- Tranh chấp gì? án hành chính — "“Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai”"
- Tòa quyết gì? Bác kháng cáo của người khởi kiện ông Thân Trọng V.
- Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 116 Luật Tố tụng hành chính; Điều 18 Luật khiếu nại
| TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Bản án số 93/2025/HC-ST Ngày 24/02/2025 V/v Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai. |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Ngô Tự Học;
Các Thẩm phán:
Ông Nguyễn Vũ Đông;
Ông Nguyễn Mạnh Tiến.
- Thư ký phiên tòa: Bà Đặng Thị Cẩm Ly, Thẩm tra viên Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Bà Lê Thị Thu Hà, Kiểm sát viên cao cấp.
Ngày 24 tháng 02 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 560/2024/TLPT-HC ngày 14 tháng 11 năm 2024 về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai”, do có kháng cáo của người khởi kiện đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 112/2024/HC-ST ngày 05 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 996/2025/QĐ-PT ngày 08 tháng 02 năm 2025, giữa các đương sự:
* Người khởi kiện: Ông Thân Trọng V, sinh năm 1963; nơi cư trú: số 22 đường Bạch Đ, phường Hạ L1, quận Hồng B, thành phố Hải Phòng; có mặt.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện: Các luật sư Trần Kim D, Phạm Thị Kim X, Đinh Thị L - Công ty luật TNHH V-Stars; địa chỉ: số 34b, ngõ 575 Kim M, phường Ngọc Kh, quận Ba Đ, thành phố Hà Nội; luật sư L vắng mặt, các luật sư D, X có mặt.
* Người bị kiện:
1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng;
2. Ủy ban nhân dân quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng;
Trụ sở: số 6 đường Hồng Bàng, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng;
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Dương Đức H - Phó Chủ tịch; có đơn xin xét xử vắng mặt.
* Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thu H1, sinh năm 1962; nơi cư trú: số 22 đường Bạch Đ, phường Hạ L1, quận Hồng B, thành phố Hải Phòng; có đơn xin xét xử vắng mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
* Theo đơn khởi kiện đề ngày 26/01/2024, đơn khởi kiện bổ sung đề ngày 10/5/2024, lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện trình bày:
Gia đình ông Thân Trọng V sử dụng tổng diện tích là 294,82m2 đất thuộc thửa số 12+8+138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu là đất nuôi trồng thủy sản và đất giao thông do Ủy ban nhân dân (UBND) phường Sở Dầu quản lý. Hộ ông Bùi Hữu Th tự khai hoang khoảng năm 1990 và chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Ng. Sau đó bà Nga chuyển nhượng cho ông Thân Trọng V một phần thửa đất (không có xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền). Ông Thân Trọng V sử dụng vào mục đích trồng cây hàng năm từ đó đến nay.
Sau khi được chuyển nhượng, gia đình ông V sử dụng đất ổn định không có tranh chấp với ai; từ năm 1991 đến năm 2017 gia đình ông V đã đóng thuế đầy đủ. Từ khi mua nhà trên, gia đình ông đã trồng cây hàng năm từ đó đến nay.
Quá trình sử dụng thửa đất trên, năm 2017 UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường kèm theo. Quá trình UBND quận Hồng Bàng đo vẽ thửa đất và kiểm đếm tài sản trên đất, gia đình ông V đều chứng kiến, gia đình ông bị thu hồi diện tích 294,82m2 đất tại các thửa đất số 12+8+138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu theo hồ sơ địa chính phường Sở Dầu năm 1995. Tại Quyết định trên, UBND quận Hồng Bàng phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho gia đình ông V số tiền 179.160.000 đồng (tiền bồi thường, hỗ trợ là 2.268.000 đồng và 176.892.000 đồng còn lại là tiền Công ty TNHH Phương Nghĩa hỗ trợ ngoài).
