Bản án 90/2025/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

[1] Thủ tục tố tụng: Ông Phạm Văn C khởi kiện yêu ông Trần Quốc L1 bồi thường số tiền thiệt hại từ việc ông bị tổn thất về tinh thần và tài sản không xuất phát từ hợp đồng nên quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án được xác định là tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản, danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm theo quy định tại khoản 6 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn cư trú tại ấp C, xã K, tỉnh Cà Mau nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 3 – Cà Mau, tỉnh Cà Mau theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Xét yêu cầu bồi thường thiệt hại về tổn thất tinh thần của ông Phạm Văn C: Ông C yêu cầu ông L1 có trách nhiệm bồi thường số tiền 20.000.000 đồng mà ông cho rằng ông bị tổn thất về tinh thần từ việc đăng Bản án phúc thẩm số 76/2023/DS-PT ngày 09 tháng 3 năm 2023 của Toà án nhân dân tỉnh Cà Mau trên trang thông tin cá nhân của các nguyên đơn. Tuy nhiên, ông C không có tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh bị đơn có dùng lời lẽ xúc phạm đến danh dự nhân phẩm, có cử chỉ hay lời nói gây đe doạ, hay hành vi nào gây sự uy hiếp về tinh thần cho ông từ việc đăng tải bản án này. Bản án ông L1 đăng chính là nội dung Bản án đã được toà án xét xử hợp lệ, công khai và đã có hiệu lực. Việc ông L1 đăng công khai Bản án trên trang các nhân của mình không bị pháp luật ngăn cấm. Việc đăng tin của ông L1 không dùng lời lẽ, hành vi xúc phạm. Theo quy định tại Điều 584 của Bộ luật dân sự, Điều 91 của Bộ luật tố tụng dân sự, việc không chứng minh được hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín thì không làm phát sinh trách nhiệm bồi thường. Do đó, không chấp nhận yêu cầu của ông C về việc yêu cầu ông bồi thường danh dự, nhân phẩm, uy tín với số tiền 20.000.000 đồng.

[3] Xét yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản của ông Phạm Văn C: Ông C yêu cầu bị đơn bồi thường số tiền mà ông cho rằng bản thân bị thiệt hại do sử dụng phân bón giả, kém chất lượng gây mất năng suất lúa với số tiền 42 dạ/công giảm còn 25 dạ/công, giảm năng suất mỗi công là 17 dạ x (mỗi dạ 20kg) x giá lúa 7.000đ/kg x 40 công = 95.200.000 đồng, tiền mua phân bón đối với 18 bao gồm 09 bao NPK30-30 x 660.000 đ/bao + 09 bao NPK30-20-5 x 640.000 đ/bao = 11.700.000 đồng. Nguyên đơn yêu cầu Toà án thu thập chứng cứ liên quan đến lô phân bón mà nguyên đơn cho rằng đang được cơ quan có thẩm quyền điều tra về chất lượng lô hàng của nhà máy sản xuất nhưng hiện tại nguyên đơn không chứng minh được 18 bao phân bón này thuộc lô hàng mà đang trong quá trình điều tra đánh giá chất lượng sản phẩm nên xét thấy không cần thiết để thu thập chứng theo yêu cầu này nguyên đơn. Nguyên đơn yêu cầu bồi thường nhưng căn cứ để xác định mức bồi thường chỉ dựa trên sự tự tính toán xác định của nguyên đơn mà không có tài liệu chứng cứ nào để chứng minh. Trong khi đó, việc giảm năng suất lúa có rất nhiều nguyên nhân khách quan như sâu bệnh, giống lúa, thời tiết, cải tạo đất... do quá trình từ khi gieo xạ đến khi thu hoạch lúa là một quá trình dài và việc đánh giá sản lượng thực tế suy giảm chỉ được thực hiện sau khi thu hoạch lúa. Theo quy định tại Điều 584 của Bộ luật dân sự, được hướng dẫn tại Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP ngày 06 tháng 9 năm 2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao, căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại là phải có hành vi xâm phạm tài sản, có thiệt hại và có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi xâm phạm. Trong trường hợp này, ông C không chứng minh được hành vi gây thiệt hại, mức thiệt hại cũng như mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả. Do đó yêu cầu bồi thường của ông là không có căn cứ nên không được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Về án phí: Áp dụng Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 12, Điều 14 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, ông Phạm Văn C thuộc trường hợp được miễn án phí, ông có đơn xin miễn án phí nên ông không được miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm.