Bản án 92/2022/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Theo nội dung yêu cầu khởi kiện, ông H yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà K và ông N trả cho ông H số tiền hụi còn nợ là 22.000.000đồng; TAND huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng thụ lý vụ án, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp hợp đồng góp hụi là đúng theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Các bị đơn bà K và ông N có địa chỉ cư trú tại ấp A, xã B, huyện C, tỉnh Sóc Trăng; TAND huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[3] Tại phiên tòa sơ thẩm, ông H vắng mặt nhưng có văn bản đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt; bà K và ông N đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai để tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không lý do và không thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan; việc vắng mặt cũng không ảnh hưởng đến việc xét xử; Hội đồng xét xử căn cứ các Điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 tiến hành xét xử vụ án.

[4] Về số tiền nợ hụi: Ông H cho rằng ông H có tham gia chơi hụi do bà K làm chủ hụi, cụ thể là dây hụi mùa 2.000.000đồng (04 tháng khui 01 lần), mở ngày 29/3/2017 âm lịch, có 27 phần, ông H tham gia 01 phần (trong danh sách hụi để tên “H”), đóng hụi sống được 11 lần x 2.000.000đồng = 22.000.000đồng, đến lần khui thứ 12 (vụ tháng 11/2020 âm lịch) bà K cho bốc thăm nhưng không khui hụi nữa, đến lần khui thứ 13 (vụ tháng 3/2021 âm lịch) bà K không cho bốc thăm nữa, từ đó đến nay bà K không trả số tiền hụi còn nợ là 22.000.000đồng cho ông H. Việc bà K làm chủ hụi, tổ chức việc chơi hụi đối với dây hụi mùa nêu trên diễn ra công khai tại địa phương (ấp A, xã B, huyện C, tỉnh Sóc Trăng), việc khui hốt hụi cũng diễn ra ngay tại nhà bà K và ông N và tại thời điểm đó bà K và ông N là vợ chồng, cùng ở chung một nhà, nên tuy ông N không có trực tiếp làm chủ hụi, tổ chức việc chơi hụi nhưng ông N biết rõ, do đó ông N phải có nghĩa vụ cùng với bà K trả số tiền hụi còn nợ là 22.000.000đồng cho ông H.

[5] Xét thấy, lời trình bày của ông H là có căn cứ, hoàn toàn phù hợp với xác nhận của ông T là đại diện Ban nhân dân ấp A và các ông, bà L1, L2, L3 là các hụi viên có tham gia chơi dây hụi mùa nêu trên tại các Biên bản xác minh các ngày 12/5/2022 và 27/7/2022 (BL số 50-54). Theo đó, ông T xác nhận bà K và ông N hiện nay có thiếu nợ nhiều người tại địa phương và có một số người đã kiện bà K và ông N ra Tòa án về việc tranh chấp nợ hụi; việc chơi hụi diễn ra công khai tại địa phương, có nhiều người tham gia, khui hốt hụi tại nhà bà K và ông N; bà K hiện đã đi làm ăn xa không có mặt ở ấp A, đi đâu và khi nào trở về thì không rõ, lý do là bà K muốn lánh mặt các chủ nợ. Còn các ông, bà L1, L2, L3 xác nhận các ông, bà đều có tham gia chơi dây hụi mùa do bà K làm chủ hụi nêu trên cùng với ông H; bà L1 và bà L3 đã đóng hụi sống được 11 lần, còn ông L2 đã hốt hụi xong và đang đóng hụi chết cho bà K 2.000.000đồng/vụ; đến lần khui thứ 12 (vụ tháng 11/2020 âm lịch) bà K không khui hụi nữa và còn nợ tiền hụi sống mà bà Nguyệt và bà Lợi cũng như các hụi viên khác đã đóng; ông H cũng có đóng hụi sống, chưa hốt hụi và bị bà K nợ tiền hụi sống tương tự như bà L1 và bà L3; bà K làm chủ hụi mở rất nhiều dây hụi, việc tổ chức chơi hụi, khui hốt hụi… được diễn ra công khai tại nhà bà K và ông N ở ấp A, ông N là chồng, ở chung nhà với bà K tại thời điểm bà K làm chủ hụi, tuy không trực tiếp làm chủ hụi nhưng ông N biết rõ việc bà K làm chủ hụi và tổ chức chơi hụi; hiện nay, bà K và ông N đã bán nhà, đất và bỏ đi khỏi địa phương, đi đâu thì không rõ. Các ông, bà nêu trên đều không có bà con, thân thích với ông H và cũng không có mâu thuẫn, xích mích với bà K và ông N nên sự xác nhận của họ là trung thực, đảm bảo tính khách quan để làm chứng cứ trong vụ án này, là căn cứ xác định lời trình bày của ông H là đúng sự thật.