Ông không đồng ý với Quyết định số 104a/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND quận Hồng Bàng về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2) vì không bồi thường 100% giá trị tài sản trên đất; phương án bồi thường còn thiếu của gia đình ông 105,18m2; không hỗ trợ nhân khẩu ăn ở thực tế; không hỗ trợ di chuyển chỗ ở; không hỗ trợ tiền thuê nhà tạm lánh; không hỗ trợ để ổn định cuộc sống, Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng đã có Quyết định số 2163/QĐ-UBND ngày 16/11/2023 về việc giải quyết khiếu nại lần đầu. Tuy nhiên, ông vẫn không đồng ý với quyết định trên nên đã làm đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:
- Huỷ Quyết định số 104a/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND quận Hồng Bàng về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2) và Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư GPMB thực hiện Dự án chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng.
- Huỷ Quyết định số 2163/QĐ-UBND ngày 16/11/2023 của Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng về việc giải quyết khiếu nại của ông Thân Trọng V, địa chỉ: số 22 đường Bạch Đ, phường Hạ L1, quận Hồng B, thành phố Hải Phòng (lần đầu).
- Ban hành Quyết định mới để điều chỉnh Quyết định phê duyệt phương án bồi thường và bổ sung phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đúng quy định của pháp luật cho gia đình ông.
* Người bị kiện UBND, Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà trình bày:
Căn cứ theo Trích lục nguồn gốc sử dụng đất ngày 30/9/2017 do UBND phường Sở Dầu kết hợp với Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận Hồng Bàng lập, phòng Tài nguyên và Môi trường thẩm định và được UBND quận Hồng Bàng phê duyệt; hộ ông Thân Trọng V sử dụng tổng diện tích là 294,82m2 đất thuộc thửa số 12+8+138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu là đất nuôi trồng thủy sản và đất giao thông do UBND phường Sở Dầu quản lý. Hộ ông Bùi Hữu Thứ tự khai hoang khoảng năm 1990 và chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Nga. Sau đó bà Nga chuyển nhượng cho ông Thân Trọng V một phần thửa đất (không có xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền). Ông Thân Trọng V sử dụng vào mục đích trồng cây hàng năm từ đó đến nay.
Việc thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ về đất và tài sản gắn liền với đất:
Ngày 24/10/2017, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 1895/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng đối với hộ ông Thân Trọng V diện tích 294,82m2 tại tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng.
Căn cứ vào Trích lục nguồn gốc sử dụng đất hộ ông Thân Trọng V không đủ điều kiện bồi thường về đất, vật kiến trúc, không được tính toán chi phí còn lại đầu tư vào đất khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp theo quy định tại Điều 82 và Điều 92 Luật Đất đai năm 2013.
Tuy nhiên căn cứ vào tình hình thực tế, UBND quận Hồng Bàng đã vận dụng Công văn số 601/UBND-TH của UBND thành phố Hải Phòng đối với các trường hợp không vi phạm hành lang bảo vệ các công trình theo quy định; Công trình vật kiến trúc xây dựng trước ngày 01/7/2004 hỗ trợ 70%; từ ngày 01/7/2004 đến ngày 01/7/2014 hỗ trợ 30% giá trị theo Quyết định 324/QĐ-UBND ngày 05/02/2015 và 30% giá trị cây cối, hoa màu theo Quyết định số 58/QĐ-UBND ngày 12/01/2015 của UBND thành phố Hải Phòng. Do đó hộ ông Thân Trọng V được bồi thường, hỗ trợ với số tiền 2.268.000 đồng.
Ngày 24/10/2017, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 1846/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng.
Ngày 26/01/2018, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 104a/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2), (thay thế Quyết định số 1846/QĐ-UBND ngày 24/10/2017), trong đó có hộ ông Thân Trọng V được bồi thường hỗ trợ số tiền 2.268.000 đồng.
Như vậy, việc khởi kiện của ông Thân Trọng V yêu cầu Tòa hủy Quyết định số 104a/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND quận Hồng Bàng và Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư GPMB thực hiện Dự án chợ đầu mối rau quả tại phương Sở Dầu, quận Hồng Bàng là không có cơ sở.
