Bản án 91/2022/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm, nội dung vụ án được tốm tắt như sau:

Ngày 14/3/2019 và ngày 03/4/2019, ông Hồ Quốc có đơn khởi kiện vụ án hành chính với nội dung yêu cầu Tòa án tuyên hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 500339 do UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cấp ngày 13/10/2017 cho ông Hồ Hữu H; buộc ông Hồ Hữu H phân chia thửa đất theo Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất lập ngày 29/8/2005; hủy văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế lập ngày 11/10/2016; yêu cầu Tòa án công nhận việc hòa giải thành căn cứ theo Thông báo số 08/TB-UBND ngày 15/01/2019 của Chủ tịch UBND xã H; yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An đề nghị UBND thành phố V cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất số 33, tờ bản đồ số 36 theo đúng quy định của pháp luật; yêu cầu Tòa án buộc những cá nhân, cơ quan phải bồi thường thiệt hai, khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp cho ông do việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái thẩm quyền gây ra.

Tại buổi làm việc ngày 25/3/2020 và tại Phiên họp tiếp cận, công khai chứng cứ và đối thoại ngày 07/7/2020, ông Hồ Quốc yêu cầu Tòa án tuyên hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 500339 do UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cấp ngày 13/10/2017 cho ông Hồ Hữu H; yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An triệu tập những cá nhân liên quan đến việc hướng dẫn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái phép là ông Nguyễn Văn Hà – Chủ tịch UBND xã H, ông Phan Bá Mạnh – cán bộ địa chính UBND xã H, thành phố V.

Lý do khởi kiện: Đầu năm 2015, ông Hồ Quốc trực tiếp thay mặt bố ông là Hồ Hữu H đi làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sang theo chế độ đất ở trước năm 1980. Ông đã bị một số cán bộ công quyền là ông Nguyễn Văn Hà – Chủ tịch UBND xã H, ông Phan Bá Mạnh – cán bộ địa chính UBND xã H, thành phố V gian dối, lừa dối cùng nhiều thủ tục xảo quyệt đã hướng dẫn ông ra Phòng công chứng Lê Văn L làm văn bản thừa kế ủy quyền cho bố ông toàn bộ quyền sử dụng đất để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới, sau đó mới tách được bìa đất cho từng thành viên. Do quá tin tưởng vào sự hướng dẫn của cán bộ chính quyền nên ông đã cùng gia đình làm đúng các thủ tục theo sự hướng dẫn của chính quyền và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất CH 500339 cấp ngày 13/10/2017 mang tên ông Hồ Hữu H. Dựa vào kết quả đó và Văn bản phân chia thừa kế lập ngày 11/10/2016 trong đó có đoạn ghi: “Ông H được toàn quyền quyết định, định đoạt toàn bộ thửa đất”, một số thành phần đã lợi dụng, xúi giục bố ông làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông và những người liên quan khác.

Đại diện người bị kiện là UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An trình bày: UBND thành phố V cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất mã số CH 500339 ngày 13/10/2017 cho ông Hồ Hữu H trên cơ sở cấp đổi lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp lần đầu ngày 02/02/2005, mã số AB 767112.

Sau khi xem xét hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho ông Hồ Hữu H, bà Phạm Thị Dung đối với thửa đất số 33, tờ bản đồ số 36, diện tích 544,4m2 thuộc xóm Ngũ Phúc, xã H, thành phố V kèm theo đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do ông Hồ Hữu H kê khai ngày 24/5/2003, được UBND xã H xác nhận ngày 01/6/2003 thì thửa đất có nguồn gốc được UBND xã H cấp năm 1978 theo Quyết định số 35/QĐ.UB ngày 06/4/1978; thửa đất phù hợp quy hoạch vào mục đích đất ở, không có tranh chấp, đã hoàn thành các nghĩa vụ thuế nhà đất đầy đủ, ngày 02/02/2005 UBND thành phố V đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mã số AB 767112 cho ông Hồ Hữu H, bà Phạm Thị Dung thửa đất số số 33, tờ bản đồ số 36, diện tích 544,4m2 trong đó: 150m2 đất ở, 394,4m2 đất vườn.

