ Thị S phải chịu 5.000.000 (năm triệu) đồng. Ghi nhận đã nộp xong.

3. Án phí: bà Võ Thị S được miễn tiền án phí dân sự sơ thẩm.”.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về quyền và thời hạn kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 04/8/2025, nguyên đơn, bà Võ Thị S kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm, yêu cầu hủy bản án sơ thẩm do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, việc thu thập tài liệu, chứng cứ chưa đầy đủ và quyết định của bản án không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của bà.

Tại phiên tòa phúc thẩm,

Bà Nguyễn Thị Mỹ H đại diện nguyên đơn vắng mặt và có văn bản ghi ngày 07/01/2026 trình bày: tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn có yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bị đơn, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không đưa cơ quan có thẩm quyền tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan; nguyên đơn đã có đơn yêu cầu thu thập hồ sơ giải quyết hoặc xác minh những người có phần đất bị bờ đê ấp chiến lược cắt ngang qua như phần đất của nguyên đơn, những người biết rõ ranh đất của nguyên đơn như bà Nguyễn Thị Đ1, bà Ngô Hồng T, bà Mai Thị Đ2; cũng như thu thập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử đụng đất cho ông Đặng Hoàng P1 để xác định việc cấp giấy khi nào, nguồn gốc đất do đâu mà có... nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không thực hiện. Bản án sơ thẩm đã kết luận không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất. Do đó, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại.

Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Tòa án cấp phúc thẩm và các đương sự chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Kháng cáo của nguyên đơn, bà Võ Thị S đủ điều kiện để xem xét theo trình tự phúc thẩm.

Về nội dung: bà S vẫn ở trên phần đất tại thửa 3672 đối diện phần đất tranh chấp cho đến nay, nhưng chỉ đăng ký và được cấp giấy thửa 3672 mà không đăng ký phần đất tranh chấp. Bà S cho rằng bà có sử dụng phần đất tranh chấp với hình thức trồng cây trúc, tầm vong nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh. Ngoài ra, bà S cũng không cung cấp được một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013 để chứng minh phần đất tranh chấp thuộc quyền quản lý, sử dụng của bà S. Thực tế, ông P1 ở cùng gia đình sử dụng phần đất tranh chấp từ sau 1975 đến nay, ông P1 sử dụng đất ổn định, xây dựng nhà trên đất và đăng ký kê khai, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hiện phần đất tranh chấp đã chuyển nhượng sang tên cho ông B, bà P2 vào ngày 30/8/2022. Do đó cấp sơ thẩm đã không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà S là có căn cứ theo quy định tại Điều 100, 166 của Luật Đất đai và Điều 166 Bộ luật Dân sự. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm bác kháng cáo của bà S, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Xét kháng cáo của bà S yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 1 Điều 308, Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 12, Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

2. Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, bà Võ Thị S.

3. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 31/2025/DS-ST ngày 25 tháng 7 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 12-Tây Ninh.

4. Án phí dân sự phúc thẩm: bà Võ Thị S được miễn án phí.

5. Về hướng dẫn thi hành án: trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

6. Về hiệu lực của bản án: Bản án phúc thẩm này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.