Về bố trí tái định cư và chi trả các khoản hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi:
- Về bố trí tái định cư:
Theo trích lục nguồn gốc sử dụng đất và Biên bản họp xác minh việc ăn ở thực tế của các hộ dân có nhà ở thuộc Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu thì hộ ông Thân Trọng V không có nhà và không ăn ở thực tế tại thửa đất số số 12, 8 và 138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu, thuộc tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng.
Căn cứ khoản 4 Điều 6 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định: “Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở thuộc trường hợp phải di chuyển chỗ ở nhưng không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở, nếu không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất ở thu hồi thì được Nhà nước bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở hoặc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất. Giá bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở, giá đất ở tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất do UBND cấp tỉnh quy định”, hộ ông Thân Trọng V không đủ điều kiện được giao đất có thu tiền sử dụng đất.
- Về chi trả các khoản hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi:
Căn cứ tình hình thực tế, các hộ dân có đất bị thu hồi tại Dự án đã có công tôn tạo san lấp mặt bằng, vì vậy, để tạo điều kiện hỗ trợ thêm cho các hộ dân, UBND quận Hồng Bàng đã đề xuất với Công ty TNHH Phương Nghĩa quan tâm hỗ trợ khác bằng nguồn kinh phí của công ty. Trên cơ sở đó hộ ông Thân Trọng V được Công ty TNHH Phương Nghĩa hỗ trợ thêm số tiền là 176.892.000 đồng.
- Về việc nhận tiền và bàn giao mặt bằng:
Năm 2017, ông Thân Trọng V đã nhận số tiền 179.160.000 đồng (tiền bồi thường, hỗ trợ là 2.268.000 đồng và 176.892.000 đồng còn lại là tiền Công TNHH Phương Nghĩa hỗ trợ ngoài) và bàn giao mặt bằng cho UBND quận Hồng Bàng theo quy định.
Quá trình giải quyết khiếu nại:
UBND quận Hồng Bàng đã nhận được đơn khiếu nại của bà Trần Kim D - Giám đốc Công ty Luật TNHH V-Star, địa chỉ: số 34b, ngõ 575, phường Ngọc Kh, quận Ba Đ, thành phố Hà Nội là người đại diện ủy quyền của 14 hộ dân có đất bị thu hồi thuộc Dự án chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu (theo nội dung Giấy ủy quyền ngày 28/4/2023) trong đó có ông Thân Trọng V.
Ngày 17/5/2023, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 896/QĐ-CT về việc xác minh nội dung khiếu nại của ông V: Khiếu nại hành vi hành chính của UBND quận Hồng Bàng liên quan đến việc thực hiện, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thực hiện Dự án chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng đối với 14 hộ dân là chưa đúng với các quy định của pháp luật, không thực hiện việc kiểm kê cũng như không có Biên bản kiểm kê tại thời điểm thu hồi đất vào năm 2017 để thực hiện Dự án chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, cụ thể:
- Xác định sai loại đất dẫn đến không bồi thường về đất, tài sản khác trên đất và các khoản hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi;
- Tính toán thiếu diện tích đất của ông Thân Trọng V (thiếu 105,18m2).
- Không bố trí tái định cư cho ông Thân Trọng V.
UBND quận Hồng Bàng đã giao cho Thanh tra quận giải quyết các khiếu nại của hộ ông Thân Trọng V theo quy định.
Theo hồ sơ địa chính do UBND phường Sở Dầu quản lý: Hộ ông Thân Trọng V sử dụng tổng diện tích là 294,82m2, UBND quận Hồng Bàng thu hồi 294,82m2. Như vậy việc ông Thân Trọng V khiếu kiện UBND quận Hồng Bàng thu hồi còn thiếu 105,18m2 là không có cơ sở.
Ngày 16/11/2023, Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng đã có Quyết định số 2163/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của ông Thân Trọng V, địa chỉ tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng (lần đầu) kết luận các nội dung khiếu nại của ông Thân Trọng V là không có cơ sở.
