Bản án 911/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn ông Trương Văn P trình bày: Nguồn gốc đất tranh chấp của cha, mẹ nguyên đơn là ông Trương Văn Ú1 (chết năm 1965) và bà Nguyễn Thị Đ3 (chết năm 2017) tạo lập được khoảng 31.000m2 đất tọa lạc ấp T, xã B, huyện P, tỉnh Hậu Giang cũ. Trong gia đình có tất cả 07 người con chung, khi còn sống ông bà có cho Trương Văn M, Trương Văn B, Trương Thị N, Trương Thị Ú (mỗi người 2600m2 đất ruộng) và cho nguyên đơn ông Trương Văn P 15.000m2. Khi cho chỉ cho miệng không có giấy tờ, và những người này đã đem cầm cố cho người khác còn riêng nguyên đơn thì vẫn canh tác cho đến nay chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi cha mẹ qua đời không có để lại di chúc cho các con, không có biên bản hợp gia đình để phân chia tài sản của cha mẹ để lại. Đối với diện tích đất tranh chấp với bà Trần Thị Đ 900m2 là đất do cha mẹ nguyên đơn để. Diện tích đất tranh chấp này đã xảy ra tranh chấp từ năm 1977 với ông Trương Văn L1 chồng bà Đ, sự việc đã giải quyết năm 1977 và ông L1 xin ở lại nên mới cho ở đến nay. Năm 1990 nguyên đơn yêu cầu trả lại và đến năm 1993 không trả nên nguyên đơn khởi kiện đến nay. Ông Trương Văn L1 đã chết hơn 10 năm nay. Khi cha mẹ còn sống chưa có cho ông Trương Văn L1 diện tích đất nào của gia đình. Ông L1 có mối quan hệ là chú bác ruột, con người thứ năm còn cha nguyên đơn là thứ út. Bà Trần Thị Đ là vợ của ông L1 và hiện nay bà Đ đã xây dựng căn nhà cấp 4 trên phần đất đang tranh chấp. Nay nguyên đơn thay đổi nội dung khởi kiện đối với yêu cầu ban đầu là 900m2, sau khi có kết quả đo đạc thực thế thì diện tích đất tranh chấp tăng lên nên ông yêu cầu bà Trần Thị Đ trả lại diện tích đất 934,2m2.

- Bị đơn bà Trần Thị Đ và những người có quyền và nghĩa vụ liên quan, ông Trương Văn T1, bà Nguyễn Thị S, ông Trương Hoàng P1 và ông Trương Minh L thống nhất trình bày: Nguồn gốc đất tranh chấp là của bà Nguyễn Thị Đ3 (chết năm 2017). Năm 1975 ông Trương Văn L1 (chết) và vợ là Trần Thị Đ có xin của bà Đắc phần đất để ở nay phần đất đang tranh chấp nhưng không có nói diện tích bao nhiêu, xin luôn. Khi đó không có văn bản, không có người làm chứng. Khi về ở năm 1975 cất nhà cây, 03 năm sau cất cột xi măng, máy tole, khi nhận đất thì ông L1 có đóng thuế với nhà nước. Và tại phần đất này ông L1 có trồng khoảng hơn 20 cây dừa nhưng hiện nay còn 13 cây. Gia đình nguyên đơn không có phản đối nhưng đến năm 2017 mới xảy ra tranh chấp với nguyên đơn. Bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì có sự đồng ý của bà Đ3 và bị đơn sử dụng ổn định từ năm 1975 đến nay và công nhận diện tích đất theo kết quả đo đạc thực tế cho bị đơn với diện tích 934,2m2.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Trương Thị N, Trương Văn M, Trương Thị Đ2, Trương Văn B, Trương Thị Ú, Trương Thị H thống nhất trình bày: Mẹ là bà Nguyễn Thị Đ3, sinh năm: 1931 (đã chết), cha là Trương Văn Ú1, sinh năm: 1928 (đã chết) có phần đất tọa lạc tại ấp T, xã B, huyện P, tỉnh Hậu Giang (cũ). Khi mẹ còn sống thì bà Trần Thị Đ đã ngang nhiên vào chiếm dụng một phần diện tích đất của gia đình khoảng hơn 936m2 để cất nhà ở. Sự việc trên thì người anh là Trương Văn P đã nhiều lần nhờ chính quyền can thiệp, bà Đ cũng nhiều lần xin ở thêm một thời gian sau sẽ đi, nhưng đến nay bà Đ vẫn cố tình chiếm dụng phần đất thuộc quyền sở hữu hợp pháp của gia đình nguyên đơn. Khi bà Đ3 qua đời, đến nay đã nhiều lần yêu cầu bà Đ phải tháo dỡ nhà trả lại cho gia đình phần đất bà chiếm dụng, nhưng bà Đ vẫn bất chấp không di dời giao trả đất và nay bà Đ còn ngang nhiên xây dựng nhà kiên cố, có trình đến chính quyền địa phương và cũng đã lập biên bản, và sẽ không bồi thường tiền xây dựng hoặc bất cứ chi phí khi bà Đ di dời, trong khi gia đình đang chờ Tòa án giải quyết thì bà Đ tiếp tục xây hàng rào kiên cố và hiện tại thì bà Đ đã có đất khoảng 1.000m2 con trai bà là Trương Văn N1 đang sử dụng. Vậy yêu cầu Tòa án xem xét và giải quyết; buộc bà Trương Thị Đ2 phải tháo dỡ nhà, đập bỏ hàng rào và giao trả cho gia đình phần đất bà chiếm dụng khoảng hơn 936m2. Hiện phần đất nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do bà Nguyễn Thị Đ3 đứng tên giấy cấp tạm thời.