[6] Về phía bà K và ông N, quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã cấp, tống đạt, thông báo hợp lệ các văn bản tố tụng cho bà K và ông N nhưng bà K và ông N cố tình vắng mặt tại địa phương mà không thông báo địa chỉ mới nhằm mục đích che giấu địa chỉ, trốn tránh nghĩa vụ đối với ông H cũng như các hụi viên khác có tham gia các dây hụi mà bà K làm chủ hụi, nên được coi là bà K và ông N đã từ bỏ quyền, nghĩa vụ chứng minh của mình trong vụ án này.

[7] Từ những tình tiết nêu trên có căn cứ xác định việc bà K làm chủ hụi, tổ chức việc chơi dây hụi mùa nêu trên có sự tham gia của ông H nhưng bà K đã không duy trì được đến ngày hụi mãn là sự việc có thật. Do bà K đã có lỗi trong việc vi phạm nghĩa vụ theo thỏa thuận góp hụi khi không duy trì được đến ngày hụi mãn, số tiền góp hụi của các hụi viên chưa được tính toán để hoàn lại, chính sự vi phạm nghĩa vụ của bà K đã trực tiếp gây thiệt thòi đến quyền lợi của ông H, nên bà K phải có nghĩa vụ trả cho ông H số tiền hụi còn nợ là 22.000.000đồng theo quy định tại Điều 29 Nghị định số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 và Điều 27 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019.

[8] Về trách nhiệm trả nợ: Tại thời điểm bà K làm chủ hụi, tổ chức việc chơi hụi thì bà K và ông N là vợ chồng, cùng ở chung một nhà; việc bà K làm chủ hụi, tổ chức việc chơi hụi, khui hốt hụi… được diễn ra công khai tại nhà bà K và ông N ở ấp A thì xác định là ông N đã biết và đồng thuận. Vì vậy, ông N phải có nghĩa vụ liên đới cùng với bà K trả số tiền hụi còn nợ là 22.000.000đồng cho ông H theo quy định tại các Điều 27, 37 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Điều 288 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[9] Về vấn đề tiền lãi: Quá trình giải quyết vụ án, ông H không yêu cầu Tòa án giải quyết về việc tính lãi đối với số tiền nợ hụi là 22.000.000đồng, nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét về vấn đề tiền lãi.

[10] Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông H, buộc bà K và ông N cùng có nghĩa vụ trả cho ông H số tiền hụi còn nợ là 22.000.000đồng.

[11] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng tại phiên tòa sơ thẩm là có căn cứ, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[12] Về án phí sơ thẩm: Ông H không phải chịu án phí sơ thẩm và được nhận lại số tiền tạm ứng án phí sơ thẩm đã nộp; bà K và ông N phải cùng chịu án phí sơ thẩm là 22.000.000đồng x 5% = 1.100.000đồng tương ứng trên số tiền hụi còn nợ bị Tòa án buộc trả theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 và điểm b khoản 1, khoản 3 Điều 24, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.