UBND quận Hồng Bàng đã thực hiện đúng trình tự thu hồi, bồi thường và hỗ trợ theo quy định của Luật Đất đai năm 2013 và các quy định hướng dẫn chi tiết Luật Đất đai tại Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số số 47/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ và các văn bản quy định của pháp luật khi thu hồi đất của hộ ông Thân Trọng V.
Từ những nội dung trên, nhận thấy việc yêu cầu khởi kiện của ông Thân Trọng V là không có cơ sở thực hiện. Người bị kiện đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng bác đơn khởi kiện của ông V theo quy định của pháp luật.
Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 112/2024/HC-ST ngày 05/9/2024, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng, đã quyết định: Căn cứ khoản 1 Điều 30, Điều 32, Điều 79, Điều 115, Điều 116, điểm b khoản 2 Điều 157, Điều 158, điểm a khoản 2 Điều 193, Điều 194, khoản 1 Điều 348 Luật Tố tụng hành chính năm 2015; các Điều 66, 69, 75, 82 Luật Đất đai năm 2013; các Điều 9, 18, 21, 27, 28, 29, 30, 31 và 33 Luật Khiếu nại; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; xử:
1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Thân Trọng V về việc yêu cầu Toà án:
1.1. Huỷ Quyết định số 104a/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng về việc phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (đợt 2) và Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư GPMB thực hiện Dự án chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng.
1.2. Huỷ Quyết định số 2163/QĐ-UBND ngày 16/11/2023 của Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng về việc giải quyết khiếu nại của ông Thân Trọng V, địa chỉ: số 22 đường Bạch Đằng, phường Hạ Lý, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng (lần đầu).
1.3. Ban hành Quyết định mới để điều chỉnh Quyết định phê duyệt Phương án bồi thường và bổ sung Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đúng quy định của pháp luật cho gia đình ông.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Ngày 20/9/2024, người khởi kiện ông Thân Trọng V có đơn kháng cáo toàn bộ bản án.
Tại phiên toà phúc thẩm,
Người khởi kiện ông Thân Trọng V vẫn giữ nguyên nội dung kháng cáo và đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo, sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện có quan điểm: Ông Thân Trọng V khởi kiện yêu cầu hủy Quyết định số 104a/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND quận Hồng Bàng và Quyết định số 2163/QĐ-UBND ngày 16/11/2023 của Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng; yêu cầu UBND quận Hồng Bàng thực hiện đúng cam kết bồi thường cho ông V là có căn cứ vì UBND quận Hồng Bàng thực hiện không đúng, vận dụng Công văn số 601/CV-TH ngày 29/4/2016 của UBND thành phố Hải Phòng để tính hỗ trợ 30% giá trị tài sản trên đất cho gia đình ông V là sai quy định vì Công văn số 601 chỉ được áp dụng cho các dự án thu hồi đất của quận Lê Chân, Ngô Quyền và Hải An. UBND quận Hồng Bàng muốn áp dụng Công văn số 601 phải xin ý kiến và được sự đồng ý phê duyệt của UBND thành phố Hải Phòng. Trong khi UBND thành phố Hải Phòng không có bất cứ văn bản đồng ý nào là ảnh hưởng đến quyền lợi ích hợp pháp của ông V. Quyết định thu hồi ban hành ngày 24/10/2017 nhưng Quyết định phê duyệt phương án bồi thường lại ban hành ngày 26/01/2018 là không đúng theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 69 Luật đất đai; Biên bản kiểm kê ngày 23/5/2015 không đúng thành phần, không đầy đủ chữ ký (chỉ có 3/18 thành viên tham gia ký vào biên bản), biên bản kiểm kê sơ sài, không thể hiện nội dung kiểm kê về đất, không có sơ đồ diện tích đất bị thu hồi, không ghi tổng diện tích đất hiện có của ông V; UBND quận Hồng Bàng sử dụng Trích lục không có thời gian cụ thể về thời điểm sử dụng đất và chuyển nhượng quyền sử dụng đất của hộ ông V, sử dụng trích lục mơ hồ không đủ căn cứ để xác định mốc thời gian cụ thể mà ông V sử dụng đất là trước hay sau ngày 01/7/2004 đế tính tiền hỗ trợ, bồi thường; Xác định người sử dụng đất bị thu hồi là ông Thân Trọng V, UBND phường Sở Dầu không thể căn cứ vào Sổ mục kê lập năm 1995 để cho rằng UBND phường Sở Dầu là người sử dụng đất vì Sổ mục kê lập năm 1995 của UBND phường Sở Dầu không thể là căn cứ xác định người sử dụng đất. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông V, sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông V.
