Bản án 91/2025/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại Đơn khởi kiện ngày 19/10/2024 và trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện ông Lê A trình bày:

Ngày 27/06/2023 UBND huyện K ban hành Quyết định số 2607/QĐ-UBND về việc thu hồi đất của các hộ dân để thực hiện dự án: Đường B - Buôn M qua địa bàn xã E, huyện K. Trong Quyết định có danh sách đính kèm thu hồi đất của gia đình ông Lê Anh . Ngày 29/01/2024 UBND huyện K ban hành Quyết định số 335/QĐ- ƯBND (thay thế Quyết định số 7741/QĐ-UBND ngày 25/12/2023 của UBND Huyện K) về việc Phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và chi phí tổ chức thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M qua xã E. Trong đó, thể hiện chi tiết về việc bồi thường, hỗ trợ cho ông Lê A như sau: Tổng diện tích thu hồi là 4.176,2m2 (trong đó có 340m2 đất ở nông thôn, 3.836,2m2 đất trồng cây lâu năm) tại các thửa đất số 6 tờ bản đồ số 79; số 52 tờ bản đồ số 69, địa chỉ tại xã E, huyện K, tỉnh Đắk Lắk. Trong diện tích thu hồi có 01 căn nhà xây 1 tầng có gác lửng với diện tích 159,59m2, hiện tại sau thu hồi gia đình ông Lê A đang sinh sống trong 01 căn nhà tạm trên diện tích đất còn lại, cuộc sống gia đình gặp nhiều khó khăn. Tổng diện tích đất ở thu hồi của ông Lê A là 340m2 đất ở. Tuy nhiên, căn cứ điểm c, điểm d khoản 1, Điều 4 Quyết định số 14/2022/QĐ-UBND ngày 15/3/2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đ quy định:

...c) Trường hợp diện tích còn lại sau thu hồi lớn hơn hạn mức tách thửa theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh (không phải di chuyển chỗ ở) thì diện tích thu hồi được bồi thường bằng tiền. Đối với địa phương có điều kiện về quỹ đất nếu diện tích thu hồi lớn hơn 50% diện tích một thửa đất tại nơi tái định cư thì được giao đất ở tại nơi tái định cư. Căn cứ vào diện tích thu hồi và diện tích một thửa đất tại nơi tái định cư đế giao số thửa tương ứng với diện tích thu hồi.

d) Trường hợp có chênh lệch giữa diện tích thu hồi với số thửa tái định cư nhân (x) diện tích 01 (một) thửa tái định cư thì thực hiện theo nguyên tắc diện tích còn lại lớn hơn 50% diện tích một thửa thì tính thêm 01 (một) thửa, nhỏ hơn hoặc bằng 50% diện tích một thửa thì không được tính thêm.

Điểm a, khoản 3 Điều 69 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Việc quyết định thu hồi đất, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được quy định như sau: a) Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quy định tại Điều 66 của Luật này quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày;”

Căn cứ Quyết định số 4105/QĐ-UBND ngày 21/08/2023 của UBND huyện K ban hành về việc phê duyệt giá đất cụ thể để tính tiền sử dụng đất khi nhà nước giao đất tái định cư có thu tiền sử dụng đất tại khu tái định cư xã E, huyện K: Tổng số thửa đất tái định cư được phê duyệt là 62 thửa, có diện tích 01 thửa đất tái định cư là 133,15m2 - 159,78m2. Nhận thấy địa phương có điều kiện quỹ đất tại thời điểm thu hồi đất mà các hộ gia đình đều có nguyện vọng được bố trí hỗ trợ đất tái định cư để ổn định cuộc sống nhưng UBND huyện K không xem xét giao đất tái định cư cho hộ gia đình là trái quy định pháp luật. Đối chiếu các quy định trên thì gia đình ông Lê A bị thu hồi tổng 340m2 đất ở thì gia đình ông Lê Anh Đ điều kiện được giao 02 thửa đất tái định cư theo đúng quy định của pháp luật nên nay, ông Lê A khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:

- Tuyên bố hành vi không bố trí đất tái định cư của UBND huyện K cho gia đình ông Lê A là trái quy định;

- Buộc UBND huyện Krông Pắc ban hành quyết định giao cho gia đình ông Lê A số thửa đất tái định cư có thu tiền sử dụng đất tương ứng với diện tích đất ở thu hồi, đơn giá đất áp dụng tại thời điểm ban hành Quyết định thu hồi đất theo Quyết định số 4105/QĐ-UBND ngày 21/08/2023 của UBND huyện K theo đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện xác định lại ý kiến trình bày Quyết định số 335/QĐ-UBND ngày 29/01/2024 UBND huyện K ban hành là thay thế Quyết định số 7730/QĐ-UBND ngày 22/12/2023 và 7743/QĐ-UBND ngày 25/12/2023 của UBND huyện K về việc Phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và chi phí tổ chức thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M qua xã E, trong đó có hộ gia đình ông Lê Anh .

* Người bị kiện UBND huyện K, tỉnh Đắk Lắk trình bày: Trong quá trình triển khai thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư thực hiện dự án đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M. UBND huyện K đã triển khai đối với các xã có tuyến cao tốc đi qua về việc rà soát nhu cầu bố trí đất ở tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hộ ông Lê A không tiến hành kê khai và đăng ký nhu cầu về bố trí đất ở tái định cư do đất ở vẫn còn. Vì vậy, trong biên bản kê khai, kiểm đếm, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư UBND huyện không có bố trí tái định cư. Đối với dự án Đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M qua địa bàn huyện K, ngay từ khi triển khai thực hiện, UBND huyện cũng đã rà soát và thống nhất không xây dựng khu tái định cư mà chỉ sử dụng quỹ đất 20 thửa tại cụm dân cư Trung tâm xã E để bố trí cho các hộ dân có nhu cầu và đủ điều kiện bằng việc giao đất có thu tiền sử dụng đất không thông qua đấu giá QSDĐ (theo tổng hợp nhu cầu TĐC là 14 trường hợp), cụ thể:

- Ngày 20/10/2022 UBND huyện đã ban hành Công văn số: 2757/UBND-TNMT (đính kèm hồ sơ). - Ngày 23/02/2023 UBND xã E có Báo cáo số 22/BC-UBND về nhu cầu tái định cư trên địa bàn xã E để thực hiện dự án: Đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn M. Cụ thể, trên địa bàn xã E số hộ có nhu cầu tái định cư là không có (đính kèm hồ sơ).

Ngày 27/6/2023 UBND huyện B Quyết định số 2607; số 2608/QĐ-UBND về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và quyết định thu hồi đất đối với dự án trên, qua địa bàn xã E. Sau khi hộ ông Lê A nhận tiền bồi thường, hỗ trợ bàn giao mặt bằng để thực hiện dự án, ông cho rằng đối với gia đình ông còn phải được xem xét bố trí đất ở tái định cư có thu tiền sử dụng đất và đã có đơn khởi kiện, yêu cầu UBND huyện K ban hành quyết định giao đất tái định cư có thu tiền sử dụng đất theo đúng quy định của pháp luật.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 40/2025/HC-ST ngày 07/5/2025, Tòa án nhân dân tỉnh Đăk Lăk quyết định:

Căn cứ Điều 30, Điều 32, Điều 115, Điều 116, điểm c khoản 2 Điều 193, Điều 206 Luật tố tụng Hành chính; Điều 6 Nghị định số: 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính Phủ; điểm c khoản 1 Điều 4 Quyết định số: 14/2022/QĐ-ƯBND ngàỵ 15/3/2022 của UBND tỉnh Đ; Khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số: 326/2016/ƯBTVQH14 ngày 30/12/2016 của ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê A về việc:

Tuyên bố hành vi không bố trí đất tái định của UBND huyện K cho hộ gia đình ông Lê A là trái pháp luật. Buộc UBND huyện K, phải ban hành Quyết định giao cho hộ gia đình ông Lê A số thửa đất tái định cư có thu tiền sử dụng đất, tương ứng với diện tích đất ở bị thu hồi là 340m2 theo quy định của pháp luật. Theo giá đất, được quy định tại Quyết định số 4105/QĐ-UBND ngày 21/8/2023 của UBND huyện K, tỉnh Đắk Lắk (do UBND tỉnh Đ ủy quyền cho UBND huyện K ban hành).

2. Về án phí: UBND huyện K phải chịu 300.000đ tiền án phí hành chính sơ thẩm; ông Lê A không phải chịu án phí hành chính sơ thẩm.

Sau khi xét xử sơ thẩm:

- Ngày 22/5/2025, UBND huyện K kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê Anh .

- Tại Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 431/QĐ-VKS-HC ngày 22/5/2025, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đăk Lăk kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm bản án sơ thẩm, đề nghị cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê Anh .

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Người khởi kiện và người bị kiện đều vắng mặt, và có gửi đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

- Đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm phát biểu:

+ Về việc tuân theo pháp luật: Từ khi thụ lý vụ án đến nay, Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng, Hội đồng xét xử phúc thẩm và Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng quy định của Luật tố tụng hành chính.

+ Về nội dung vụ án: đề nghị chấp nhận kháng cáo của UBND huyện K và quyết định kháng nghị phúc thẩm số 431/QĐ-VKS-HC ngày 22/5/2025 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đăk Lăk sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê Anh .

- Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đã được kiểm tra, xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của Kiểm sát viên;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

a) Trường hợp thu hồi hết diện tích đất ở hoặc phần diện tích đất ở còn lại nhỏ hơn hạn mức tách thửa theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh mà hộ gia đình cá nhân không còn đất ở trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi thì được giao 01 (một) thửa đất ở lại nơi tái định cư. Đối với địa phương có điều kiện về quỹ đất, trường hợp diện tích thu hồi lớn hơn diện tích một thửa đất lại nơi tái định cư thì căn cứ vào diện tích thu hồi và diện tích một thửa đất tại nơi tái định cư để giao số thửa tương ứng với diện tích thu hồi.

b) Trường hợp thu hồi hết diện tích đất ở hoặc phần diện tích đất ở còn lại nhỏ hơn hạn mức tách thửa theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh mà hộ gia đình cá nhân còn đất ở trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi thì được bồi thường bằng tiền. Đối với địa phương có điều kiện về quỹ đất thì được giao đất ở tại nơi tái định cư. Trường hợp diện tích thu hồi nhỏ hơn hoặc bằng diện tích một thửa đất tại nơi tái định cư thì được giao 01 (một) thửa đất ở, trường hợp diện tích thu hồi lớn hơn diện tích một thửa đất tại nơi tái định cư thì căn cứ vào diện tích thu hồi và diện tích một thửa đất tại nơi tái định cư để giao số thửa tương ứng với diện tích thu hồi.

c) Trường hợp diện tích còn lại sau thu hồi lớn hơn hạn mức tách thửa theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh (không phải di chuyển chỗ ở) thì diện tích thu hồi được bồi thường bằng tiền. Đối với địa phương có điều kiện về quỹ đất nếu diện tích thu hồi lớn hơn 50% diện tích một thửa đất tại nơi tái định cư thì được giao đất ở tại nơi tái định cư. Căn cứ vào diện tích thu hồi và diện tích một thửa đất tại nơi tái định cư để giao số thửa tương ứng với diện tích thu hồi..”

Đối chiếu quy định trên thì trường hợp hộ ông Lê A sau khi thu hồi vẫn còn đất ở đủ hạn mức tách thửa đối với đất ở và diện tích đất ở còn lại gắn liền diện tích đất nông nghiệp đủ điều kiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất, nếu có nhu cầu nên không bắt buộc UBND huyện K phải bố trí tái định cư mà UBND huyện K tùy tình hình thực tế tại địa phương để quyết định.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 241, Điều 242 và Điều 348, 349 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015, sửa toàn bộ bản án hành chính sơ thẩm số 40/2025/HC-ST ngày 07/5/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk như sau:

Áp dụng Điều 30, 32, 115, 116, điểm c khoản 2 Điều 193, Điều 206 của Luật Tố tụng hành chính; Điều 6 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính Phủ; điểm c khoản 1 Điều 4 Quyết định số 14/2022/QĐ-UBND ngàỵ 15/3/2022 của UBND tỉnh Đ; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:

Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lê A {gồm: - Yêu cầu tuyên bố hành vi không bố trí đất tái định của UBND huyện K cho hộ gia đình ông Lê A là trái pháp luật; - Yêu cầu buộc UBND huyện K, phải ban hành Quyết định giao cho hộ gia đình ông Lê A số thửa đất tái định cư có thu tiền sử dụng đất, tương ứng với diện tích đất ở bị thu hồi là 340m2 theo quy định của pháp luật, theo giá đất, được quy định tại Quyết định số 4105/QĐ-UBND ngày 21/8/2023 của UBND huyện K, tỉnh Đắk Lắk (do UBND tỉnh Đ ủy quyền cho UBND huyện K ban hành}.

Về án phí: ông Lê A được miễn án phí hành chính sơ thẩm; Ủy ban nhân dân huyện K (nay kế thừa là là UBND xã T, tỉnh Đăk Lăk) đượ hoàn trả 300.000 đồng đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm theo Biên lai thu số 0000166 ngày 02/6/2025 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đăk Lăk (nay là Thi hành án dân sự tỉnh Đăh Lăk).

Bản án hành chính phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.