Bản án 93/2023/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại đơn khởi kiện đề ngày 16/6/2023, bản tự khai đề ngày 07/8/2023 và trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên Tòa, nguyên đơn chị Nguyễn Thị Yến N trình bày:

+ Nợ hụi:

Chị có tham gia chơi 04 dây hụi do bà Nguyễn Thị L làm chủ hụi. Hụi mệnh giá 2.000.000 đồng cùng khởi khui ngày 30/08/2020 (âm lịch), hụi gồm 30 phần, tháng khui 01 lần, mỗi dây chị chơi 01 phần, mỗi phần chị đóng được 08 lần với số tiền là: 8 lần x 2.000.000 đồng x 4 phần = 64.000.000 đồng.

Dây hụi đang chơi thì bị bể giữa chừng, bể từ ngày 19/4/2021 (âm lịch), mặc dù hụi chị chơi các phần đều là hụi còn sống, nhưng khi hai bên kết nợ lại thống nhất lấy theo mệnh giá hụi chết; nên tổng cộng 04 dây hụi bà L còn nợ lại chị là 64.000.000 đồng. Mặc dù giấy nhận nợ hụi ghi 63.500.000 đồng, chênh lệch 500.000 đồng là do sự cấn trừ với các dây hụi khác trước đó, nhưng nay hai bên thống nhất số tiền nợ hụi của 04 dây hụi cùng khui ngày 30/08/2020 (âm lịch) là 64.000.000 đồng.

Nên nợ tiền hụi: 64.000.000 đồng.

+ Nợ vay:

Nguyên vào ngày 03/9/2020, bà Nguyễn Thị L có hỏi vay của chị số tiền là 170.000.000 đồng (Một trăm bảy mươi triệu đồng), lãi suất 3%/tháng và có làm hợp đồng vay tiền, không thỏa thuận thời gian trả; sau đó bà L chỉ đóng lãi được 07 tháng với số tiền 35.700.000 đồng và ngưng luôn cho đến nay không trả vốn cũng như trả lãi.

Nên nợ tiền vay: 170.000.000 đồng.

Tổng cộng nợ tiền hụi và tiền vay là: 234.000.000 đồng. Vì vậy, nay chị khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị L và ông Lê Văn C là chồng có nghĩa vụ liên đới trả cho chị số tiền nợ hụi và nợ vay là 234.000.000 đồng và không yêu cầu tính lãi suất.

Tại phiên Tòa: Chị N vẫn giữ yêu cầu khởi kiện, không thay đổi gì.

* Tại bản tự khai ngày 07/8/2023 và trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn bà Nguyễn Thị L trình bày:

Các phần tiền hụi và tiền vay nguyên đơn trình bày bà thống nhất, nay bà thừa nhận còn nợ chị N số tiền hụi và vay là 234.000.000 đồng và đồng ý trả. Trong bản tự khai bà có trình bày có trả được 9.400.000 đồng, là trả trừ vào các dây hụi khác, không phải 04 dây hụi kiện trong vụ án này. Mặc dù hụi của chị N là hụi sống, nhưng do dây hụi bị bể giữa chừng, hụi bị bể từ ngày 19/4/2021 (âm lịch), nên bà tự nguyện đồng ý trả cho chị N tính theo mệnh giá hụi chết. Đối với số tiền lãi đã đóng cho chị N bà cũng không có yêu cầu tính lãi lại.

Tuy nhiên, đối với nghĩa vụ liên đới với ông C thì bà không đồng ý, vì đây không phải là nợ chung của vợ chồng mà xác định là nợ riêng của bà, bà tự làm thì tự chịu.

Mục đích chơi hụi và vay tiền: Để lấy tiền huê hồng nhằm chơi hụi lại, chơi hụi lại để có tiền, nếu hụi viên nào giựt thì có tiền để choàng hụi và để dành tích lũy, tiết kiệm.

* Đối với ông Lê Văn C là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, trong suốt quá trình Tòa án giải quyết vụ án, đã được Toà án triệu tập hợp lệ nhưng đều vắng mặt, mặc dù ông vẫn còn sinh sống tại địa phương, nên không thu thập được lời khai của ông.

* Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre tham gia phiên Tòa phát biểu ý kiến:

- Về tuân theo pháp luật tố tụng:

Thẩm phán, Hội đồng xét xử, người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ tuân theo đúng quy định của pháp luật. Riêng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn C vắng mặt tại phiên Tòa là không thực hiện theo quy định tại Điều 70, 73 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bà L và ông C có nghĩa vụ liên đới trả cho chị N số tiền nợ hụi và nợ vay là 234.000.00 đồng, trong đó tiền nợ hụi 64.000.000 đồng, nợ vay 170.000.000 đồng và ghi nhận chị N không yêu cầu tính lãi suất.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên Tòa, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

- Về tố tụng:

Chị N có tham gia chơi hụi do bà L làm chủ hụi và có cho bà L vay tiền, tổng cộng nợ hụi và nợ vay bà L còn nợ chị N là 234.000.000 đồng cho đến nay vẫn chưa trả. Nay chị N khởi kiện yêu cầu bà L cùng chồng là ông C có nghĩa vụ liên đới trả cho chị số tiền nợ hụi và nợ vay là 234.000.000 đồng. Do đó quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án này được xác định là “Tranh chấp hợp đồng góp hụi và Hợp đồng vay tài sản” theo quy định tại Điều 471, 463 của Bộ luật dân sự năm 2015 và khoản 3 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về nội dung:

Cơ sở chứng cứ:

+ Giấy nhận nợ hụi.