Người bị kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn xin xét xử vắng mặt.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội phát biểu ý kiến:
Về thủ tục tố tụng: Hội đồng xét xử; Thư ký và những người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng theo quy định của pháp luật tố tụng.
Đơn kháng cáo trong thời hạn luật định, hình thức nội dung đơn phù hợp, được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
- Về nội dung:
+ Về trình tự, thẩm quyền ban hành các quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường: Căn cứ các Điều 66, 69, 71 Luật Đất đai 2013, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 1895/QĐ-UBND ngày 24/10/2017 về việc thu hồi đất của hộ ông Thân Trọng V, Quyết định số 1846/QĐ-UBND ngày 24/10/2017 về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau, quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2) và ngày 26/01/2018, UBND quận ban hành Quyết định số 104a/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện dự án xây dựng Chợ đầu mối rau, quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2) là đúng thẩm quyền, trình tự.
+ Về diện tích đất bị thu hồi: Hộ ông Thân Trọng V sử dụng tổng diện tích là 294,82m2 thuộc thửa số 12+8+138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu là đất nuôi trông thủy sản (289,8m2) và đất giao thông (5,02m2) do UBND phường Sở Dầu quản lý. Hộ ông Bùi Hữu Thứ tự khai hoang khoảng năm 1990 và chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Nga. Sau đó bà Nga chuyển nhượng cho ông Thân Trọng V một phần thửa đất (không có xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền), ông Thân Trọng V sử dụng vào mục đích trông cây hàng năm từ đó đến nay. Căn cứ vào Biên bản kiểm kê và trình bày của người bị kiện, việc kiểm kê, kiểm đếm đều có mặt gia đình ông V, nên không có cơ sở cho rằng ông V bị thu hồi thiếu đất như ông đã khiếu nại.
Mặc dù, quá trình sử dụng thửa đất ông V có nộp thuế đất phi nông nghiệp hàng năm. Tuy nhiên, thông tin kê khai thuế là do người sử dụng đất tự kê khai và việc ông V nộp thuế đất không phải là căn cứ để công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của người nộp đối với đất được xác định là lấn chiếm theo quy định tại khoản 7 Điều 7 Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2010: “Đất lấn, chiếm áp dụng mức thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức. Việc nộp thuế không phải là căn cứ để công nhận quyền sử dụng đất họp pháp của người nộp thuế đối với diện tích đất lấn, chiếm”.
Như vậy, UBND quận Hồng Bàng đã ban hành Quyết định số 1895/QĐ-UBND ngày 24/10/2017 về việc thu hồi đất để thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau, quả phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng đối với hộ ông Thân Trọng V diện tích 294,82m2 tại thửa số 12+8+138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu quận Hồng Bàng là đúng đối tượng và diện tích đất bị thu hồi, đã xác định đúng nguồn gốc và loại đất.
+ Về bố trị tái định cư: Theo trích lục nguồn gốc sử dụng đất và Biên bản họp xác minh việc ăn ở thực tế của các hộ dân có nhà ở thuộc Dự án xây dựng chợ đầu mối rau, quả tại phường Sở Dầu thì hộ ông Thân Trọng V không có nhà và không ăn ở thực tế tại thửa đất số số 12, 8 và 138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu, thuộc tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, hộ ông V không đủ điều kiện được giao đất có thu tiền sử dụng đất.