Vụ việc được hòa giải nhưng không thành nên Toà án nhân dân Khu vực 13 - Cần Thơ đưa vụ án ra xét xử, tại bản án sơ thẩm số: 117/2025/DS-ST ngày 28 tháng 9 năm 2025 của Toà án nhân dân Khu vực 13 - Cần Thơ đã tuyên như sau:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Trương Văn P về việc buộc bà Trần Thị Đ trả lại diện tích đất 934,2m² thuộc thửa 37 (416) loại đất CLN và thửa 86 (1402) loại đất ONT, tờ bản đồ số 2 thể hiện mảnh trích đo địa chính số 440 của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ4 lập ngày 20/7/2023.

2. Công nhận bà Trần Thị Đ được quyền sử dụng ổn định phần đất có diện tích 934,2m², thuộc thửa 37 (416) loại đất CLN và thửa 86 (1402) loại đất ONT, tờ bản đồ số 2 thể hiện mảnh trích đo địa chính số 440 của Công ty trách nhiệm hữu hạn Đ4 lập ngày 20/7/2023 đất tọa lạc tại ấp T, xã B, thành phố Cần Thơ.

Bà Trần Thị Đ được quyền liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục về đất đai theo quy định của luật đất đai. Đính kèm mảnh trích đo địa chính số 440.

3. Buộc bà Trần Thị Đ phải thanh toán cho các đồng thừa kế của bà Nguyễn Thị Đ3 (gồm: Trương Thị N, Trương Văn M, Trương Thị Đ2, Trương Văn B, Trương Thị Ú, Trương Thị H, ông Trương Văn P) giá trị quyền sử dụng đất tương ứng diện tích 934,2m² số tiền 308.458.400 đồng (ba trăm lẻ tám triệu, bốn trăm năm mươi tám nghìn, bốn trăm đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

4. Không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn buộc bà Trần Thị Đ tháo dỡ nhà, hàng rào và trả lại đất.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí, chi phí thẩm định và quyền kháng cáo của đương sự theo quy định của pháp luật.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm, nguyên đơn và bị đơn có đơn kháng cáo đối với bản án sơ thẩm.

- Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn xin xét xử vắng mặt, vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo yêu cầu bị đơn trả lại đất, không đồng ý nhận giá trị quyền sử dụng đất.

Đại diện theo ủy quyền của bị đơn kháng cáo yêu cầu công nhận đất đang tranh chấp cho bị đơn, không đồng ý trả giá trị quyền sử dụng đất cho nguyên đơn.