Đối với việc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Hồ Hữu H đối với thửa đất số 33, tờ bản đồ số 36, diện tích 544,4m2 thuộc xóm Ngũ Phúc, xã H, thành phố V thì hồ sơ gồm có: Đơn đề nghị công nhận lại quyền sử dụng đất do ông Hồ Hữu H kê khai ngày 26/6/2017; Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, thông báo công khai về việc thỏa thuận phân chia di sản thừa kế; Giấy chứng tử của bà Phạm Thị Dung (bản sao); Giấy giải trình diện tích tăng, giảm qua các thời kỳ sử dụng đất do ông Hồ Hữu H kê khai ngày 26/6/2017; PHU lấy ý kiến của khu dân cư ngày 28/6/2017; Giấy xác nhận nguồn gốc và quá trình sử dụng đất số 87/GXN-UBND ngày 02/8/2017 của UBND xã H; Y sao át lát 1993, bản đồ đo đạc 1993; Văn bản số 222/UBND-ĐC ngày 10/8/2017 của UBND xã H về xác định thời điểm nộp hồ sơ hợp lệ; Danh sách công khai số 54/DSTB-UBND ngày 30/6/2017 và Báo cáo số 54/BC-UBND ngày 17/7/2017 của UBND xã H về công khai, kết quả công khai các trường hợp đủ điều kiện công nhận lại quyền sử dụng đất; PHU chuyển thông tin địa chính số 2171/PCTTĐC ngày 05/9/2017 của Văn phòng ĐKQSD đất thành phố V; Thông báo nộp lệ phí trước bạ, thuế thu nhập cá nhân của Chi cục Thuế thành phố V; Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước.

Theo Đơn đề nghị công nhận lại quyền sử dụng đất do ông Hồ Hữu H kê khai ngày 26/6/2017, giấy xác nhận nguồn gốc của UBND xã H thì thửa đất có nguồn gốc được UBND xã H cấp tại Quyết định số 35/QĐ.UB ngày 06/4/1978 với diện tích 250m2 đất ở; diện tích 250m2 sử dụng ổn định từ trước ngày 18/12/1980, diện tích 294,4m2 tăng thêm do cơi nới, sử dụng sau ngày 18/12/1980. Thửa đất phù hợp quy hoạch vào mục đích đất ở.

Theo Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế do ông Hồ Hữu H, ông Hồ Quốc , ông Hồ Sỹ N, ông Hồ Quốc TU lập ngày 11/10/2016 đã được Văn phòng Công chứng Lê Văn L công chứng ngày 11/10/2016 thì ông Hồ Hữu H được toàn quyền sử dụng, định đoạt toàn bộ di sản là một phần quyền sử dụng thửa đất số 33, tờ bản đồ số 36, diện tích 544,4m2 của vợ là bà Phạm Thị Dung để lại.

Căn cứ Quyết định số 27/2015/QĐ-UBND ngày 09/4/2015; Quyết định số 49/2014/QĐ-UBND ngày 19/8/2014 của UBND tỉnh Nghệ An quy định về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Nghệ An, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố V đã thẩm định đủ điều kiện cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên cho ông Hồ Hữu H với diện tích 544,4m2, trong đó: 250m2 đất ở, 294,4m2 đất trồng cây lâu năm (vườn). Thu lệ phí trước bạ chênh lệch giữa đất ở và đất trồng cây lâu năm (vườn) đối với diện tích 100m2, lệ phí trước bạ và thuế thu nhập cá nhân đối với diện tích 272,2m2 (125m2 đất ở, 147,2m2 đất trồng cây lâu năm) do nhận thừa kế theo quy định.