+ Về việc bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất: Như phân tích ở trên nhận thấy, phần diện tích thu hồi 294,82m2 tại tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng là đất nuôi trồng thủy sản và đất giao thông do UBND phường Sở Dầu quản lý do gia đình ông V đang sử dụng khi Nhà nước thu hồi đất thì hộ ông Thân Trọng V không có nhà và không ăn ở thực tế tại thửa đất số số 12,8 và 138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu, thuộc tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng theo Biên bản họp xác minh các hộ ăn ở thực tế trên thửa đất. Nên quá trình thu hồi đất, UBND quận Hồng Bàng xác định hộ ông V không đủ điều kiện được giao đất có thu tiền sử dụng đất và chỉ được hỗ trợ số tiền 179.160.000 đồng (tiền bồi thường, hỗ trợ là 2.268.000 đồng và 176,892.000 đồng còn lại là tiền Công TNHH Phương Nghĩa hỗ trợ ngoài).
+ Về trình tự, thủ tục ban hành, nội dung quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của UBND quận Hông Bàng: Ông V khiếu nại gửi Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng đề nghị xem xét lại toàn bộ phương án đền bù về đất và tính giá trị đất cho gia đình ông. Sau khi nhận được đơn khiếu nại UBND quận Hồng Bàng đã thụ lý giải quyét khiếu nại, Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng đã ban hành quyết định giao nhiệm vụ xác minh nội dung khiếu nại và đã tiến hành tổ chức đối thoại giải quyết đơn của ông V nhưng ông V không đồng ý.
UBND quận Hồng Bàng đã thực hiện việc bồi thường khi thu hồi đất của ông V đúng quy định của pháp luật và đảm bảo tốt nhất về quyền lợi của ông V. Do đó đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của ông V, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, nghe lời trình bày của các đương sự, Hội đồng xét xử nhận định:
Về tố tụng:
Người khởi kiện khởi kiện các Quyết định số 104a/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND quận Hồng Bàng về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2) và Quyết định số 2163/QĐ-UBND ngày 16/11/2023 của Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng về việc giải quyết khiếu nại của ông Thân Trọng V (lần đầu) vì cho rằng các văn bản này đã xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình nên có quyền khởi kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 3 và Điều 115 Luật Tố tụng hành chính. Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền theo khoản 1 Điều 30 và Điều 32 Luật Tố tụng hành chính.
Ngày 16/11/2023, Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 2163/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại (lần đầu). Căn cứ Điều 116 Luật Tố tụng hành chính, việc khởi kiện còn trong thời hiệu khởi kiện.
Đơn kháng cáo của người khởi kiện làm trong hạn luật định, đảm bảo về hình thức, được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.
Về việc vắng mặt của người tham gia tố tụng: Các đương sự đã được triệu tập hợp lệ, người bị kiện và Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn xin xét xử vắng mặt, Hội đồng xét xử căn cứ Điều 225 Luật tố tụng hành chính, xét xử vắng mặt người bị kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Về nội dung:
Xét kháng cáo của người khởi kiện ông Thân Trọng V:
Ông V khởi kiện yêu cầu hủy Quyết định số 104a/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng về việc phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (đợt 2) và Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư GPMB thực hiện dự án chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng ngày 24/10/2017; Huỷ Quyết định số 2163/QĐ-UBND ngày 16/11/2023 của Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng về việc giải quyết khiếu nại của ông Thân Trọng V, địa chỉ: số 22 đường Bạch Đằng, phường Hạ Lý, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng (lần đầu). Ban hành Quyết định mới để điều chỉnh Quyết định phê duyệt Phương án bồi thường và bổ sung Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đúng quy định của pháp luật cho gia đình ông Thân Trọng V; xét thấy:
- Xét trình tự, thẩm quyền ban hành các quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường: Căn cứ các Điều 66, 69, 71 Luật đất đai năm 2013, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 1895/QĐ-UBND ngày 24/10/2017 về việc thu hồi đất đối với hộ ông V, Quyết định số 1846/QĐ-UBND ngày 24/10/2017 về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng và ngày 26/01/2018, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 104a/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2) là đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục.