Ông Trương Văn N1 yêu cầu chấp kháng cáo của bị đơn.

- Quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ:

Về thực hiện pháp luật: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự kể từ khi thụ lý đến khi xét xử theo trình tự phúc thẩm. Các đương sự trong vụ án đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự đối với người tham gia tố tụng. Đơn kháng cáo của nguyên đơn và bị đơn trong hạn luật định nên được xem là hợp lệ về mặt hình thức.

Về nội dung vụ án: Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ cũng như lời khai tại phiên tòa của các đương sự cho thấy cấp sơ thẩm đã xem xét đầy đủ toàn diện ý kiến cũng như chứng cứ các bên cung cấp và trình bày. Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn và bị đơn có kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn và bị đơn. Tuy nhiên, tại cấp phúc thẩm các đương sự thống nhất với kết quả đo đạc lại diện tích tranh chấp và kết quả tăng diện tích so với cấp sơ thẩm, vì vậy tuy không chấp nhận kháng cáo của các bên đương sự nhưng do có sự thay đổi về diện tích đất tranh chấp nên cần sửa lại bản án sơ thẩm về việc công nhận diện tích đất tranh chấp 951,3m² cho bị đơn theo Sơ đồ đo đạc hiện trạng thửa đất số 359/VPĐK.DV ngày 23/6/2026 của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C và buộc bị đơn trả giá trị quyền sử dụng đất cho các đồng thừa kế của bà Nguyễn Thị Đ3 (gồm: Trương Thị N, Trương Văn M, Trương Thị Đ2, Trương Văn B, Trương Thị Ú, Trương Thị H, ông Trương Văn P) giá trị quyền sử dụng đất tương ứng diện tích 934,2m² số tiền 303.148.300 đồng (Ba trăm lẻ ba triệu một trăm bốn mươi tám ngàn ba trăm đồng). Do đó, Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa bản án sơ thẩm theo hướng phân tích trên.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các chứng cứ đã được thẩm tra tại tòa phúc thẩm; Căn cứ vào kết quả tranh luận trên cơ sở xem xét đầy đủ toàn diện ý kiến của Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng khác.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

* Căn cứ:

- Khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

* Tuyên xử:

1. Không chấp nhận đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Trương Văn P.

2. Không chấp nhận đơn kháng cáo của bị đơn bà Trần Thị Đ.

3. Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 117/2025/DS-ST ngày 28 tháng 9 năm 2025 của Toà án nhân dân Khu vực 13 - Cần Thơ.

- Công nhận bà Trần Thị Đ được quyền sử dụng đất có diện tích diện tích 951,3m² trong đó 295,4m2 thuộc thửa 86 (SMK), tờ bản đồ số 02 (SMK) là loại đất ONT và 655,9m2 loại đất CLN thuộc thửa 37 (SMK), tờ bản đồ số 02 (SMK) theo Sơ đồ đo đạc hiện trạng thửa đất số 359/VPĐK.DV ngày 23/6/2026 của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C.

Bà Trần Thị Đ được quyền liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

- Buộc bà Trần Thị Đ phải trả giá trị quyền sử dụng đất thanh toán cho các đồng thừa kế của bà Nguyễn Thị Đ3 (gồm: Trương Thị N, Trương Văn M, Trương Thị Đ2, Trương Văn B, Trương Thị Ú, Trương Thị H, ông Trương Văn P) giá trị quyền sử dụng đất tương ứng với số tiền 303.148.300 đồng (Ba trăm lẻ ba triệu một trăm bốn mươi tám ngàn ba trăm đồng).

4. Về chi phí tố tụng tại cấp sơ thẩm: Bị đơn có trách nhiệm trả cho nguyên đơn số tiền 8.900.000 đồng (Tám triệu chín trăm ngàn đồng)

5. Về chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm: Bị đơn có trách nhiệm trả cho nguyên đơn số tiền 3.234.000 đồng (Ba triệu hai trăm ba mươi bốn ngàn đồng).

6. Về Án phí dân sự sơ thẩm và phúc thẩm: Miễn án phí cho nguyên đơn và bị đơn.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 36 và Điều 71 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.