Sau khi ông Hồ Hữu H hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo các thông báo thuế, ngày 13/10/2017, UBND thành phố V đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mã số CH 500399 cho ông Hồ Hữu H thửa đất số 33, tờ bản đồ số 36, diện tích 544,4m2, trong đó: 250m2 đất ở, 294,4m2 đất trồng cây lâu năm (vườn).

Như vậy, việc UBND thành phố V cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mã số CH 500399 ngày 13/10/2017 cho ông Hồ Hữu H thửa đất số 33, tờ bản đồ số 36, diện tích 544,4m2, trong đó: 250m2 đất ở, 294,4m2 đất trồng cây lâu năm (vườn) là đúng theo quy định.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

+ Đại diện Văn phòng công chứng Lê Văn L trình bày: Ngày 23/9/2016, Văn phòng công chứng Lê Văn L nhận được yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản của ông Hồ Hữu H (chồng bà Phạm Thị Dung) cùng các con Hồ Quốc , Hồ Sỹ N, Hồ Quốc TU đối với di sản của bà Phạm Thị Dung để lại. Sau khi tiếp nhận yêu cầu và hồ sơ, ngày 23/9/2016, Văn phòng đã làm Thông báo công khai số 16 gửi UBND xã H. Ngày 10/10/2016, UBND xã H đã xác nhận quá trình công khai không nhận được đơn thư kHU kiện gì về nội dung thông báo công khai. Ngày 11/10/2016, Văn phòng đã công chứng Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế của bà Phạm Thị Dung để lại, số công chứng 1476/2016 do công chứng viên Ngô Thị Duyên ký. Văn phòng công chứng Lê Văn L khẳng định việc thụ lý công chứng Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế của bà Phạm Thị Dung là đúng quy định của pháp luật.

+ Ông Hồ Quốc TU trình bày: Ông chấp nhận yêu cầu phân chia thửa đất theo Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng và tài sản gắn liền với đất lập ngày 29/8/2005. Ngoài ra, ông không có ý kiến gì khác.

+ Ông Hồ Sỹ N trình bày: Thửa đất đang tranh chấp là của cha mẹ để lại cho con cái để ở nên phải giữ nguyên bìa đất mang tên ông Hồ Hữu H do UBND thành phố V cấp số CH 500339 cấp ngày 13/10/2017; ông không đồng ý với tất cả yêu cầu của ông Hồ Quốc .

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 23/2020/HC-ST ngày 17/9/2020, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An căn cứ khoản 1 Điều 30; khoản 4 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116; điểm g khoản 1 Điều 143 Luật tố tụng Hành chính, quyết định:

Đình chỉ giải quyết vụ án hành chính sơ thẩm thụ lý số 01/2020/TLST-HC ngày 02/01/2020 về kHU kiện yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giữa người khởi kiện là ông Hồ Quốc với người bị kiện là UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Hồ Hữu H, ông Hồ Sỹ N, ông Hồ Quốc TU, anh Hồ Quốc HU, Văn phòng công chứng Lê Văn L.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, người khởi kiện là ông Hồ Quốc có đơn kháng

cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện là ông Hồ Quốc không rút đơn khởi kiện; giữ nguyên nội dung kháng cáo cho rằng việc Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án do hết thời hiệu khởi kiện là không đúng pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội trình bày quan điểm về việc giải quyết vụ án: Đơn kháng cáo của ông Hồ Quốc là hợp lệ, được xem xét, giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Về thủ tục tố tụng, Thẩm phán, Thư ký đã tuân thủ đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính; đương sự tham gia phiên tòa đã thực hiện đúng, đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng. Về nội dung, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định hết thời hiệu khởi kiện để ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, bởi lẽ trong năm 2018 ông Hồ Quốc đã có đơn kHU nại yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mã số CH 500399 ngày 13/10/2017 do UBND thành phố V cấp cho ông Hồ Hữu H. Giải quyết kHU nại của ông , UBND thành phố V ban hành văn bản số 6978/UBND-TNMT ngày 14/11/2018. Vì vậy, đến ngày 14/3/2019 ông khởi kiện vụ án là trong thời hiệu khởi kiện theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông Hồ Quốc ; căn cứ vào khoản 3 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính xử hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm xét xử lại.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án; căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ đã được thẩm tra công khai và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Ngày 29/8/2005, tại Phòng công chứng số 1, ông H, bà Dung lập Hợp đồng tặng cho nhà ở và quyền sử dụng đất với nội dung ông bà tặng cho toàn bộ nhà đất nêu trên cho các con là các ông Hồ Quốc , Hồ Quốc TU, Hồ Sỹ N và anh Hồ Quốc HU (cháu đích tôn và là con ông Hồ Quốc ) mỗi người một phần (có sơ đồ phân chia kèm theo). Tuy nhiên sau đó các bên chưa làm thủ tục sang tên, chước bạ theo quy định.

Ngày 05/12/2015, bà Dung chết.

Ngày 11/10/2016, tại Văn phòng công chứng Lê Văn L, ông Hồ Hữu H cùng các con là Hồ Quốc , Hồ Quốc TU, Hồ Sỹ N lập Văn bản phân chia di sản thừa kế do bà Dung để lại, theo đó ông H được toàn quyền sử dụng, định đoạt tài sản là quyền sử dụng đất của bà Dung. Sau đó, ông H, ông lập hồ sơ xin cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông H. Đến ngày 02/12/2016, các bên lập Bản cam kết (không có công chứng, chứng thực) về việc phân chia quyền sử dụng đất.

Ngày 13/10/2017, UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 500339 (vào sổ cấp GCN số CH 06773) đứng tên chủ sử dụng đất là ông Hồ Hữu H.

Ngày 25/9/2018, ông có đơn gửi Chủ tịch UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 500339 đã cấp ngày 13/10/2017 cho ông H.

Ngày 22/10/2018, UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An ban hành Văn bản số 6374/UBND-TD về việc giao các đơn vị chuyên môn thẩm tra, tham mưu việc giải quyết đơn của ông .

Ngày 14/11/2018, UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An ban hành Văn bản số 6978/UBND-TNMT về việc giải quyết đơn của ông . Nội dung Văn bản thể hiện: Trên cơ sở báo cáo của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất và hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2005, hồ sơ cấp đổi năm 2017, UBND thành phố V có ý kiến như sau “...Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Hồ Hữu H ngày 13/10/2017 là đúng với quy định tại thời điểm cấp, do đó nội dung ông đề nghị thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp là không có cơ sở xem xét”.

Như vậy, Văn bản số 6978/UBND-TNMT ngày 14/11/2018 của UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An về việc giải quyết đơn của ông nêu trên là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền ban hành trong hoạt động quản lý hành chính về lĩnh vực đất đai có nội dung quyết định cụ thể về vấn đề giải quyết kHU nại của ông về việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 500339 do UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cấp ngày 13/10/2017 cho ông Hồ Hữu H. Nội dung này làm phát sinh, thay đổi, hạn chế, chấm dứt quyền, lợi ích hợp pháp của ông .

Do đó, ngày 13/4/2019, ông khởi kiện vụ án hành chính yêu cầu Tòa án hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 500339 do UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cấp ngày 13/10/2017 cho ông Hồ Hữu H là trong thời hiệu khởi kiện theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

Việc Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét, đánh giá, nhận định gì về quá trình giải quyết đơn kHU nại của UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cũng như Văn bản số 6978/UBND-TNMT ngày 14/11/2018 do UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An ban hành mà đã xác định hết thời hiệu khởi kiện theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính để đình chỉ việc giải quyết vụ án là không đúng, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

Vì các lẽ trên, căn cứ vào khoản 3 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Hủy Bản án hành chính sơ thẩm số 23/2020/HC-ST ngày 17 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An.

2. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.