- Về diện tích đất bị thu hồi: Hộ ông Thân Trọng V sử dụng tổng diện tích là 294,82m2 đất thuộc thửa số 12+8+138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu là đất nuôi trồng thủy sản (289,8m2) và đất giao thông (5,02m2) do UBND phường Sở Dầu quản lý. Hộ ông Bùi Hữu Th tự khai hoang khoảng năm 1990 và chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Ng. Sau đó bà Ng chuyển nhượng cho ông V một phần thửa đất (không có xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền). Ông V sử dụng đất vào mục đích trồng cây hàng năm từ đó đến nay. Căn cứ Biên bản kiểm kê và trình bày của người bị kiện, việc kiểm kê, kiểm đếm đều có mặt gia đình ông V, nên không có cơ sở cho rằng ông V bị thu hồi thiếu đất như ông đã khiếu nại như Tòa án cấp sơ thẩm xác định là có căn cứ.
Theo tài liệu do người khởi kiện cung cấp là Giấy biên nhận ngày 15/8/1991, các biên lai thuế nhà đất. Ngoài tài liệu chứng cứ trên, người khởi kiện không xuất trình được tài liệu chứng cứ, chứng minh có bàn giao đất trên thực địa; có mốc giới cụ thể và có sơ đồ thửa đất kèm theo.
Mặc dù, quá trình sử dụng thửa đất ông V có nộp thuế đất phi nông nghiệp hàng năm. Tuy nhiên, thông tin kê khai thuế là do người sử dụng đất tự kê khai và việc ông V nộp thuế đất không phải là căn cứ để công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của người nộp thuế đối với đất được xác định là lấn chiếm theo quy định tại khoản 7 Điều 7 Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2010.
Như vậy, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 1895/QĐ-UBND ngày 24/10/2017 về việc thu hồi đất để thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng đối với hộ ông Thân Trọng V diện tích 294,82m2 đất tại thửa số 12+8+138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng là đúng đối tượng và diện tích đất bị thu hồi, xác định đúng nguồn gốc và loại đất.
- Về bố trị tái định cư: Theo Trích lục nguồn gốc sử dụng đất và Biên bản họp xác minh việc ăn ở thực tế của các hộ dân có nhà ở thuộc Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu thì hộ ông Thân Trọng V không có nhà và không ăn ở thực tế tại thửa đất số số 12, 8 và 138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu, thuộc tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng.
Căn cứ khoản 4 Điều 6 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định: “Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở thuộc trường hợp phải di chuyển chỗ ở nhưng không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở, nếu không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất ở thu hồi thì được Nhà nước bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở hoặc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất. Giá bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở, giá đất ở tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất do UBND cấp tỉnh quy định”, Tòa án cấp sơ thẩm xác định hộ ông Thân Trọng V không đủ điều kiện được giao đất có thu tiền sử dụng đất là có căn cứ, đúng pháp luật.
- Về phương án bồi thường: Ngày 24/10/2017 UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 1846/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng. Ngày 26/01/2018, UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 104a/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2) (thay thế Quyết định số 1846/QĐ-UBND ngày 24/10/2017). Theo đó, UBND quận Hồng Bàng phê duyệt phương án bồi thường cho hộ ông Thân Trọng V và hộ ông V đã nhận số tiền 179.160.000 đồng (tiền bồi thường, hỗ trợ là 2.268.000 đồng và 176.892.000 đồng còn lại là tiền Công ty TNHH Phương Nghĩa hỗ trợ ngoài) và cam kết bàn giao mặt bằng cho UBND quận Hồng Bàng theo quy định.