+ Hợp đồng vay tiền ngày 03/9/2020.

+ Danh sách hụi viên.

Hội đồng xét xử xét thấy:

Theo lời khai của nguyên đơn và bị đơn trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên Tòa, đều xác định được giữa chị N và bà L có giao dịch chơi hụi với nhau, theo đó chị N có tham gia chơi 04 dây hụi do bà L làm chủ hụi, hàng tháng chị N thực hiện nghĩa vụ đóng hụi cho bà L đầy đủ nhưng do các dây hụi đều bị ngưng giữa chừng vào ngày 19/4/2021 (âm lịch), những phần hụi của chị N chơi đều là hụi sống và số tiền hụi bà L nợ lại chị N sau khi kết nợ lại là 64.000.000 đồng đến nay chưa trả.

Ngoài ra, vào ngày 03/9/2020 bà L có hỏi vay chị N với số tiền 170.000.000 đồng và đến nay vẫn chưa trả.

Vì vậy, tổng cộng tiền nợ hụi và nợ vay là: 234.000.000 đồng.

Bà L thừa nhận có giao dịch chơi hụi và vay tiền như chị N trình bày là đúng và sau khi hai bên kết nợ lại, hiện bà L còn nợ chị N là 234.000.000 đồng. Lời thừa nhận này là tự nguyện, phù hợp với lời khai của nguyên đơn và chứng cứ do nguyên đơn giao nộp có trong hồ sơ vụ án, cụ thể là “Giấy nhận nợ hụi; Hợp đồng vay tiền ngày 03/9/2020” đều được bà L thừa nhận chữ ký trong giấy nợ hụi và vay tiền là do bà viết và ký tên. Căn cứ vào khoản 2 Điều 92 của Bộ luật tố tụng dân sự, xác định đây là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh và công nhận sự thật nêu trên.

Nay bà L làm chủ hụi nhưng chưa thanh toán đầy đủ cho phía chị N số tiền hụi mà chị đã đóng khi tuyên bố bể hụi, là vi phạm nghĩa vụ của người chủ hụi theo quy định tại Điều 23 của Nghị định 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ quy định về họ, hụi, biêu, phường. Đối với nợ vay, qua hợp đồng vay thấy rằng, bà L đã sử dụng hết quyền nhận tài sản, nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ trả vốn đầy đủ cho chị N, nên chị N khởi kiện yêu cầu bà L trả nợ vay là có cơ sở và phù hợp với quy định tại Điều 463, 466 của Bộ luật dân sự năm 2015, nên yêu cầu khởi kiện của chị N là có căn cứ và được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Chị N chỉ yêu cầu trả vốn và không yêu cầu trả lãi suất, đồng thời bà L cũng không có yêu cầu tính lãi lại để khấu trừ vào tiền nợ vốn gốc. Xét thấy, đây là sự tự nguyện của hai bên và phù hợp với quy định của pháp luật, nên được Hội đồng xét xử ghi nhận.

Căn cứ vào khoản 1 Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí và lệ phí Tòa án.

Do yêu cầu khởi kiện của chị N được chấp nhận toàn bộ, nên bà L và ông C phải liên đới chịu án phí của số tiền 234.000.000 đồng là:

234.000.000 đồng x 5% = 11.700.000 đồng.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các Điều 471, 463, 466 của Bộ luật dân sự năm 2015;

Căn cứ vào các Điều 27, 30, khoản 2 Điều 37 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014;

Căn cứ vào khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228; khoản 2 Điều 92; khoản 1 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ vào Điều 23 của Nghị định 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ quy định về họ, hụi, biêu, phường.

Căn cứ vào khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị Yến N đối với bà Nguyễn Thị L và ông Lê Văn C về việc “Tranh chấp Hợp đồng góp hụi và Hợp đồng vay tài sản”.

2. Buộc bà Nguyễn Thị L và ông Lê Văn C phải có nghĩa vụ liên đới trả cho chị Nguyễn Thị Yến N số tiền nợ hụi và nợ vay là 234.000.000 đồng (Hai trăm ba mươi bốn triệu đồng). Trong đó: Tiền nợ hụi: 64.000.000 đồng (Sáu mươi bốn triệu đồng), nợ vay: 170.000.000 đồng (Một trăm bảy mươi triệu đồng).

3. Ghi nhận sự tự nguyện của chị Nguyễn Thị Yến N không yêu cầu trả lãi suất của số tiền nêu trên.

4. Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

5. Về án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch:

5.1. Bà Nguyễn Thị L và ông Lê Văn C phải có nghĩa vụ liên đới chịu là 11.700.000 đồng (Mười một triệu, bảy trăm nghìn đồng).

5.2. Chị Nguyễn Thị Yến N được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 5.850.000 đồng (Năm triệu, tám trăm năm mươi nghìn đồng) theo biên lai thu tiền số 0005030 ngày 28 tháng 6 năm 2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre.

Trường hợp bản án được thi hành theo Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án, hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Các đương sự có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày tuyên án. Đối với ông Lê Văn C vắng mặt tại phiên tòa, có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.