- Về việc bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất: Tòa án cấp sơ thẩm xác định phần diện tích thu hồi 294,82m2 tại tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng là đất nuôi trồng thủy sản và đất giao thông do UBND phường Sở Dầu quản lý do gia đình ông V đang sử dụng khi Nhà nước thu hồi đất thì hộ ông V không có nhà và không ăn ở thực tế tại thửa đất số số 12, 8 và 138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu, thuộc tổ Kiến Thiết 3, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng theo Biên bản họp xác minh các hộ ăn ở thực tế trên thửa đất nên quá trình thu hồi đất, UBND quận Hồng Bàng xác định hộ ông V không đủ điều kiện được giao đất có thu tiền sử dụng đất và được hỗ trợ số tiền 179.160.000 đồng (tiền bồi thường, hỗ trợ là 2.268.000 đồng và 176.892.000 đồng còn lại là tiền Công TNHH Phương Nghĩa hỗ trợ ngoài) là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
- Đối với hỗ trợ công trình vật kiến trúc, hỗ trợ khác trên thửa đất bị thu hồi: Quá trình giải quyết vụ án, ông V thừa nhận trên thửa đất bị thu hồi hộ ông V quản lý sử dụng là 294,82m2 thuộc thửa số 12+8+138, tờ bản đồ số 39, bản đồ địa chính phường Sở Dầu là đất nuôi trồng thủy sản và đất giao thông do UBND phường Sở Dầu quản lý. Theo trích lục nguồn gốc sử dụng đất hộ ông V không đủ điều kiện bồi thường về đất, vật kiến trúc, không được tính toán chi phí còn lại đầu tư vào đất khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp theo quy định tại Điều 82 và Điều 92 Luật Đất đai năm 2013.
- Về trình tự, thủ tục ban hành, nội dung quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của UBND quận Hồng Bàng: Ông V khiếu nại gửi Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng đề nghị xem xét lại toàn bộ phương án đền bù về đất và tính giá trị đất cho gia đình ông. Sau khi nhận được đơn khiếu nại UBND quận Hồng Bàng đã thụ lý giải quyết khiếu nại, Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng đã ban hành quyết định giao nhiệm vụ xác minh nội dung khiếu nại và đã tiến hành tổ chức đối thoại giải quyết đơn của ông V nhưng ông V không đồng ý. Ngày 16/11/2023, Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng đã có Quyết định số 2613/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của ông Thân Trọng V đối với đơn khiếu nại của ông V. Căn cứ các Điều 18, 27, 28, 29, 30, 31 Luật khiếu nại, Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng ban hành Quyết định số 2613/QĐ-UBND ngày 16/11/2023 về việc giải quyết khiếu nại lần đầu là đúng trình tự, thẩm quyền. Nội dung quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng: bác đơn khiếu nại của ông V là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật.
Từ các phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử thấy Tòa án cấp sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Thân Trọng V về việc huỷ các Quyết định số 104a/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND quận Hồng Bàng về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thu hồi đất thực hiện Dự án xây dựng chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (Đợt 2) và Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư GPMB thực hiện Dự án chợ đầu mối rau quả tại phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng; Quyết định số 2163/QĐ-UBND ngày 16/11/2023 của Chủ tịch UBND quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng về việc giải quyết khiếu nại của ông Thân Trọng V, địa chỉ: số 22 đường Bạch Đằng, phường Hạ Lý, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng (lần đầu) và Ban hành Quyết định mới để điều chỉnh Quyết định phê duyệt phương án bồi thường và bổ sung phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đúng quy định của pháp luật cho gia đình ông là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
Ông Thân Trọng V kháng cáo nhưng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình, do vậy, Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông V cũng như ý kiến của các luật sư bảo vệ cho ông V.
Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
Về án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận lẽ ra ông Thân Trọng V phải chịu án phí hành chính phúc thẩm, tuy nhiên ông V là người cao tuổi nên được miễn án phí theo quy định.
Vi các le trên,̃
̀
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:
1. Bác kháng cáo của người khởi kiện ông Thân Trọng V.
Giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 112/2024/HC-ST ngày 05 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.
2. Về án phí: Miễn án phí hành chính phúc thẩm cho ông Thân Trọng V.
3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
| Nơi nhận: - VKSNDCC tại Hà Nội; - TAND Tp Hải Phòng; - VKSND Tp Hải Phòng; - Cục THAHC Tp Hải Phòng; - Các đương sự (theo địa chỉ). - Lưu HS, HCTP. | TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Ngô Tự Học |